Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu ve Cezası (TCK 299)

Aralık 15, 2025 · Ceza Hukuku · Yazar Av. Mustafa Kürşad Arı

Sosyal medya paylaşımları, yorumlar veya paylaşılan bir görsel nedeniyle “Cumhurbaşkanına hakaret suçu oluşur mu, ceza alır mıyım, kaç yıl hapis veya para cezası söz konusu olur?” soruları son yıllarda en sık karşılaşılan ceza hukuku endişeleri arasında yer almaktadır. Özellikle X (Twitter), Instagram ve Facebook gibi platformlarda yapılan paylaşımlar, alenen işlenme riski nedeniyle daha ağır cezai sonuçlara yol açabilmektedir. Türk Ceza Kanunu’nda Cumhurbaşkanına hakaret suçu 1 yıldan 4 yıla kadar hapis cezası ile yaptırıma bağlanmış olup, suçun aleni şekilde işlenmesi halinde cezada artırım uygulanmaktadır. Ancak her paylaşım veya sert eleştiri otomatik olarak suç oluşturmaz; eleştiri ile hakaret arasındaki sınırın doğru değerlendirilmesi gerekir. Ceza hukuku alanında tecrübeli bir ceza avukatı bakış açısıyla, bu yazıda Cumhurbaşkanına hakaret suçunun cezası, sosyal medya paylaşımlarının hukuki sonuçları ve nasıl savunma yapılması gerektiği açık ve anlaşılır şekilde ele alınmaktadır.

Cumhurbaşkanına hakaret suçu ve cezası 5237 sayılı Türk Ceza Kanunumuzun 299. maddesinde “ Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organlarının Saygınlığına Karşı Suçlar ” bölümünde düzenlenmiştir.

Cumhurbaşkanına hakaret suçu unsurları , TCK 125 maddesinde yer alan hakaret suçu ile benzerlik gösterse de; asıl korunmak istenen hukuki değer devletin organlarının saygınlığı olması nedeniyle kısmen farklı yönleri de bulunmaktadır. Cumhurbaşkanına hakaret suçu cezası 1 yıl ile 4 yıl arasında hapis cezasıdır. Ayrıca suçun “alenen” işlenmesi hâlinde fail hakkında verilecek ceza 1/6 oranında artırılır. Diğer hakaret suçlarında olduğu gibi Cumhurbaşkanına hakaret suçu unsurları belirlenirken eleştiri ile hakaret fiilleri arasındaki ayrımın dikkatle yapılması gerekir.

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Unsurları

Hakaret suçunun genel tanımı TCK 125/1 maddesinde yapılmıştır. Şeref ve saygınlığı rencide edebilecek fiil veya isnatlar hakaret suçunun maddi unsurları arasında yer alır.

Suçun Faili

Tıpkı TCK 125 maddesinde olduğu gibi TCK 299 maddesi de fail açısından özgü suç niteliği taşımaz. Bu nedenle suçun faili herkes olabilir.

Suçun Mağduru

Suçun tanımlamasından da anlaşılacağı üzere mağdur açısından özgü bir suçtur. Suçun mağduru ancak T.C. Cumhurbaşkanı olabilmektedir. 

Hangi Söz ve Fiiller Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunu Oluşturur?

Bilinenin aksine hakaret suçu sadece küfretme veya sövme şeklinde gerçekleşmez. Şeref ve saygınlığı zedeleyici her türlü söz veya fiili davranış hakaret suçunun konusu olabileceği gibi aynı zamanda Cumhurbaşkanına hakaret suçunu da oluşturacaktır. Hangi söz, fiil veya davranışın hakaret suçunu oluşturacağı yönünde tek tek sıralama yapılması pek mümkün değildir. Genellikle şeref ve itibari zedeleyici fiil ve davranışlar toplumsal düşünce ve duygulara göre belirlenmektedir. 

Alenen Cumhurbaşkanına Hakaret suçu ve Cezası

Cumhurbaşkanına hakaret suçunun aleni bir şekilde işlenmesi fail hakkında 1/6 oranında ceza artırımı öngörmektir. Hakaret suçlarında “aleniyet” hakaret suçunu oluşturan fiil ya da davranışın birden fazla kişi tarafından duyulma veya görülme imkanının bulunması halinde söz konusu olur. Bu konuda kişi sayısı bakımından bir ayrım yapılmamıştır. 

