Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Aralık 9, 2025 · Aile ve Boşanma Hukuku · Yazar Av. Mustafa Kürşad Arı

Çekişmeli boşanma davası, tarafların boşanma ve boşanmanın sonuçları konusunda uzlaşamadığı durumlarda başvurulan ve hukuki açıdan oldukça teknik bir süreçtir. Bu nedenle dava açmadan önce hem boşanma nedenlerinin doğru belirlenmesi hem de sürecin hangi aşamalardan oluştuğunun bilinmesi büyük önem taşır. 2026 yılı güncel uygulamalarına göre çekişmeli boşanma davalarında dilekçe, delillerin sunulması ve tanık beyanları kritik rol oynar. Bu yazıda, bir aile hukuku uzmanı avukat perspektifiyle, çekişmeli boşanma davasının nasıl açılacağını, hangi belgelere ihtiyaç duyulduğunu, dava sürecinin nasıl ilerlediğini ve dikkat edilmesi gereken hukuki noktaları adım adım açıklıyoruz.

Anlaşmalı ile Çekişmeli Boşanma Arasındaki Farklar Nelerdir?

Boşanma kararı veren pek çok kişi gerek çevresinden, sosyal medya ve çeşitli mecralardan boşanma davasının türleri olduğunu duyar. Anlaşmalı boşanma kavramı özellikle çevrede çok sık dile getirilir. Çekişmeli boşanma ile anlaşmalı dava arasındaki farkın ne olduğunu iyi bilmek dava yoluna giderken pek çok önemli soru işaretini ortadan kaldırır. Evlilik birliği içerisindeki kadın ve erkeğin her ikisi de boşanmak istiyorsa boşanmaya ilişkin nafaka, velayet, tazminat gibi boşanma ferilerine ilişkin tüm detaylarda bir anlaşmaya varabildiyse bu kişiler anlaşmalı boşanma yoluna gidebilirler. Fakat taraflardan biri boşanmak istemiyorsa boşanmayı isteyen kişinin gidebileceği tek dava yolu çekişmeli boşanma davasıdır. Tarafların her ikisinin de evlilik birliğini sonlandırmak isteyip boşanmaya ilişkin konularda ortak bir noktada buluşamıyorlarsa son noktayı hakimin koyması için yine çekişmeli dava yoluna gitmek gerekir. Örneklendirerek açıklamak gerekirse çiftlerin karşılıklı olarak “Bu evliliğin bitmesine sebep olan onun kusurlu davranışlarıydı” iddialarının var olduğu haller bu davanın temelini oluşturur. Çekişmeli boşanma davalarında da gerçekten hakim evlilik birliği içerisindeki kusur oranlarını tespit etmeye çalışır.  Çekişmeli ve anlaşmalı boşanma davaları, boşanma sürecinin işleyişini, süresini, tarafların sorumluluklarını ve mahkemenin rolünü doğrudan etkileyen iki farklı dava türüdür. Anlaşmalı boşanma; tarafların nafaka, velayet, tazminat gibi tüm konularda uzlaşması sayesinde çok daha hızlı sonuçlanırken, çekişmeli boşanmada tarafların uyuşmazlık yaşaması nedeniyle süreç daha uzun, delil ve tanık odaklı ilerler. Aşağıdaki karşılaştırma tablosu; süre, masraflar, ispat yükü, mahkeme aşamaları ve hakim değerlendirmesi gibi kritik farkları net bir şekilde göstererek, hangi boşanma türünün hangi durumlarda daha uygun olduğuna dair okuyucuya hızlı ve anlaşılır bir rehber sunar.

Çekişmeli Boşanma Nedenleri Nelerdir?

