Boşanma Dilekçesi Nereye Verilir?

Boşanma kararı alan eşlerin hukuki süreci başlatabilmeleri için ilk olarak bir boşanma dilekçesi hazırlamaları ve bu dilekçeyi kanunen yetkili ve görevli olan mahkemeye sunmaları gerekir. Hukuk sistemimizde davanın yanlış mahkemede açılması, “yetkisizlik” veya “görevsizlik” nedeniyle davanın reddedilmesine ve sürecin ciddi şekilde uzamasına yol açabilir. Bu nedenle, boşanma dilekçesinin nereye verileceği sorusu, davanın usul ekonomisi ve hızı açısından hayati önem taşır. Türk hukukunda boşanma davaları, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK) ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) hükümlerine göre belirlenen yerlerde açılır. Genel kural olarak, boşanma davası açmak isteyen taraf, dilekçesini ya kendi yerleşim yerindeki ya da eşinin yerleşim yerindeki ilgili mahkemeye sunmalıdır. Ayrıca, eşlerin davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi de yetkilidir. Bu üç seçenekten birinin tercih edilmesi, davanın usulden reddedilmesini engelleyecektir. Davanın usulen kabul edilebilmesi için bir boşanma avukatı ile iletişime geçmeniz ve hukuki danışmanlık almanız tavsiye edilir.

Boşanma Davasında Yetkili Mahkeme

Boşanma davalarında “yetki”, davanın hangi coğrafi bölgedeki mahkemede açılacağını ifade eder. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesi bu konuyu net bir şekilde düzenlemiştir.

İlgili maddeye göre; “Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.”

Bu düzenleme, taraflara dava açarken seçimlik bir hak sunar. Örneğin, taraflar İstanbul’da birlikte yaşarken ayrılmışlarsa ve kadın tarafı ailesinin yanına Ankara’ya taşınmışsa; davasını Ankara’da açabilir. Ancak aynı zamanda eşinin halen ikamet ettiği İstanbul’da veya birlikte en son oturdukları ilçe mahkemesinde de açabilir. Yetki kuralının esnetilmesindeki temel amaç, tarafların mahkemeye erişimini kolaylaştırmak ve özellikle şiddet veya mağduriyet durumlarında kişiyi bulunduğu yerde koruma altına almaktır. Ancak burada dikkat edilmesi gereken husus, eşlerin son 6 aydır birlikte oturdukları yer seçeneğinin kullanılabilmesi için o adreste fiilen ve hukuken bir arada yaşanmış olması şartıdır.

Görevli Mahkeme ve Aile Mahkemelerinin Uzmanlığı

Dilekçenin hangi şehre verileceği kadar, hangi tür mahkemeye verileceği de kritiktir. Boşanma davaları, velayet, nafaka, mal rejimi ve aile konutu gibi teknik ve uzmanlık gerektiren konuları içerdiğinden, bu davalara bakmakla görevli mahkemeler “Aile Mahkemeleri”dir.

Aile Mahkemeleri, sadece hukukçuların değil; psikolog, pedagog ve sosyal çalışmacı gibi uzmanların da görüşlerine başvurarak karar veren ihtisas mahkemeleridir.

Eğer davanın açılacağı ilçede veya adliyede müstakil bir Aile Mahkemesi kurulmamışsa, bu durumda “Aile Mahkemesi sıfatıyla” Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir. Dilekçenin başlığına “Aile Mahkemesi Sayın Hakimliğine” yazılması gerekirken, mahkemenin bulunmadığı yerlerde “Asliye Hukuk Mahkemesi Sayın Hakimliğine (Aile Mahkemesi Sıfatıyla)” ibaresi eklenmelidir. Yanlış görevli mahkemede dava açılması, mahkemenin görevsizlik kararı vererek dosyayı yetkili Aile Mahkemesine göndermesine sebep olur ki bu da aylar süren bir zaman kaybı demektir.

Boşanma Dilekçesi Verme Yöntemleri ve UYAP Sistemi

Günümüzde boşanma dilekçesi teslimi iki farklı şekilde gerçekleştirilebilir. Fiziksel olarak yapılan başvurularda, hazırlanan dilekçe ve ekleri adliyelerdeki “Tevzi Bürosu”na sunulur. Bu büroda gerekli harç ve masraflar (başvuru harcı, peşin harç vb.) hesaplanır ve ödemesi yapıldıktan sonra davanın hangi mahkemeye (örneğin 2. Aile Mahkemesi) düşüğü belirlenir. İkinci ve daha modern yöntem ise Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden yapılan başvurudur. Vatandaşlar e-Devlet şifreleri ve e-imza/mobil imza kullanarak “Vatandaş Portalı” üzerinden dertlerini anlatan dilekçelerini sisteme yükleyebilir, harçlarını online ödeyerek davalarını anında açabilirler.

Bir avukat aracılığıyla takip edilen süreçlerde ise avukatlar “Avukat Portalı” üzerinden bu işlemleri saniyeler içerisinde tamamlamaktadır.

Dilekçenin verilmesiyle birlikte dava resmiyet kazanır ve mahkeme tarafından karşı tarafa “tebligat” çıkarılma süreci başlar. Dilekçede yer alan taleplerin (tedbir nafakası, çocukla kişisel ilişki kurulması vb.) mahkemece değerlendirilmesi bu andan itibaren başlar.

