Eşime Boşanma Davası Açmak İstiyorum Ne Yapmalıyım?

Kasım 13, 2025 · Aile ve Boşanma Hukuku · Yazar Av. Mustafa Kürşad Arı

Toplumun en temel yapı taşı ailedir. Aileler evlilik birliği ile kurulur. Ancak kurulan her birliktelik ne yazık ki sonsuza dek sürmez. Pek çok çift evliliğin bir aşamasında artık ortak hayatı sürdürmenin mümkün olmadığını fark edebilir. Bu noktada eşime boşanma davası açmak istiyorum ne yapmalıyım? Sorusunun cevaplarını araştırmaya başlar. Daha önce boşanma fikrini hiç değerlendirmemiş olan kişiler bu hukuki sürece yabancı olduğu için adım atmadan önce kapsamlı bir araştırma yapmaları faydalı olacaktır. Bu yazımızda boşanma davası açmak ve davayı sonuçlandırmakla ilgili tüm merak edilenleri, dikkat edilmesi gereken noktaları detaylı şekilde inceledik. 

Boşanma Davası Açmadan Önce Bilmeniz Gerekenler

Boşanma kararı alan kişiler bu kararın etkileri hakkında bilinçli olmalıdır. Ciddi bir hukuki süreç olan boşanma davası açmadan önce bilmeniz gerekenler sonuca ulaştığınızda beklemediğiniz senaryolarla karşılaşmanızı engeller. Öncelikle kişilerin boşanma konusunda net bir karara varmış olması önemlidir. Tarafların birbirlerine zaman tanımaları, kısa süreli ayrılıklar ile süreci iyileştirme çalışmaları, çift terapisi gibi destek yollarının tamamı tüketilmiş olmalıdır. Tüm denemelere rağmen yolunda gitmeyen bir evlilik söz konusu ise boşanma davası açmak için ilk adımlar atılabilir.  Boşanma davası açmadan önce bilmeniz gerekenler içerisindeki en önemli madde bunun hukuki bir hak arama yolculuğu olduğu ve dava sonucunda alınan karar boşanma olursa medeni halinizde önemli bir değişiklik oluşacağıdır. Boşanma davası açmanız halinde eş olma durumunuzun sonlanması gibi çift olarak aranızdaki tüm ortaklıklarının da bitirilmesi gerekecektir. Yani boşanma, önemli maddi sonuçları da olan bir süreçtir. Aile konutu, ev eşyaları, çocuklara ilişkin pek çok farklı konuda karar vermeniz, taleplerde bulunmanız gereken teferruatlı bir sürecin içerisine gireceğinizi bilerek bu konuda kendinizi her anlamda hazırlamanız sağlıklı olacaktır.  Boşanma davası açma konusunda kararlıysanız her dava türünde olduğu gibi burada da delillere ihtiyacınız olduğunu bilmeniz gerekir. Dosyanın aydınlatılması ve sonuçlanabilmesi için hakimin somut nedenler görmesi ve bunları değerlendirmesi gerekir. Bu nedenle evliliğinizin sonlanmasına neden olduğunu düşündüğünüz tüm vakıalara ilişkin delil toplamanız gerekir. Burada delillerin hukuka uygun olması da önemlidir. Hukuka aykırı şekillerde elde edilen deliller davada hakim tarafından hükme esas alınmayacağı için bu hususta hassas davranmanız da ayrıca önemlidir.

Boşanma Davasında Eşin Haberi Olmadan Dava Açılabilir mi?

Boşanma davası açma sürecinin en başında tarafların konuşup bir fikir birliğine varması çok önemlidir. Ancak her çift bu iletişimi kuramamakta, anlaşma sağlayamamaktadır. Bu gibi durumlarda taraflardan her biri kendi hür iradesi ile boşanma taleplerini mahkemeye bildirerek dava sürecini başlatabilir. Bir eşin açmış olduğu bu davada diğer tarafa tebligat ile hakkında dava açıldığına dair bildirim yapılacaktır. Karşı taraf bu tebligatın ardından isterse dava dilekçesine karşı cevaplarını sunarak sürece aktif şekilde katılım sağlayabilecektir.

Boşanma Davası Türleri Nelerdir?

Resmi olarak evlilik birliğini sonlandırma kararı alan kişilerin boşanma davası türleri hakkında bilgi sahibi olması kendisi için en uygun hukuki yolu seçmesi adına önemlidir. Temelde iki tür dava ile boşanmak mümkündür. Bunlar Türk Medeni Kanun’un 166 ve devamı maddelerinde düzenlenmektedir. Bunlardan biri anlaşmalı boşanma diğer ise çekişmeli boşanma davasıdır. 