Çekişmeli olarak boşanma davasına ilişkin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 161 ve 166. Maddeleri arasında kapsamlı bir düzenleme yer almaktadır. Ancak ülkemizde kurulan her evliliğin kendine has özellikler taşıdığı göz önünde bulundurulursa her boşanma davası da apayrı içeriklere sahip olur. Çekişmeli boşanma davalarında genel ve özel boşanma nedenleri olduğunu belirtebiliriz. Kanunda belirtilen özel bir nedene dayanarak dava açan kişinin sadece bu iddiayı ispatlaması yeterlidir. Yani örneğin kişi hayata kast, pek kötü muamele veya onur kırıcı davranış nedenine dayalı bir boşanma davası açtıysa sadece bu iddiayı ispatlaması gerekir. Haysiyetsiz hayat sürme, terk, zina gibi özel boşanma nedenleri yanında bir de evlilik birliğinin temelden sarsılması nedenine dayanılarak açılan davalar vardır. Bu davalara eski ismi ile şiddetli geçimsizlik sebebiyle boşanma diyenler de vardır. Bu dava türünde davayı açan taraf diğer tarafın evlilik birliği içerisinde çeşitli nedenlerle kusurlu olduğunu iddia eder. Her bir iddiasını da ispatlamakla yükümlü olur. Örneğin bir kişi boşanmak için açtığı davada TMK madde 166 kapsamında “evlilik birliğinin temelden sarsılması” nedenine dayandı diyelim. Kişi eşinin kendisine psikolojik şiddet uyguladığını, ekonomik şiddet uyguladığını, toplum içerisinde küçük düşürücü davranışlar sergilediğini, aile ekonomisine destek olmadığını, sadakat yükümlülüğüne aykırı davrandığını, kendisinin arkasından iş çevirerek aile içerisindeki güven bağını yıktığını ileri sürebilir. Bazen kişiler evlilik içerisinde maruz kaldıkları kötü davranışların boşanma davasında bir kusur nedeni olduğunu bilemiyor. Yaşadığı olayın normal olduğunu düşünüyor. Kişiler boşanmak istediklerinde alanlarında uzman bir avukat ile detaylı görüştüklerinde bu olayların hukuki anlamda analizleri daha sağlıklı şekilde yapılabilir. Boşanma nedenlerinin doğru tespit edilebilmesi için alanında uzman bir hukuk profesyonelinden destek alınmasını tavsiye ederiz. 

Kimler Çekişmeli Boşanma Açabilir?

Çekişmeli boşanma davası açılabilmesi için öncelikle kişiler arasında resmi olarak kurulmuş bir evlilik birliği bulunmalıdır. Anlaşmalı boşanma davaları için kişilerin en az 1 yıllık bir evlilik sürdürmüş olması şartı bulunur. Ancak çekişmeli olarak boşanma davası açmak için hiçbir süre şartı bulunmamaktadır. Evlenmek ve boşanmak kişiye sıkı sıkıya bağlı haklardandır. Kişi kısıtlı olsa dahi vasisi tarafından Sulh Hukuk Hakimliğine yapılacak bir başvuru ardından kısıtlının boşanmak istediğine dair beyanı alınarak verilen dava açma izninin ardından kısıtlı kişi de dava açabilmektedir. Dava ve fiil ehliyeti olan kişiler ise başka kimsenin izin ve rızasına ihtiyaç duymaksızın boşanmaya ilişkin başvurularda bulunabilir. Nişanlılar henüz resmi bir evlilik gerçekleştirmedikleri için boşanma davası açmaları mümkün değildir. Nişanın bozulması sebebiyle uğranılan maddi ve manevi zararların tazmini içinse kişiler başkaca bir davada haklarını arayabilmektedir. 

Çekişmeli Boşanma İçin Ne Gerekli?

Çekişmeli boşanma davası nasıl açılır sorusu ile yola çıkmış bir kişi kendisine uygun yolu, ve boşanmaya iten nedenleri doğru şekilde analiz ettikten sonra fiziki olarak davayı açma aşamasına geçmesi gerekir. Peki davayı açarken gerekli olan belgeler nelerdir? Çekişmeli boşanma davası açarken olmazsa olmaz ilk ve en önemli belge usul kurallarına uygun şekilde hazırlanmış bir dava dilekçesidir. Türk hukuk sisteminde aile mahkemesi davalarında yazılı yargılama usulü uygulanır. Yani kişiler mahkemeden talep ettikleri şeyleri, iddia ve savunmalarını yazılı olarak sunmalıdır. Dilekçelerin eksiksiz olması ileride maddi ve manevi olarak hak kayıpları yaşanmaması adına son derece hayatidir. Örneğin bir kişi tam kusurlu olan eşine karşı açacağı bir çekişmeli boşanma davasında dilekçeler aşamasında maddi ve manevi tazminat talebinde bulunmazsa bu talebini dilekçelerinde dile getirmezse hakim davacı yararına tazminat vermez. Çünkü kişinin yazılı olarak böyle bir talebi bulunmamaktadır. Bu nedenle çekişmeli boşanma davalarının bel kemiğini oluşturan dava dilekçesine büyük önem ve özen gösterilmelidir. Çekişmeli boşanma davasında yaşandığı iddia edilen dava konusu vakıalara ilişkin her türlü yasal delilin de dosyaya sunulması oldukça önemlidir. Bazı delillerin mahkeme eliyle dosyaya eklenmesini de talep etmek mümkündür. Ancak genel itibariyle elinizdeki tüm delilleri de dilekçeniz ile birlikte mahkemeye sunmanızı tavsiye ederiz. 

