Mühür Bozma (Kırma) Suçu ve Cezası (TCK 203)

Aralık 28, 2025 · Ceza Hukuku · Yazar Av. Mustafa Kürşad Arı

Mühür bozma suçu, özellikle iş yeri mühürleme, belediye mühür kırma, elektrik veya su sayacı mühürlerinin açılması gibi durumlarda vatandaşların sıklıkla farkında olmadan karşı karşıya kaldığı bir suçtur. Bu yazıda, TCK 203 kapsamında mühür bozma suçunun hangi hâllerde oluştuğu, ceza miktarları, seri muhakeme uygulanıp uygulanamayacağı, Yargıtay kararları ve uygulamada sık yapılan hatalar ceza hukuku pratiği çerçevesinde açıklanmaktadır.

Mühür Bozma Suçu Hangi Hâllerde Oluşur?

Herhangi bir eşya veya alana mühür konulmasındaki amaç söz konusu alan veya eşyanın korunmasıdır. Kamu görevlileri tarafından veya kamu görevlisi olmamasına karşın bu konuda yetkilendirilmiş kurumlar tarafından konulmuş bir mührün;

• Kaldırılması
• Bozulması
• Tahrip edilmesi
• Yada işlevini yerine getiremez hale getirilmesi

Mühür bozma suçunu oluşturur. Görüldüğü gibi kısmen de olsa fail açısından seçimlik hareketli bir suçtur. Yazımızın ilerleyen bölümlerinde değineceğimiz mühür bozma suçunun unsurlarının tam olarak anlaşılabilmesi için dilerseniz bu seçimlik hareketler üzerinde duralım.

Mührün Kaldırılması

Mühür bozma suçu olarak uygulamada en sık rastlanılan seçimlik hareket mührün kaldırılması şeklinde gerçekleşir. Yetkili makamlar tarafından bir bölge, eşya veya işletme alanının faaliyetinin korunması veya durdurulması amacıyla konulmuş olan mührün fiziki olarak yerinden sökülmesi şeklinde gerçekleşir. Bu seçimlik harekette mührün tamamen imha edilmesi veya yok edilmesi şart değildir. Geçici olarak dahi bulunduğu yerden kaldırılması da suçun oluşumu için yeterlidir. 

Mührün Bozulması

Mührün bozulması genel yapısının veya bütünlüğünün tamamen veya kısmen zarar görmesi şekilde gerekleşir. Mührün kırılması, bağlantılarının koparılması gibi durumlar bu seçimlik harekete birer örnek teşkil edebilir. 

Mührün Tahrip Edilmesi

Mührün tahrip edilmesi, mührün bozulmasına nazaran çok daha ağır bir zarar verme halidir. Bu durumda mühür tamamen kullanılamaz hale gelerek mührün varlığı tamamen ortadan kalmıştır. 

Mührün Etkisiz Hale Getirilmesi

Son olarak değinmek istediğimiz seçimlik hareket ise mührün etkisiz hale getirilmesidir. Yukarıda sıralamış olduğumuz durumların aksine mührün etkisiz hale getirilmesinde mühür fiziki olarak zarar görmese de koruma veya yasaklanma amacı büyük ölçüde kısıtlanmış veya tamamen ortadan kaldırılmıştır.  Yukarıda sıralamış olduğumuz tüm bu seçimlik hareketlerin en önemli ortak özelliği yapılan fiziki müdahale sonrasında mührün ilk konuluş amacını veya işlevini yerine getirememiş olmasıdır. Tüm bu durumların herhangi birisinin mevcut olayda söz konusu olması halinde mühür bozma suçu oluşmuş olarak kabul edilir. 

Mühür Bozma Suçu Unsurları

Türk Ceza Kanunumuzda suç olarak tanımlanmış diğer fiillerde olduğu gibi mühür bozma suçunun unsurları da maddi ve manevi unsur olarak iki farklı şekilde incelenmektedir. 