Anlaşmalı Boşanma Davası

Her iki eş de boşanmak istiyorsa, boşanmaya dair maddi ve manevi tüm konularda ortak bir karar alabilmişlerse anlaşmalı olarak boşanma süresini sonuçlandırabilirler. Bu dava türlerinde tarafların anlaştıkları tüm hususların yer aldığı bir Anlaşmalı boşanma protokolü bulunur. Bu protokol davanın bel kemiğini oluşturur. Hakim hukuk ve genel ahlak kurallarına uygun bir protokol olması halinde tarafların anlaşmasına uygun şekilde boşanma kararını verir.

Çekişmeli Boşanma Davası

Taraflardan biri boşanmak isterken diğeri bu konuda çok istekli değilse yahut her iki taraf da boşanmak istiyor ama kusurlu olan tarafın karşı taraf olduğunu düşünüyorsa, boşanmaya dair maddi ve manevi konularda anlaşma sağlanamıyorsa bu gibi durumlarda çekişmeli bir dava süreci yürütmek gerekir. Çekişmeli boşanma davasında kanunda düzenlenen özel nedenlere dayanılabileceği gibi evlilik birliğinin temelden sarsılması gerekçesine dayanılarak da talepte bulunulabilir. Hayata kast, pek kötü ve onur kırıcı muamele, suç işleme, haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı, zina gibi özel nedenlerin varlığında buna uygun bir dilekçe hazırlanması gerekir.

Boşanma Dava Türleri Karşılaştırma Tablosu (2025)

Kriter	Anlaşmalı Boşanma Davası	Çekişmeli Boşanma Davası
Boşanmak İçin Şart	Tarafların tüm konularda anlaşmış olması	Tarafların anlaşamaması
Evlilik Süresi Şartı	En az 1 yıl evli olmak zorunlu	Şart yok
Süreç Süresi	1–2 duruşma (genelde 1 günde sonuçlanabilir)	Aylar – yıllar sürebilir
Tarafların Mahkemeye Katılımı	Her iki tarafın aynı duruşmada hazır olması şart	Avukat ile temsil edilebilir, taraflar her duruşmaya girmek zorunda değil
Delil Sunma	Gerekmez	Gerekir (tanık, mesaj, rapor vb.)
Protokol Gerekliliği	Zorunlu (Anlaşmalı Boşanma Protokolü)	Zorunlu değil
Hakimin Müdahalesi	Anlaşmaya aykırı olmayan kısmı onaylar	Hakim tüm talepleri değerlendirir, karar tamamen hakime aittir
Velayet – Nafaka – Mal Paylaşımı	Protokolde taraflar belirler	Mahkeme delillere göre karar verir
Maliyet	Daha düşük avukatlık ve masraf	Daha yüksek masraf (uzun süreç)
Zorluk Seviyesi	Kolay ve hızlı	Zor, karmaşık ve stresli
Temyiz	Genelde temyiz edilmez	Karar çoğu zaman temyize gider

Boşanma Davası Açmak İçin Gerekli Şartlar Nelerdir?

Boşanma davası açmak için yerine getirilmesi gereken bazı özel şartlar mevcuttur. Öncelikle resmi olarak onamış bir evlilik mevcut olmalıdır ki bunun sonlandırılması talep edilebilsin. İmam nikahı olan yahut nişan aşamasında iken ayrılma kararı alan çiftlerin boşanmaları mümkün değildir. Kişilerin dava ve fiil ehliyetlerinin olması da dava açılması için ön koşuldur. Boşanma davası açmak için gerekli şartlar içerisinde anlaşmalı boşanmak isteyenler için bir yıllık bir zaman kuralı da bulunmaktadır. Yani taraflar boşanmanın maddi ve manevi tüm sonuçlarında anlaşmış olsalar bile evlilikleri bir yıldan kısa sürmüşse anlaşmalı olarak boşanmaları usulen mümkün değildir. Bu konudaki kafa karışıklarını da Yargıtay 2. Hukuk Dairesi 2016/16989 E., 2018/553 K. sayılı kararında “Kanun maddesinde öngörülen evliliğin en az bir yıl sürmüş olması koşulu, dava şartı (HMK md. 114) olmayıp… birliğin temelinden sarsılmış sayılacağına ilişkin yasal karinenin temel unsurudur. Bu nedenle bir yıllık sürenin davanın açıldığı tarihte mevcut olması gereklidir. Dava açıldıktan sonra bir yıllık sürenin gerçekleşmesi de, açıklanan yasal karinenin oluşması için yeterli değildir.” diyerek gidermiştir.

Boşanma Davasında Gerekli Olan Belgeler Nelerdir?