Çekişmeli Boşanma Davası Süreci (2026)

Çekişmeli boşanma davası süreci, 2026 yılında da belirli aşamalar doğrultusunda ilerleyen, delillere ve tarafların beyanlarına dayalı kapsamlı bir hukuki süreçtir. İlk olarak dava dilekçesinin hazırlanması aşamasında taraf, avukatıyla birlikte gerekli belgeleri toplayarak detaylı bir boşanma dilekçesi oluşturur. Ardından davayı açma aşamasına geçilir ve yetkili aile mahkemesine başvuru yapılarak dosya numarası alınır. Dilekçe karşı tarafa tebliğ edildikten sonra, belirlenen sürede cevap dilekçesi sunulur. Sonraki adım olan ön inceleme duruşmasında, tarafların ilk beyanları dinlenir, uyuşmazlık konuları belirlenir ve uzlaşma ihtimali değerlendirilir. Bu aşamayı takip eden tahkikat sürecinde, deliller sunulur, tanıklar dinlenir ve gerekirse bilirkişi incelemeleri yapılır. Tüm aşamaların tamamlanmasının ardından mahkeme karar aşamasına geçer; sunulan tüm deliller değerlendirilerek davaya ilişkin nihai hüküm açıklanır ve gerekçeli karar yazılır. Her davanın süresi ve kapsamı farklı olabileceğinden, çekişmeli boşanma davası sürecinin uzman bir avukat eşliğinde yürütülmesi önemlidir.

Çekişmeli Boşanma Davasında Dikkat Edilmesi Gerekenler Nelerdir?

Hukuki başvuru süreçlerini başlatmadan önce insanların ne istediklerini bilmeleri son derece önemlidir. Çekişmeli boşanmada davasında dikkat edilmesi gerekenlerin en başında kişinin boşanma kararından emin olması gelmektedir. Bunun nedeni açılan boşanma davasının ardından feragat sebebiyle dosyanın kapanması durumlarında o dava kapsamında ileri sürülen hiçbir vakıaya dayanarak yeni bir dava açılamaz. Daha anlaşılır şekli ile dava açıp davasından vazgeçen kişi o dava içerisinde belirttiği olaylar sebebiyle eşini affetmiş sayılır ve bir daha aynı konulara değinerek ikinci bir dava açamaz. İkinci bir boşanma davası açmak için kişinin başka yeni vakıalara dayanması gerekir. Bu da kişilerin ciddi hak kayıpları yaşamalarına neden olmaktadır. Çekişmeli boşanma davasında dikkat edilmesi gereken ikinci bir konu ise yasal sürelere dikkat edilmesidir. Dilekçeler aşaması başta olmak üzere boşanma sonuçlanana kadar pek çok işlem için taraflara tanınan yasal süreler bulunur. Bu sürelere uyulmadığı taktirde kişiler ciddi hak kayıpları yaşayabilmektedir. Örneğin verilen boşanma kararına itiraz etmek için kişilerin iki haftalık yasal bir süresi vardır. Bu süre geçtikten sonra sunulan itiraz dilekçeleri dikkate alınmaz. Ya da bilirkişi incelemeleri yapıldıktan sonra ziynet vb. Herhangi bir alacağın belirli hale getirilmesi için mahkeme tarafından davacı yana verilen yasal sürenin aşılması durumunda fazlaya ilişkin haklardan feragat edilmiş sayılmaktadır. Bu durumda kişiler belki de son derece ciddi rakamlara ulaşan ziynet alacağı haklarından mahrum kalabilmektedir. Sonuç olarak çekişmeli boşanma davası nasıl açılır? Sorusuna kişinin boşanma nedenini doğru şekilde tespit etmesi gerektiği cevabı verilebilir. Nedenlerini doğru belirleyen kişi dava dilekçesi ve delilleri ile birlikte davasını açabilir. Dava açılışı sürecinde belli harç ve masrafların yatırılması zorunludur. Davasını avukatla takip etmek isteyen kişiler için avukatlık ücreti ödeme yükümlülüğü de gündeme gelir. Maddi durumu olmayanlar için devlet tarafından düzenlenen adli yardım kurumu kişilerin harç ve giderlerden muaf tutulmasını mümkün kılar. Çekişmeli boşanma davalarının uzun soluklu, son derece fazla teknik detayın var olduğu göz önünde bulundurulursa sürecin bir avukat ile yürütülmesinin daha sağlıklı olduğu söylenebilir. Bunun yanında ülkemizde dava açmak için avukat bulundurma yükümlülüğü bulunmamaktadır. Dava ve fiil ehliyeti olan herkes çekişmeli boşanma davasını kendi başına açabilmektedir. 