Suçun Maddi Unsurları

• Suçun Konusu; Mühür bozma suçunun konusunu kamu görevlilerince veya bu konuda yetkilendirilmiş kurum tarafından hukuka uygun bir şekilde konulmuş mühürlerdir. 
• Suçun Faili; Suçun faili açısından özgü bir nitelik taşımaz, fail herkes olabilmektedir. Ayrıca failin mühürlenen eşya veya alanın sahibi olması mühür bozma suçunun oluşmasına engel bir durum değildir. 
• Mağdur; Mühür bozma suçu ile korunan hukuki değerin kamu güveni olması karşısında suçun mağdurunun da kamu olduğunu söyleyebiliriz. 
• Fiil; Mührün asıl konulma amacıya aykırı olarak gerçekleştirilen her türlü fiziki davranış suçun konusunu oluşturabilir. Uygulamada ise genellikle mühür bozma suçu aşağıdaki fiiller (seçimlik hareketler) ile kendisini gösterir. 

• Mührün kaldırılması
• Mührün bozulması
• Mührün tahrip edilmesi
• Mührün etkisiz hale getirilmesi

Suçun Manevi Unsurları

• • Kast; Mühür bozma suçu işleniş biçimi dikkate alındığında kasten işlenebilen bir suçtur. Suçun bilerek ve istenilerek işlenmesi söz konusudur. Taksirle işlenmesi söz konusu olamaz. 

• Hukuka Aykırılık; Mühür bozma suçunun en önemli unsuru hukuka aykırılık unsurudur. Zira yetkisiz ve açıkça hukuka aykırı bir şekilde konulmuş olunan mührün bozulması halinde failin mühür bozma suçundan sorumlu tutulması mümkün değildir. 

Uygulamada en sık yapılan hata, idari bir işlemle konulan mührün hukuka aykırı olduğu düşünülerek kaldırılmasıdır. Yetkisiz şekilde konulmuş mühürler dahi fiilen kaldırıldığında suç oluşabileceğinden, mutlaka hukuki değerlendirme yapılmalıdır.

Ceza kanunumuzda suç olarak tanımlanmış herhangi bir fiilin yasal unsurlarının oluşup oluşmadığı konusunda yargı kararları ve içtihatlar belirleyici bir özelliğe sahiptir. Dilerseniz yukarıda açıklamış olduğumuz mühür bozma suçunun unsurlarının tam olarak anlaşılabilmesi için bu konuda verilmiş yargı kararlarını inceleyelim. 

Mühür Bozma Suçu Yargıtay Kararları (Beraat Kararı)

Tüm dosya kapsamına göre … Cumhuriyet Başsavcılığının 13.08.2018 tarih … Esas sayılı iddianamesiyle açılan kamu davasında ilk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda sanığın … Asliye Ceza Mahkemesi’nin 06/02/2019 tarih ve … ve … sayılı kararı sayılı dosyasında mühür bozma suçundan 5271 sayılı CMK’nın 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verildiği, dairemizce anlaşılmış. Katılan … İl Özel İdaresi Müdürlüğü vekilinin istinafı üzerine dairemizce duruşma açılması kararı verilmiş olup yapılan yargılama neticesinde 05/06/2015 tarihli birinci yapı durdurma tutanağı ve 06/12/2017 tarihli ikinci yapı durdurma tutanağındaki kontrol görevlilerinin tanık sıfatıyla dinlenmeleri için talimat yazılmış, dinlenen tanıkların beyanlarında sadece yapı durdurma tutanağı düzenlediklerini, fiili mühürleme yapmadıklarını, ifade ettikleri görülmüştür. Dosya içerisinde bulunan tutanak ve fotoğraflardan da fiili mühürleme yapıldığına ilişkin herhangi bir delile ulaşılmış değildir, sanık K5 05/06/2015 tarihinde yapı durdurma tutanağı düzenlendiğini ancak herhangi bir mühürleme işlemi yapılmadığını ilk derece mahkemesindeki savunmalarında ifade etmiştir.  Buna göre dava dosyasında fiili mühürleme yapıldığından bahsedilemeyeceği ve mühür bozma suçunun da oluşabilmesi için fiilen yapılmış bir “mührün” bulunması gerektiği ve bu mührün bozulması neticesinde bu suçun oluşacağı, herhangi bir mühür olmadığı takdirde ise suçun yasal unsurunun bulunmadığından bahisle beraat kararı verilmesinin gerektiği dairemizce anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince sanık hakkında verilen beraat kararının usul ve yasaya uygun olduğu görülmüştür. İlgili mahkeme kararından da anlaşılacağı üzere sanık usulünce ve yetkili makamlar tarafından konulmuş bir mührün bulunmaması halinde mühür bozma suçundan söz edilemeyeceği anlaşılmıştır. 