Boşanma davası açmak için öncelikle nüfus cüzdanı, nüfus kayıt örneği ve davaya ilişkin delillerin var olması gerekir. Usul kurallarına uygun şekilde hazırlanmış bir dava dilekçesi ile boşanma davası açılması mümkündür. Anlaşmalı boşanma davasında gerekli olan belgeler içerisinde bir protokol yer almaktadır. Protokol bu davaların olmazsa olmaz bir parçasıdır. 

Boşanma Davası Nerede ve Nasıl Açılır?

Boşanma davası açmak istiyorum ne yapmalıyım diyen kişiler dava dilekçesini hazırlama ve delilleri toplama aşamalarını tamamladıktan sonra bu davayı nerede ve nasıl açacağı konusunu bilmelidir. Boşanma davalarında görevli mahkemeler Aile Mahkemeleridir. Aile Mahkemelerinin bulunmadığı yerlerde Asliye Hukuk Mahkemeleri Aile Mahkemesi Sıfatıyla ilgili davaları görürler. Davanın açılacağı yer ise çiftlerin evlilik birliği içerisinde son yaşadıkları yer yahut taraflardan herhangi birinin yerleşim yeridir. Eğer her iki taraf birbirine karşılıklı olarak farklı şehirlerde dava açarlarsa açılan ikinci dava ilk açılan davanın olduğu şehirde birleşir ve dosya o şehirdeki Aile Mahkemesinde görülür. Yetki ve göreve ilişkin kurallar usul kuralı olup davanın sağlıklı ilerlemesi için son derece önemlidir. Bu gibi teknik detaylar hususunda avukat desteği almak zarara uğramamak için tavsiye edilir.

Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Boşanma davası açmak istiyorum diyenlerin bu davaların ne kadarlık sürelerle sonuçlandığını bilmesi de gerekir. Daha önce de açıkladığımız gibi iki farklı türde boşanma davası açmak mümkün. Bu iki dava türünde de süreçler farklı ilerlemektedir. Anlaşmalı boşanma davası genellikle bir duruşma ile sonuçlanmaktadır. Bu nedenle ortalama birkaç aylık sürede boşanma kararı alınabilmektedir. Çekişmeli boşanma davası ne kadar sürer sorusunun cevabı ise değişkenlik göstermektedir. Davada dinlenecek tanık sayısı, karşı davanın olup olmadığı, toplanması talep edilen delillerin kapsamı, yurt dışından istinabe ile talep edilen bir delilin var olup olmadığı gibi pek çok değişkene bağlı olarak süre uzar yahut kısalır. Günümüzde ülkemizdeki mahkemelerin dosya yoğunlukları göz önünde bulundurulursa çekişmeli boşanma davaları ortalama 1,5 – 2 yıl sürmektedir. Belirttiğimiz süre ortalama nitelikte olup bu sürenin altında yahut üzerinde vakitlerde davanın sonuçlanması mümkündür. 

Boşanma Davası Açmanın Maliyeti (2025)

Boşanma davası açmak isteyen kişilerin sürecin mali boyutunu bilmesi oldukça önemlidir. 2025 yılı itibarıyla boşanma davası maliyetleri; harçlar, gider avansı, tebligat giderleri, bilirkişi–uzman raporları ve avukatlık ücretleri gibi kalemlerden oluşmaktadır. Açılacak davanın anlaşmalı mı yoksa çekişmeli mi olduğuna göre toplam maliyet değişiklik gösterebilir.

1. Mahkeme Harç ve Masrafları

Boşanma davası açarken ödenmesi gereken temel masraflar şunlardır:

• Başvuru harcı

• Peşin karar harcı

• Gider avansı (tebligat, müzekkere gönderimi, UYAP işlemleri için)

• Posta ve tebligat ücretleri

• Dosya giderleri

2025 yılı ortalama mahkeme masrafları:
2.000 TL – 5.000 TL aralığında değişmektedir.

2. Avukatlık Ücreti

Avukatlık ücreti davanın türüne göre farklılık gösterir:

• Anlaşmalı boşanma davası:
  Ortalama 15.000 TL – 30.000 TL
  (Dava kısa sürdüğü için maliyeti daha düşüktür.)

• Çekişmeli boşanma davası:
  Ortalama 40.000 TL – 120.000 TL
  (Davanın süresine, delil durumuna ve şehre göre değişir.)

Not: Türkiye Barolar Birliği her yıl taban ücret tarifesi yayımlar; avukatlar bu tutarın altında iş kabul edemez.

3. Ek Giderler

Davanın seyrine göre şu masraflar ayrıca ortaya çıkabilir:

• Pedagog / sosyal inceleme raporu ücreti

• Bilirkişi incelemesi

• Keşif ücreti

• Tanıkların ulaşım giderleri

• Dava açıldıktan sonra yapılacak ek tebligatlar

Bu tür masraflar genellikle 1.000 TL – 10.000 TL arasında değişmektedir.