Sosyal Medyada Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu ve Cezası

Sosyal medyada Cumhurbaşkanına hakaret suçunun en sık rastlanılan halidir. Yukarıda tanımını yapmış olduğumuz alenen hakaret suçuna örnek teşkil eder. Suçun alenen işlenmesi ayrı bir cezai yaptırıma bağlanmamıştır. Ancak sanık hakkında verilecek olan cezada 1/6 oranında ceza artırımı yapılır.  Örneğin 1 yıl ile 4 yıl arasında olan hapis cezası dikkate alınarak sanık hakkında 2 yıl hapis cezası (24 ay) şeklinde hüküm kurulması halinde suçun alenen işlendiği anlaşılması durumunda 4 ay ceza artırımı yapılarak 2 yıl 4 ay hapis cezasına hükmedilir. Sanık hakkında daha üst sınırdan ceza takdiri yapılması halinde bu ceza miktarları da artacaktır. 

Sosyal Medyada Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu ve Cezası Yargıtay Kararı

Yapılan yargılama, incelenen dosya kapsamı, sanığın aşamalardaki savunmaları ve dosyada bulunan sosyal paylaşımlara ilişkin açık kaynak araştırma tutanağı içeriğine göre sanığın X1 adlı sosyal paylaşım alanında kendine ait herkese açık profil altında Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik olarak kullandığı “ben 12 yıldır hep çaldım yine çalarım, hangi çılgın beni yargılayacakmış şaşarım, kükremiş sel gibiyim hukuku çiğner aşarım, ihale takip eder rüşvetimi alır yaşarım. Eve istiflemiş isem birkaç milyar dolar, onları sıfırlayacak K4 gibi bir oğlum var. Ulusum korkma! kaçak Ak-Sarayım var, çalsa da bir bildiği vardır diyen seçmenim var” biçimindeki sözlerin TCK’nın 299/1 maddesindeki Türkiye Cumhuriyetinin birliğini temsil eden Cumhurbaşkanın şeref ve haysiyetine yönelik tahkir edici nitelikte hakaret fiilini oluşturduğu ve bu itibarla atılı suçtan cezalandırılmasına ilişkin ilk derece mahkemesi kararında herhangi bir isabetsizlik görülmediği, ancak mahkemenin kararında suçun alenen işlenmesine ilişkin artırım nedeni olan TCK’nın 299/2. maddesinin uygulanmadığı, söz konusu paylaşımın yapıldığı herkese açık olan sosyal paylaşım ağı profilinin özellikleri itibariyle aleni nitelikte olduğu bu itibarla sanığın TCK’nın 299/1. maddesi uyarınca belirlenen cezasının aynı maddenin 2. fıkrası uyarınca artırılmasına karar verilmesi gerektiği anlaşılmakla üst Cumhuriyet Savcısının bu yöndeki istinaf istemi yerinde görülerek ilk derece mahkemesinin kararının 5271 Sayılı TCK’nın 280/2 maddesi uyarınca kaldırılmasına ve sanığın atılı suçtan cezalandırılmasına karar verilmesi gerekmiştir. Aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarı kısımda açıklandığı üzere; 1-)Tatvan 1.Asliye Ceza Mahkemesinin 2016/… Esas, 2017/… Karar sayılı kararının CMK’nın 280/2. maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-)a-Sanık K1’ın eylemine uyan 5237 sayılı TCK’nın 299/1. maddesi gereğince suçun işleniş biçimi ve dosya kapsamı göz önüne alınarak taktiren alt sınırdan olmak üzere 1 YIL HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, b-Sanığın eylemini ”Facebook” isimli sosyal paylaşım sitesi aracılığıyla alenen işlediği anlaşılmakla cezasında TCK’nın 299/2 maddesi gereğince 1/6 oranında artırım yapılarak 1 YIL 2 AY HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, c-Sanığa verilen cezanın sanığın geleceği üzerindeki etkisi sanık lehine takdiri indirim nedeni sayılarak sanığa verilen cezada TCK’nın 62/1 maddesi gereğince takdiren 1/6 oranında indirim yapılarak sanığın11 AY 20 GÜN HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Örnekleri

TCK 125 maddesinde olduğu gibi TCK 299 maddesi içinde kısmen olsa suçun seçimlik hareketli olduğunu söyleyebiliriz. Şöyle ki hakaret suçu sadece küfür ve sövme şeklinde oluşmamaktadır. Eleştiri boyutunu aşan her türlü aşağılayıcı ve küçük düşürücü fiili davranışlar da suçun konusunu oluşturabilir. Genel olarak hakaret suçu aşağıdaki söz ve fiili davranışlarla gerçekleşmektedir. 