Çekişmeli Boşanmada Şahit Gerekir Mi?

Hukuk davalarının çoğunda tanık delili son derece kuvvetlidir. Boşanma davalarında da yaşanan pek çok olaya 3. kişiler tanıklık eder. Bu nedenle çekişmeli boşanmada şahit gerekir mi? Sorusunun cevabı evet olarak verilebilir. Elbette tanık olmadan da iddiaların ispatlanması mümkündür. Ama akrabalar, apartman komşuları, yakın arkadaşlar gibi evliliğe şahitlik etmiş kişilerin mahkeme huzurunda verdikleri beyanlar davaların gidişatında etkileyici olacaktır.

Çekişmeli Boşanma Dilekçesi Nasıl Yazılır? 

Türk Hukuk sisteminde hukuk yargılamalarında yazılı usulün izlendiğinden bahsetmiştik. Bu nedenle dilekçelerin davaların belkemiği olduğundan da bahsetmiştik. Dava dilekçeleri kişilerin başkaca kurumlara çeşitli başvurular için kullandıkları dilekçelerden form olarak biraz daha farklıdır. Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında detaylı olarak dava dilekçelerinde bulunması zorunlu olan unsurlar anlatılmıştır. Bu unsurların eksik olması halinde bazen doğrudan ret bazen de eksikliklerin giderilmesi için dilekçeyi yazan tarafa yasal süreler tanınmaktadır. Çekişmeli boşanma dilekçesi hazırlarken olayları kronolojik bir sırada anlatmak, açık ve anlaşılır bir dil kullanmak, davada ileri sürülen iddia ve vakıaları eşleştirerek okunuşu kolay bir akış yaratmak da son derece önemlidir. Kısaca dosyayı inceleyecek hakimin davacının anlatmak istediklerini doğru ve eksiksiz anlayabilmesi iyi bir dil kullanılmasına da bağlıdır. Anlatım hataları, yazım hataları, karmaşık bir olay örgüsü hakimin dilekçe analizi sürecinde zorlanmasına, bazı detayların gözden kaçmasına neden olabilmektedir. Yargıtay da dava dilekçeleri konusuna titizlikle eğilmekte bu konuda çok çeşitli emsal kararlar sunmaktadır. Örnek vermek gerekirse; Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2019/1278 K. 2019/2547 T. 11.03.2019 sayılı kararında: “Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 119/1-e ve f maddesi uyarınca davacı, davanın dayanağı olan bütün vakıaları ve bunlara ilişkin delillerini sıra numarası altında ve açık özetleriyle birlikte dava dilekçesine yazmalıdır. Bunlar, dava dilekçesindeki talep sonucunun dayanağı olan ve bu talep sonucunu haklı göstermeye yarayan vakıalardır. Usulüne uygun şekilde ( HMK m. 141) bildirilmiş olan vakıalar davanın sınırını çizmekte ve mahkemece ancak, bu vakıalar hakkında inceleme ve değerlendirme yapılabilmektedir. Aksinin kabulü; davacının dayandığı olguların, dolayısıyla elde etmek istediği nihai talebin dışına çıkılması sonucunu doğuracağı gibi; temyiz ve karar düzeltme süreçleri de dâhil, yargılamanın hangi aşamasına kadar gerçekleşecek hukuki ve fiili olguların nazara alınması gerektiği sorununu ortaya çıkaracaktır. ” diyerek dava süreçlerinde dilekçenin önemini, dilekçede ileri sürülmeyen bir vakıanın sonradan ileri sürülemeyeceğini önemle vurgulamaktadır. 