Mühür Bozma Suçunda Seri Muhakeme 

Ceza Muhakemeleri Kanunumuzun 250. Maddesinde sıralanmış suçlar için seri muhakeme usulünün uygulanarak yargılama yapılması mümkündür. Mühür bozma suçu da CMK 250. Maddesinde sıralanmış seri muhakemeye tabi suçlar arasında yer alır. Bu yargılama usulünde şüpheliye Cumhuriyet Savcısı tarafından soruşturma aşamasında seri muhakemenin uygulanması koşulu ile yargılama sonrasında verilecek olan cezada 1/2 oranında indirim teklif edilir.  Şüphelinin bunu kabul etmesi ile birlikte hakkında yine mühür bozma suçundan iddianame düzenlenir. Ancak yargılama sonunda cezai hüküm verilmesi halinde 1/2 oranında indirim yapılır. Mühür bozma suçunda seri muhakeme zorlayıcı bir muhakeme usulü olmayıp, şüphelinin bu şekilde yargılanmayı kabul etmesi gerekir. Sanık daha önce hakkında seri muhakeme usulünün uygulanmasına kabul etmemiş olması halinde diğer cezada indirim durumları haricinde 1/2 oranında ceza indirim yapılmaz. 

Mühür Bozma Suçunda Tekerrür Ne Zaman Uygulanır?

Mühür bozma suçunda tekerrür, failin daha önce işlediği bir suçtan dolayı kesinleşmiş mahkumiyeti hükmün bulunmasına rağmen belirli süreler dahilinde yeniden suç işlemesi halinde söz konusu olur. Tekerrür sadece mühür bozma suçuna mahsus olmayıp diğer suçlarda da uygulanan bir yaptırımdır.  Failin mühür bozma suçundan önceki kasıtlı bir suçtan mahkumiyeti bulunması gerekir. Cezanın infazından sonra 5 yıl, adli para cezası söz konusu olması halinde ise 3 yıl içerisinde failin yeniden mühür bozma suçu işlemesi halinde tekerrür hükümleri uygulanır.  Suçta tekerrür cezada artırım nedeni değildir. Daha çok cezanın infazı ile ilgili bir düzenlemedir. Tekerrür söz konusu olması halinde cezanın infazı sırasında hükümlü hakkında mükerrerlere özgü infaz rejimi uygulanır. Buna bağlı olarak denetimli serbestlik süresi de uzayabilmektedir. 

Mühür Bozma Suçu Yargıtay Kararları (İş Yeri Mühür Bozma Cezası)