1. Ağır Hakaret, Küfür veya Sövme
2. Sosyal Medya Paylaşımları (Facebook, X, Instagram)
3. Karikatür veya Görsel Montaj İle Yapılan Aşağılamalar
4. Hakaret İçeren Paylaşımları Retweet Etmek
5. Ses ve Video Kayıtları
6. Topluluk Önünde Yapılan Sözlü Saldırılar (Alenen Hakaret)

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunda Nasıl Savunma Yapılmalıdır? Sadece cumhurbaşkanına hakaret suçunda olmayıp diğer hakaret suçlarında da sıklıkla eleştiri olarak düşünülen sözlerin eleştiri boyutunu aşarak hakaret şekline dönüşmesi şeklinde gerçekleştiği görülmektedir. Bu nedenle de atılı suçlamadan savunma yapılırken bu ayrımın gözetilmesi önemlidir.  Hakaret suçu nedeniyle yapılacak savunmada fiilin hakaret niteliği ve amacı taşımadığı, ifade özgürlüğü kapsamında değerlendirilmesi gerektiği açıkça savunmada belirtilmelidir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Anayasa Mahkemesi kararları siyasi kişilerin ve özellikle devlet başkanlarının daha geniş eleştiri sınırlarına katlanmak zorunda olduğunu vurgulamaktadır. Bu nedenle, sanığın sözlerinin siyasi nitelikli eleştiri olduğu, kişisel onur ve saygınlığa yönelmediği yapılacak olan savunmada açıklanmalıdır. Tüm bu savunmaların ceza avukatından destek alınarak yapılması daha yararlı olacaktır. 

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Para Cezası

TCK 299/1 maddesinde de belirtildiği gibi Cumhurbaşkanına hakaret suçu cezası 1 yıl ile 4 yıl arasında hapis cezasıdır. Ceza üst sınırları dikkate alındığında ve TCK 50 maddesinde yer alan koşulların oluşması halinde TCK 299 maddesi gereğince kurulan hüküm para cezasına çevrilebilir. Bunun için öncelikle sanık hakkında kurulan hapis cezası şeklindeki hükmün 1 yıl ve daha az süreli olması gerekmektedir.  Örneğin yapılan yargılama sonunda sanık hakkında 1 yıl hapis cezası hükmedildiğinde mahkeme takdiri doğrultusunda bu 365 günlük hapis cezası günlük 100 TL ile 500 TL arasında para cezasına çevrilebilir.  Sanık hakkında para cezasına hükmedilebilmesi için sadece hapis cezasının kısa süreli hapis cezası olması yeterli değildir. Bunun dışında mahkeme hakeminin takdirini bu yönde kullanması gerekir. Diğer bir ifade ile Cumhurbaşkanına hakaret suçunda para cezasına çevrilmesi zorunlu değildir. Diğer suçlarda olduğu gibi para cezasına çevirme bir çeşit seçenek yaptırımdır. 

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Para Cezası Mahkeme Kararları