Çekişmeli Boşanma En Az Kaç Yıl Sürer?

Halk arasında çekişmeli boşanma davalarının çok uzun sürdüğü, kişileri çok yıprattığına dair söylentiler oldukça yaygındır. Bu nedenle boşanmak isteyen kişiler çekişmeli boşanma en az kaç yıl sürer? Sorusuna net bir yanıt almak ister. Ancak çekişmeli boşanma davaları için net bir süre vermek ne yazık ki mümkün değildir. Zira mahkemenin iş yoğunluğuna göre süre uzayıp kısalabilmektedir. Davanın açıldığı şehir başta olmak üzere mahkeme özelinde mevcut derdest dosya yoğunluğu dosyanın gidişatını önemli şekilde etkiler. Davanın hızlı ilerleyebilmesi için tüm duruşmalara katılım tüm süreli işlemleri ivedilikle yerine getirmek de tarafların yükümlülüklerindendir. 

Hangi Durumlarda Hakim Hemen Boşar?

Hakimin tek celsede boşanma kararını verebilmesi için tarafların anlaşma yoluna gitmesi gerekir. Açılmış olan bir çekişmeli boşanma davasının tek celsede sonuçlanabilmesi için davalının açılan davayı kabul ettiğini duruşmada beyan etmesi gereklidir. Yine de çocukların velayetine ilişkin yahut kamu düzeninden olan başkaca hususların araştırılması yükümlülüğü olduğu durumlarda taraflar davayı kabul etseler dahi derhal karar almak mümkün olmayabilir. Hangi durumlarda hakim hemen boşar? Sorusunun en net cevabı dosyada araştırılacak başkaca bir husus olmaması halinde davalının davayı kabul etmesi halidir. 

Çekişmeli Boşanma Davası Ücretleri Ne Kadardır?

Çekişmeli boşanma davaları da mahkemelerde anılan tüm dava türlerinde de belli yargılama giderleri ve harçların ödenmesi gerekir. Bu harç ve giderler davanın açıldığı dönemde Adalet Bakanlığınca yayınlanan harç tarifeleri ile harçlar kanunu kapsamında tespit edilir. Davada talep edilen delillerin toplanması için yine belli masrafların dosyaya yatırılması zorunludur. Örneğin ziynet alacağına ilişkin bir talepte ziynet alacaklarının hesaplanması için dosyanın bilirkişiye tevdii halinde bilirkişi ücreti talepte bulunan tarafça dosyaya yatırılmalıdır. Bu harç ve giderler dışında avukat ile davasını yürütmek isteyen kişilerin avukatlık ücreti ödeme yükümlülüğü bulunur. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi kapsamında her yıl dava türlerine göre alınması gereken en düşük fiyatlar Türkiye Barolar Birliği tarafından belirlenir. Avukatların asgari tarifenin altında bir ücret ile dosya almaları mümkün değildir. Kısaca çekişmeli boşanma davası masrafları davanın açıldığı dönemde harçlar ve giderler ile avukatın talep ettiği ücret miktarına göre değişkenlik gösterecektir.

Maddi Durumu Olmayan Kadın Nasıl Boşanır?