Toplanan delillere ve incelenen dosya içeriğine göre; … Belediye Encümenin 20.06.2013 tarih ve … sayılı kararı ile, X1 İht. ve Gıda Mad. İnş. Tic. Ltd. Şti. tarafından işletilmekte olan, A3 Mahallesi, A2 Caddesi, .., İstanbul adresinde bulunan süpermarket ve pasta satış işyerinde, imara aykırı hususların giderilmemiş olması nedeniyle işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptaline, işyerinin faaliyetten men’ine karar verilmesi üzerine, … tarihinde söz konusu süpermarketin faaliyetine son verildiği, yukarıda açıklandığı şekilde gerçekleştirilen mühürleme işlemlerinin en sonuncusu olan 17.06.2015 tarihli mühürleme işleminden sonra, 04.03.2016 tarihinde mührün bozularak, market faaliyetine devam edildiğinin görülmesi üzerine, faaliyete yeniden son verilerek, mühür bozma ve mühürleme tutanağı düzenlendiği ve bu tutanağın işyeri yetkilisi olarak sanık tarafından imzalandığı ve sanığın savunmasında, marketlerinde gıda maddelerinin bulunması ve çalışanların işsiz kalmaması için mührün bozularak faaliyetlerine devam olunduğunu belirterek bu durumu kabul ettiği; böylelikle, belediye encümeni kararı ile faaliyetinden men edilen söz konusu işyerinin, faaliyetinin durdurulduğu ve bu durumunun varlığının korunması için gerçekleştirilen mühürleme işleminden sonra, mührün kaldırıldığı ve konuluş amacına aykırı olarak işyerinin faaliyetine devam edilmesi ve bu eylemlerin şirketin söz konusu markette temsilcisi olan sanık tarafından gerçekleştirilmesi suretiyle, atılı mühür bozma suçunun tüm unsurlarının oluştuğu anlaşılmaktadır.

Su Saati Mühür Kırma Cezası

Belediyeler tarafından su sayaçlarının mühürlenmesi, usulsüz kullanımın önüne geçmek ve borç nedeniyle kullanıma kapatılması halinde söz konusu olur. Niteliği itibariyle idari bir işlemdir. Ancak su saatinin mührünün kırılması da yine TCK 203 maddesi kapsamında değerlendirilir. Su sayaçlarında bulunan mühürlerin kamu hizmetinin düzenli bir şekilde yürütülmesi amacıyla uygulandığına dair bir kuşku yoktur.  TCK 203 maddesi ve devamı maddelerinde ayrıca “su saati mühür kırma cezası” şeklinde bir düzenleme yoktur. Yukarıda sıralamış olduğumuz unsurların oluşması halinde yine fail hakkında TCK 203 maddesi uyarınca işlem yapılarak 6 ay ile 3 yıl arasında hapis veya adli para cezasına hükmolunur. 

Mühür Bozma Suçun Yargılama

• Mühür bozma suçunun ceza üst sınırları itibariyle yargılama görevi Asliye Ceza Mahkemesine aittir. 
• Fail hakkında verilecek olan hapis cezası para cezasına çevrilebileceği gibi doğrudan para cezası şeklinde de hüküm kurulabilir. 
• Sanık hakkında verilen cezanın 2 yıldan daha az süreli olması ve diğer koşulların varlığı halinde sanık hakkında cezanın ertelenmesine karar verilebilir. 

Belediye Mühür Bozma Cezası

Beledi mühür bozma cezası genellikle belediyeler tarafından;

• Ruhsatsız yapı
• İmara aykırı yapı
• Sağlık ve çevre düzenlemeleri 
• Veya usulsüz iş yeri faaliyeti 

Gibi durumlar söz konusu olduğunda uygulanan bir cezadır. Bu amaçlarla belediye tarafından konulmuş mührün yetkisiz kişi ve kurumlar tarafından bozulması, tahrip edilmesi veya kullanılmaz hale getirilmesi de yine TCK 203 maddesi kapsamında değerlendirilerek fail hakkında fiilin ağırlığına göre 6 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasına hüküm olunur. 

Mühür bozma suçu nedeniyle hakkında soruşturma veya dava açılan kişilerin, hak kaybı yaşamamak adına ceza hukuku alanında deneyimli bir İstanbul Ceza Hukuku Avukatı ile süreci değerlendirmesi önemlidir.

SIK SORULAN SORULAR

Mühür Fekki Ne Demek?