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; sanığın facebook hesabından yaptığı “Ne olur bur sabah uyandığımda K2 ucubesi ölmüş olsun…Amin” şeklindeki paylaşımının Cumhurbaşkanının onur, şeref ve saygınlığını zedeleyici mahiyette olduğunun açık olduğu, bu sözlerin ağır eleştiri ve düşünce sınırını aşarak hakaret boyutuna vardığı, bu vesileyle Cumhurbaşkanına hakaret suçundan sanık K4 hakkında verilen 28/11/2017 tarih, 2016/815 esas, 2017/1016 karar sayılı ilamının 5271 sayılı CMK’nın 280/2-2. cümlesi uyarınca kaldırılmasına, sanığın üzerine atılı Cumhurbaşkanına hakaret suçunu işlediği sübuta erdiğinden eylemine uyan TCK’nın 299/1. maddesi uyarınca, aynı kanunun 3/1. ve 61. maddelerinde belirtilen; fiilin ağırlığı, suçun işleniş biçimi, suçun işlendiği yer ve zaman, failin kasta dayalı kusurunun ağırlığı dikkate alınarak takdiren 1 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanığın eylemini alenen işlediği anlaşıldığından TCK’nun 299/2 maddesi uyarınca hakkında verilen cezada 1/6 oranında arttırım yapılarak sanığın 1 yıl 2 ay hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanığın fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, verilen cezanın sanığın geleceği üzerindeki olası etkileri dikkate alınarak TCK’nın 62/1. maddesi gereğince verilen cezadan takdiren 1/6 oranında indirim yapılarak 11 ay 20 gün hapis cezası ile cezalandırılmasına, sanığa verilen hapis cezasının sonuç gün sayısı olan 350 günün TCK’nun 50/3. maddesi göndermesiyle TCK’nun 50/1-a. maddesi uyarınca 350 gün adli para cezasına çevrilmesine, TCK’nun 52./2 maddesi gereğince sanığın ekonomik ve şahsi halleri nazara alınarak günlüğü takdiren 20,00.-TL’den olmak üzere 7.000,00.-TL adli para cezası ile cezalandırılmasına karar vermek gerekmiş, sanığın suç işleme kastının yoğunluğu ve bu nedenle yeniden suç işlemeyeceği hususunda Dairemizde kanaate varılmaması nedeniyle CMK’nun 231/6-b maddesi uyarınca hakkındaki hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda İzah Edildiği Üzere: 1-Finike Asliye Ceza Mahkemesi’nin sanık K4 hakkındaki Cumhurbaşkanına hakaret suçundan verilen 28/11/2017 Tarih, 2016/815 Esas, 2017/1016 Karar sayılı ilamının 5271 sayılı CMK’nın 280/2-2. cümlesi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Sanık K4’in üzerine atılı Cumhurbaşkanına hakaret suçunu işlediği sübuta erdiğinden eylemine uyan TCK’nın 299/1. maddesi uyarınca, aynı kanunun 3/1. ve 61. maddelerinde belirtilen; fiilin ağırlığı, suçun işleniş biçimi, suçun işlendiği yer ve zaman, failin kasta dayalı kusurunun ağırlığı dikkate alınarak takdiren 1 YIL HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, Sanığın eylemini alenen işlediği anlaşıldığındanTCK’nun 299/2 maddesi uyarınca hakkında verilen cezada 1/6 oranında arttırım yapılarak sanığın 1 YIL 2 AY HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, Sanığın fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, verilen cezanın sanığın geleceği üzerindeki olası etkileri dikkate alınarak TCK’nın 62/1. maddesi gereğince verilen cezadan takdiren 1/6 oranında indirim yapılarak11 AY 20 GÜN HAPİS CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA, Sanığa verilen hapis cezasının sonuç gün sayısı olan 350 günün TCK’nun 50/3. maddesi göndermesiyle TCK’nun 50/1-a. maddesi uyarınca 350 gün adli para cezasına çevrilmesine, TCK’nun 52./2 maddesi gereğince sanığın ekonomik ve şahsi halleri nazara alınarak günlüğü takdiren 20,00.-TL’den olmak üzere 7.000,00 -TL ADLİ PARA CEZASI İLE CEZALANDIRILMASINA,

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunda Zamanaşımı Süreleri

Cumhurbaşkanına hakaret suçu için zamanaşımı süresi belirlenirken TCK 66 maddesinde genel hükümler dikkate alınır. TCK 299/1 maddesinde yer alan ceza miktarları dikkate alındığında suçun ceza üst sınırı 4 yıl olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla 5 yıldan fazla olmaması nedeniyle 8 yıllık zaman aşımı süresine tabidir.  Cumhurbaşkanına hakaret suçunu işleyen fail hakkında 8 yıllık dava zamanaşımı süresi içerisinde kamu davası açılabilir. Bu sürelere; İddianame düzenlenmesi, kanun yoluna başvurma, tutuklama gibi kesintiye uğratıcı süreler dahil değildir. Herhangi bir suçtan dolayı ceza zamanaşımının kesilmesi halinde olağan üstü zamanaşımı süreler dikkate alınır. Her ne kadar zamanaşımı kesilmiş olsa dahil asıl zaman aşımı süresinin en fazla yarası kadar bu süreler değişebilir. 

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunda Kovuşturma İzni

TCK 299/4 maddesi gereğince Cumhurbaşkanına hakaret suçundan şüpheli hakkında kovuşturma aşamasına (Yargılama) geçilebilmesi için öncelikle bu konuda Adalet Bakanlığından izin talep edilmelidir. Bu hukuki işlem genellikle suçun öğrenilmesi ile soruşturma aşamasında Cumhuriyet Savcısı tarafından talep edilir. 