4. Toplam Ortalama Maliyet

2025 yılı için güncel ortalama maliyet aralıkları:

• Anlaşmalı boşanma davası toplam maliyeti:
  20.000 TL – 40.000 TL

• Çekişmeli boşanma davası toplam maliyeti:
  50.000 TL – 150.000+ TL

Buradaki rakamlar genel ortalamalar olup, şehre, avukatın uzmanlık düzeyine ve davanın karmaşıklığına göre artış gösterebilir.

Boşanma Sürecinde Sık Yapılan Hatalar

Boşanma sürecinde sık yapılan hatalar pek çok kişinin haklıyken haksız konuma düşmesine, hedefledikleri sonuca ulaşamamalarına neden olur. Bu nedenle eşime boşanma davası açmak istiyorum ne yapmalıyım diyenler bu hatalar konusunda da bilinçlenmeli ve daha dikkatli olmalıdır. Öncelikle kişilerin boşanma davası açma sürecinde duygusal hareket etmemesi gerektiğini hatırlatmak isteriz. Boşanma davası açmak tamamen hukuki bir süreçtir. Bu sürecin içerisine şahsi duyguların dahil edilmesi davanın sağlıklı ilerlemesini engelleyecektir. Karasızlık, fevri hareketler sağlıklı giden bir dosyanın sekteye uğramasına şahsi menfaatlerin zarara uğramasına neden olabilir.  Boşanma davasında sık yapılan hatalardan biri ise özellikle çekişmeli boşanma davasında eksik, yetersiz dava dilekçeleri ile süreci başlatmaktır. Ülkemizde boşanma davalarında yazılı yargılama usulü hakimdir. Yani tarafların tüm iddia ve savunmalarını dava dilekçelerinde kapsamlı olarak mahkemeye anlatmaları gerekmektedir. Aynı şekilde tarafların taleplerini de karşı taraftan neler istediklerini de dilekçelerinde net ve anlaşılır biçimde mahkemeye anlatabilmeleri gerekir. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2016/16236 E., 2018/5021 K. sayılı kararında “Mahkemece, usulüne uygun şekilde ileri sürülmeyen ve çekişmeli olarak belirlenmeyen (HMK m. 137, 140/3, 187) vakıalar esas alınarak davalıya kusur yüklenemez (HMK m. 141).” diyerek bu konunun sıkı bir usul kuralı olduğunu gözler önüne sermiştir.   Aile Hukuku alanında uzman bir avukat sizler ile bir görüşme yaptıktan sonra dava dilekçenizi kapsamlı, hukuka uygun şekilde hazırlayarak süreçte profesyonel olarak temsil edilmenize destek olacaktır.

Boşanma Davası Açmak İsteyenlere Tavsiyeler

Boşanma davası açmak isteyenler için sürece ilk adımı atmadan önce kararlarından emin olup olmadıklarını iyi analiz etmelerini tavsiye ederiz. Dava açıldıktan sonra feragat edilmesi durumlarında feragat edilen dosyada ileri sürülen iddiaların tamamı affedilmiş sayılacaktır. Bu nedenle ileride ikinci kez boşanma davası açmak istendiğinde pek çok iddia ve vakıaya dayanmak imkansız hale gelecektir. Yani karşı tarafın kusurunu ispatlamak zorlaşacaktır. Bu nedenle dava açma iradesinden emin olmak çok önemlidir.  Bu konuda Yargıtay, “…tarafların feragat edilen dava sonrasında bir araya geldiği, bu duruma göre davacı erkeğin, davalı eşini affettiği, en azından önceki olayları hoşgörü ile karşıladığı, temyize konu olan eldeki bu davada da feragat nedeniyle reddedilen dosyayla aynı nedenlere, aynı vakıalara ve aynı delillere dayanıldığı, feragatten sonra bir araya gelinen süreç içerisinde boşanmayı gerektiren yeni bir maddi hadise gerçekleşmediği ya da ispat edilemediği anlaşılmaktadır. Erkeğin davasının reddi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.” (Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2021/8237 K. 2021/9366 T. 09.12.2021) diyerek feragatin önemli etkilerini gözler önüne sermiştir. Boşanma davası açmak isteyenler bilmelidirler ki bu davalarda pek çok teknik detay bulunur. Örneğin nafakanın hangi tarihten itibaren talep edilmesi gerektiği, artırım oranının nasıl belirleneceği veya tazminatlar için nasıl faiz talep edileceği gibi pek çok detaya hakim olmak gerekir. Bu nedenle boşanma davası açmak isteyenlere en önemli tavsiyemiz bu alanda uzman bir boşanma avukatından danışmanlık ve hukuki destek almaları olacaktır.