Mühür bozma suçu zaman zaman mühür fekki olarak da tabir edilmektedir. Yetkili bir makam tarafından vurulmuş mührün kaldırılması, bozulması veya yine etkisiz hale getirilmesi de yine mühür fekki suçu olarak bilinir. Mahkemeler, İcra müdürlükleri, elektrik veya su idaresi ile belediye gibi kamu kurum ve kuruluşlarının kamu düzenini gözeterek uyguladıkları bu mühürleme işlemi ile kamu düzeni korunmaya çalışılmıştır. 

Elektrik Mühür Kırma Para Cezası 2026

Elektrik mühür kırma eylemi de TCK 203 maddesi kapsamında değerlendirilir. Mühür bozma suçu adli bir ceza niteliğinde olduğundan ayrıca idari ceza şeklinde bir yaptırım uygulanmaz. Ceza hukuku açısından da elektrik mühür kırma cezası 2026 yılı itibariyle 6 ay ile 3 yıl arasında hapis veya adli para cezasıdır. 

Mühür Bozma Suçu Yüz Kızartıcı Suç Mudur?

Hayır, mühür bozma suçu 657 sayılı devlet memurları kanunu veya Anayasamız ile yüz kızartıcı suçlar arasında sayılmamıştır. Mühür bozma suçundan hüküm giyilmiş olsa da ceza miktarı 1 yıldan az olması haline sanık kamu görevine atanabilir. Diğer bir ifade ile bu suç memuriyete engel bir suç değildir. 

Mühür Bozma Sicile İşler Mi?

Evet, diğer suçlarda olduğu gibi mühür bozma suçundan hüküm giyilmesi halinde sanığın adli sicil kaydında buna ilişkin bilgiler yer alır.

Mühür Bozma Suçu İçin Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır?

Mühür bozma suçunun ceza üst sınırını dikkate aldığımızda (3 yıl) zamanaşımı hesaplamasında TCK 66 maddesi dikkate alınır.  Buna göre mühür bozma suçu açısından dava zamanaşımı süresi 8 yıl olduğunu söyleyebiliriz.  Suçun işlendiği tarihten itibaren 8 yıl içinde soruşturma açılmaz veya açılan dava bu süre içinde kesin hükümle sonuçlanmazsa, kamu davası düşer. Ancak unutmamak gerekir ki; Zamanaşımı süresi, bazı işlemlerle kesilebilir veya durabilir. Örneğin şüphelinin ifadesinin alınması, iddianame düzenlenmesi veya mahkûmiyet kararı verilmesi zamanaşımını kesen hâllerdendir. Kesilme durumunda süre yeniden işlemeye başlar. Mühür bozma suçunda şikâyet şartı bulunmadığından, savcılık zamanaşımı süresi içinde re’sen soruşturma yapabilir.

Mühür Bozma Suçu Para Cezası Ne Kadar?

Mühür bozma suçu için Türk Ceza Kanunumuzda doğrudan bir para cezası düzenlenmemiştir. TCK 203 maddesinde de belirtildiği gibi 6 aydan 3 yıla kadar hapis veya adli para cezasıdır. Adli para cezasının hesaplanmasında ise TCK 52 ve devamı maddeleri dikkate alınır. 2026 yılı itibariyle adli para cezasının hesaplanmasında sanığın ekonomik durumuna göre hapis cezasının günlüğü 100 TL ile 500 TL arasın takdir edilir. 