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçunda Hapis Cezasının Ertelenmesi

Cumhurbaşkanına hakaret suçu nedeniyle verilen hapis cezası, bazı şartlar oluştuğunda ertelenebilir. Erteleme, mahkemenin sanığa verilen hapis cezasının belirli bir denetim süresi içinde infaz edilmemesi anlamına gelir. Ancak bunun için cezanın öncelikle 2 yıl veya daha az olması gerekir. TCK 299 kapsamında verilen ceza 1 yıldan 4 yıla kadar olduğu için, genellikle alt sınırdan uzaklaşılmamışsa erteleme ihtimali doğar. Hakaretin ağırlığı, sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan hüküm giymemiş olması, duruşmalardaki tutum ve davranışlar, pişmanlık gösterilmesi gibi hususlar erteleme kararını etkileyebilir. Mahkeme hapis cezasını ertelediğinde sanığa 1 yıldan 3 yıla kadar denetim süresi belirler ve bu sürede kasıtlı bir suç işlenmemesi gerekir. Denetim süresi sorunsuz tamamlanırsa ceza infaz edilmiş sayılır ve uygulanmaz.

Cumhurbaşkanını Hakaret Suçu ve Cezası Özet Bilgiler

Kanun Maddesi	TCK 299
Ceza Miktarı	1 yıl ile 4 yıl arasında hapis
Daha Ağır Cezayı Gerektiren Hal	Suçun Alenen İşlenmesi (TCK 299/2)
Görevli Mahkeme	Asliye Ceza Mahkemesi
Şikâyete Tabi Mi?	Hayır Şikayete Tabi Değildir
Uzlaşmaya Tabi Mi?	Hayır Uzlaşmaya Tabi Değildir

Cumhurbaşkanına hakaret suçu nedeniyle soruşturma veya dava süreciyle karşı karşıyaysanız, savunmanın doğru kurulması ve hak kaybı yaşamamak için Ceza Hukuku alanında uzman Avukat Mustafa Kürşad Arı ile iletişime geçebilirsiniz.

SIK SORULAN SORULAR

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Kaç Yıl Hapis Cezasıdır?

TCK 299/1 maddesinde belirtildiği gibi Cumhurbaşkanına hakaret suçunu işleyen sanık hakkında 1 yıl ile 4 yıl arasında hapis cezası öngörülmüştür. Ayrıca suçun aleni bir şekilde işlenmesi bu ceza miktarlarında 1/6 oranında artırım imkanı tanımaktadır. 

Cumhurbaşkanına Hakaret Eden Nereye Şikayet Edilir?

Cumhurbaşkanına hakaret suçu şikayete tabi suçlardan olmaması nedeniyle fail hakkında re’sen soruşturma yapılır. Herhangi bir suçun varlığı halinde ihbarda bulunabileceğimiz farklı alternatiflerimiz vardır. Bu en yakın kolluk kuvveti veya 112 acil yardım hattı olabileceği gibi, en yakın nöbetçi Cumhuriyet Savcılığına müracaat ederek de ihbarda bulunabiliriz.

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Uzlaşmaya Tabi Midir?

Hayır TCK 299 maddesinde yer alan Cumhurbaşkanına hakaret suçu şikayete tabi suçlar arasında yer almadığı gibi ayrıca uzlaşma kapsamında da değildir. Suçu işleyen fail hakkında uzlaşma hükümleri uygulanmaksızın gerekli soruşturma ve kovuşturma işlemi yapılır. 

Cumhurbaşkanına Hakaret Beraat Kararları

Cumhurbaşkanına hakaret beraat kararları genellikle suçun unsurlarının oluşmaması nedeniyle verilmektedir. Sıklıkla da eleştiri boyutunda kalan söz ve fiili davranışlar nedeniyle beraat kararı verildiği görülmektedir. 

Cumhurbaşkanına Küfretmenin Cezası

Küfretmek de bir çeşit küçük düşürücü ve aşağılayıcı davranış olarak kabul edilmektedir. Bu nedenle Cumhurbaşkanına küfretmenin cezası da aynı şekilde TCK 299 maddesi kapsamında değerlendirilir ve sanık hakkında 1 yıl ile 4 yıl arasında hapis cezasına hükmedilir. 

Cumhurbaşkanına Hakaret Suçu Para Cezasına Çevrilir Mi?

Gerekli koşulların oluşması halinde Cumhurbaşkanına hakaret suçunun para cezasına çevrilmesi mümkündür. Mahkeme takdirini para cezası yönünde kullanabilmesi için öncelikle sanık hakkında verilen hapis cezasının 1 yıl ve daha az süreli olması gerekir. TCK 299 maddesinde belirtilen ceza alt sınırı 1 yıl olması nedeniyle kısmen de olsa sanık hakkında verilen hapis cezasının para cezasına çevrilmesi mümkün hale gelebilmektedir.