Şiddet Riski ve 6284 Sayılı Kanun Kapsamında Acil Başvuru

Eğer boşanma davası açılma sebebi bir şiddet vakası veya şiddet tehdidi ise, süreç sadece boşanma dilekçesiyle sınırlı kalmamalıdır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca, şiddet mağduru eş dilekçesini doğrudan mahkemeye verebilir. Ayrıca kolluk birimlerine veya Cumhuriyet Başsavcılığına da başvurabilir. Boşanma dilekçesinin içine “6284 sayılı Kanun uyarınca koruyucu ve önleyici tedbir talebi” eklenebilir. Bu talep ile hakim boşanma davasının esasına girmeden önce acilen uzaklaştırma, barınma yeri sağlanması veya iletişim vasıtalarıyla rahatsız edilmeme kararı verir. Bu tür durumlarda dilekçe, gecikmeksizin nöbetçi aile mahkemesine sunulmalıdır. 6284 sayılı Kanun kapsamında talep edilen koruma kararları için herhangi bir harç veya masraf ödenmez. Dolayısıyla, şiddet nedeniyle boşanma dilekçesi verecek olan kişilerin, dilekçelerinde maruz kaldıkları tehlikeyi açıkça belirtmeleri ve adli yardım talebinde bulunmaları gerekir. Bu durum hem can güvenliklerini sağlar hem de davanın mali yükünden kurtulmalarına yardımcı olur.

Özetle, boşanma davasının açılacağı doğru yerin belirlenmesi, hukuki sürecin sağlıklı bir şekilde ilerlemesi için atılan ilk ve en kritik adımdır. Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesi uyarınca belirlenen yetkili mahkemelere usulüne uygun sunulmayan dilekçeler, davanın reddine ve ciddi zaman kayıplarına neden olabilir. Hem fiziksel başvurular hem de UYAP üzerinden yapılan dijital başvurular, uzmanlık gerektiren Aile Mahkemeleri tarafından değerlendirilerek aile birliğine dair nihai kararların verilmesini sağlar.

Şiddet içeren boşanma süreçlerinde hem 6284 sayılı Kanun kapsamındaki koruma tedbirlerinin eksiksiz uygulanması hem de boşanma davasının usulüne uygun şekilde yürütülmesi için bir İstanbul Boşanma Avukatı Mustafa Kürşad Arı ile sürecin başından itibaren profesyonel destek alınması hayati önem taşır.

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davası açmak için avukat tutmak zorunlu mudur?

Türk hukuk sisteminde boşanma davası açmak için avukat tutmak yasal bir zorunluluk değildir, taraflar davalarını bizzat açıp takip edebilirler. Ancak usul hataları yapmamak, hak kaybına uğramamak ve süreci profesyonel bir şekilde yönetmek adına bir uzman desteği alınması önemle tavsiye edilir.

E-devlet üzerinden boşanma davası açılabilir mi?

Evet, UYAP Vatandaş Portalı üzerinden e-devlet şifresi ve elektronik imza (veya mobil imza) kullanılarak online boşanma davası açılabilir. Bu sistem aracılığıyla dilekçenizi sisteme yükleyebilir, gerekli harç ve masrafları kredi kartı ile ödeyerek davanızı adliyeye gitmeden başlatabilirsiniz.

Boşanma davası açma ücreti ne kadardır?

Boşanma davası açarken ödenmesi gereken harç ve gider avansı, her yıl Adalet Bakanlığı tarafından yayınlanan tarifeye göre değişiklik gösterir. Başvuru harcı, peşin harç ve tanıkların dinlenmesi gibi işlemler için yatırılan gider avansı toplamı, davanın niteliğine göre her yıl güncellenmektedir.

Boşanma davası hangi adliyede açılmalıdır?

Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde ya da eşlerin davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yerdeki Aile Mahkemesi’nde açılmalıdır. Eğer davanın açılacağı yerde Aile Mahkemesi bulunmuyorsa, dilekçe Asliye Hukuk Mahkemesi’ne “Aile Mahkemesi sıfatıyla” sunulmalıdır.

Bu içerik, Avukat Kürşad Arı tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Burada yer alan bilgiler, hukuki danışmanlık niteliği taşımadığı gibi avukat–müvekkil ilişkisi de oluşturmaz. Her hukuki uyuşmazlık kendi içinde farklı dinamikler barındırdığından, içerikte aktarılan bilgiler somut olayın koşullarına göre değişebilir. Bu nedenle hak kaybı yaşamamak için konu hakkında mutlaka bir avukattan profesyonel hukuki destek almanız tavsiye edilir.

Av. Mustafa Kürşad Arı

İstanbul doğumlu olan Av. Mustafa Kürşad Arı, ilk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamlamış, ardından İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuştur. İstanbul Barosu’na bağlı olarak avukatlık stajını tamamlamış; halen Beylikdüzü’nde kurucusu olduğu hukuk bürosunda serbest avukat olarak hizmet vermektedir.

Ağırlıklı olarak boşanma davaları ve ceza hukuku alanlarında çalışan Av. Mustafa Kürşad Arı, aile hukuku ve ağır ceza davalarında edindiği tecrübe ile öne çıkmaktadır. İstanbul Barosu nezdinde CMK (Ceza Muhakemesi Kanunu) kapsamında da görev almaya devam etmekte; hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma ilkeleri doğrultusunda müvekkillerine profesyonel hukuki destek sunmaktadır.

Boşanma Davasında Yetkili Mahkeme

Görevli Mahkeme ve Aile Mahkemelerinin Uzmanlığı

Boşanma Dilekçesi Verme Yöntemleri ve UYAP Sistemi

Şiddet Riski ve 6284 Sayılı Kanun Kapsamında Acil Başvuru

Sıkça Sorulan Sorular

Boşanma davası açmak için avukat tutmak zorunlu mudur?

E-devlet üzerinden boşanma davası açılabilir mi?

Boşanma davası açma ücreti ne kadardır?

Boşanma davası hangi adliyede açılmalıdır?

Av. Mustafa Kürşad Arı

Av. Mustafa Kürşad Arı

+90 (549) 452 25 16

İletişime Geç

Uzmanlık Alanlarımız