Mühür Bozma Suçu Savunma Dilekçesi (Asliye Ceza Mahkemesi)

T.C. … ASLİYE CEZA MAHKEMESİNE ESAS NO : … SANIK : … SUÇ : … KONU : Mühür bozma suçu nedeniyle esas hakkındaki savunmamız AÇIKLAMALAR : 

1. … Tarihinde … adresinde bulunan iş yerinin mühürlü olmasına rağmen faaliyetine devam ettiği iddiası ile TCK 203 maddesi uyarınca hakkımda kamu davası açılmıştır. 
2. Gerek Cumhuriyet Başsavcılığında vermiş olduğum savunmada ve gerekse mahkemeniz duruşmalarında vermiş olduğum savunmalarda suçun yasal unsurlarının oluşmadığını belirtmiştim.
3. Şöyle ki … Belediyesi tarafından konulduğu belirtilen mühür, şahsın haricinde üçüncü bir şahısın da müdahalesine açık bir şekilde bulunmaktadır. Bu nedenle söz konusu mührün benim tarafından kırıldığına veya bozulduğuna dair herhangi bir somut delil yoktur. 
4. Kaldı ki mührün bozulma amacı dikkate alındığında söz konusu iş yerinde herhangi bir faaliyet olmadığı kolluk kuvveti ve belediye görevlileri tarafından tutanak altına alınmıştır. 
5. Mührün kırılmış olduğu anlaşılması ile beraber bizzat belediyeye başvuru yaparak söz konusu mührün kırılmış olduğunu belirtmiş olmam suçun tarafımca işlenmediğine önemli bir kanıttır. 

Sonuç ve Talep: 

1. Mühür bozma fiilinin tarafımca gerçekleşmediği sabit olması nedeniyle BERAATİME,
2. Mahkemenizce aksi yönde kanaat oluşması halinde lehime olan hükümlerin uygulanmasına,
3. Tüm yargılama giderlerinin hazine üzerinde bırakılmasına,

Karar verilmesi arz ve talep olunur. (Tarih ve İmza)

Mühür Bozma Suçu Savunma Dilekçesi Hazırlarken Dikkat Etmemiz Gerekenler

Herhangi bir suçtan yazılı olarak yargılama yapılmak istenmesi halinde mutlaka mevcut suça ilişkin delillerin tam olarak bilinmesi gerekir. İnternet siteleri veya benzeri dijital ortamlardan temin edeceğimiz matbu savunma dilekçeleri mevcut hukuki durumumuza tam olarak cevap verebilecek nitelikte değildir. Bu nedenle savunmamızı mevcut durumumuz ile güncelleyerek kişiye özel bir dilekçe ile yapmamız, gerek görülmesi halinde ceza avukatından destek almamız daha yararlı olacaktır. 

Mühür Bozma Suçu ve Cezası İçin Özet Bilgiler

Özellik	Açıklama
Suçun Hukuki Dayanağı	TCK 203
Suçun Tanımı	Yetkili makam tarafından kamu düzenini sağlamak amacıyla konulan mührün, hukuka aykırı şekilde kaldırılması, bozulması veya etkisiz hâle getirilmesi
Korunan Hukuki Değer	Kamu düzeni ve kamu idaresinin karar ve işlemlerine duyulan güven duygusu
Fail	Herkes (özgü suç değildir)
Mağdur	Toplum ve ilgili kamu kurumu
Suçun Niteliği	Seçimlik hareketli suç
Seçimlik Hareketler	Mührün kırılması, sökülmesi, kaldırılması, yerinin değiştirilmesi, etkisiz hâle getirilmesi
Manevi Unsur	Kasten işlenebilir (taksirle işlenemez)
Ceza Alt Sınırı	6 ay hapis veya adli para cezası
Ceza Üst Sınırı	3 yıl hapis
Adli Para Cezası	Gün esasına göre belirlenir (TCK m.52)
Yargılamada Görevli Mahkeme	Asliye Ceza Mahkemesi
Şikayete Tabi Mi?	Hayır (re’sen soruşturulur)
Uzlaşmaya Tabi Mi?	Hayır
Seri Muhakeme Usulü	Uygulanabilir
Tekerrüre Esas Olur Mu?	Kesinleşmiş mahkûmiyet varsa evet
Zamanaşımı Süresi	8 yıl (dava zamanaşımı)
Yüz Kızartıcı Suç Mu?	Hayır