Ülkemizde özellikle kadınların ekonomik bağımsızlık konusunda güçlük çektiği bilinmektedir. Boşanmak isteyen ancak ekonomik olarak eşine bağımlı olan pek çok kadın bir çıkmazın içine girmekte. Bu noktada maddi durumu olmayan kadın nasıl boşanır? Sorusunun cevabını bilmek hayat kurtarıcı olabilir. Ekonomik olarak yeterli güce sahip olmayan kadınlar adli yardım talebinde bulunarak devlet tarafından görevlendirilen bir avukat aracılığıyla boşanma davalarını açabilirler. Ayrıca davalarını kendileri açıp yürütmek isteyen kadınlar Adli yardım talepli olduğu üzerinde belirtilen dava dilekçeleri ile mahkemelere başvuruda bulunabilir. Sadece kadınlar değil maddi gücü bulunmayan ve boşanmak isteyen herkes adli yardım kurumundan destek alabilmektedir. 

Çekişmeli Boşanma Davası Nerede Açılır?

Türk hukuk sisteminde usul kuralları son derece önemlidir. Usul bakımından sakat olan bir dava esası incelenmeksizin reddedilir. Bu nedenle Hukuk Muhakemeleri Kanunu kapsamında öngörülen usul kurallarına uygun hareket etmek son derece önemlidir. Çekişmeli boşanma davası nerede açılır? Sorusu aslında davaya bakmakla yetki mahkemenin neresi olduğu sorusuna işaret eder. Boşanma davaları şüphesiz Aile Mahkemelerinde açılır. Aile mahkemelerinin olmadığı yerlerde Aile Mahkemesi sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemeleri bu davalara bakmakla görevlidir. Yetki ise hangi şehir yahut ilçedeki Aile Mahkemelerine müracaat edilmesi gerektiğini düzenler. Boşanma davalarında yetkili mahkeme tarafların son 6 aylık süreçte birlikte yaşadıkları yer mahkemesidir. Ancak burada kesin yetki kuralı bulunmadığı için davalı yahut davacının yerleşim yeri mahkemesinde davanın açılması da mümkündür. Evlilik birliğini sonlandırma kararı aldıktan sonra kişi farklı bir şehre taşındıysa yeni yerleşim yerinde davayı açmasının önünde hiçbir engel bulunmamaktadır.

Avukatsız Çekişmeli Boşanma Davası Açılır mı?

Yazımız boyunca bahsettiğimiz gibi çekişmeli boşanma davaları son derece teknik ve kapsamlı davalardır. Yazılı yargılama usulüne tabi olan bu davalarda kapsamlı ve hukuken güçlü zeminlere oturtulmuş bir dilekçe ile dava açmak son derece önemlidir. Hukuk eğitimi almış, mevzuata hakim bir avukatın düzenlediği boşanma davası dilekçesi pek tabii boşanma davasındaki kişisel menfaatlerin korunması anlamında daha güçlü olacaktır. Ancak ülkemizde avukatsız dava açmanın önünde hiçbir engel bulunmamaktadır. Dileyen gerekli evraklarını toplayarak adliyelerdeki hukuk ön bürolarına müracaat ile davasını açabilmektedir. Yalnızca davanın ilerleyişi ve hedeflenen sonuca ulaşma konusunda alanında uzman bir avukatın sürece çok önemli etkileri olacağını belirtmekte fayda vardır.  Sonuç olarak çekişmeli boşanma davası nasıl açılır? Sorusuna kişinin boşanma nedenini doğru şekilde tespit etmesi gerektiği cevabı verilebilir. Nedenlerini doğru belirleyen kişi dava dilekçesi ve delilleri ile birlikte davasını açabilir. Dava açılışı sürecinde belli harç ve masrafların yatırılması zorunludur. Davasını avukatla takip etmek isteyen kişiler için avukatlık ücreti ödeme yükümlülüğü de gündeme gelir. Maddi durumu olmayanlar için devlet tarafından düzenlenen adli yardım kurumu kişilerin harç ve giderlerden muaf tutulmasını mümkün kılar. Çekişmeli boşanma davalarının uzun soluklu, son derece fazla teknik detayın var olduğu göz önünde bulundurulursa sürecin bir avukat ile yürütülmesinin daha sağlıklı olduğu söylenebilir. Bunun yanında ülkemizde dava açmak için avukat bulundurma yükümlülüğü bulunmamaktadır. Dava ve fiil ehliyeti olan herkes çekişmeli boşanma davasını kendi başına açabilmektedir.