
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Türleri
Anlaşmalı boşanma davasında iki farklı nafaka türü söz konusudur. Bu iki nafaka, farklı yasal düzenlemelere tabi olduğundan protokol hazırlanırken ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir.| Nafaka Türü | Yasal Dayanak | Kime Ödenir? | Hakimin Müdahalesi |
|---|---|---|---|
| Yoksulluk Nafakası | TMK m. 175 | Boşanmayla yoksulluğa düşen eşe | Taraflar serbestçe belirler; hâkim hakkaniyet denetimi yapar |
| İştirak Nafakası | TMK m. 182 | Çocuğun velayetini alan eşe (çocuk için) | Hâkim çocuğun üstün yararını gözeterek re’sen değiştirebilir |
Anlaşmalı Boşanma İçin Gerekli Şartlar (TMK m. 166/3)
Anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için şu koşulların birlikte gerçekleşmesi gerekir:- Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır
- Eşler birlikte başvurmalı ya da bir eşin açtığı davayı diğer eş kabul etmelidir
- Hâkim tarafları bizzat dinlemeli ve iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmelidir
- Taraflar; boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkında protokol sunmuş olmalıdır
- Hâkim, sunulan protokolü uygun bulmalıdır
Yoksulluk Nafakası — Şartları, Miktarı ve Süresi
TMK m. 175 uyarınca yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için şu koşulların varlığı aranır:- Boşanma kararı kesinleşmiş olmalıdır
- Taraflardan biri talep etmelidir
- Nafaka talep eden taraf, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşüyor olmalıdır
- Nafaka talep eden eş, daha ağır kusurlu olmamalıdır
Yoksulluk Nafakasının Kendiliğinden Sona Ermesi
TMK m. 176/3 uyarınca yoksulluk nafakası şu hâllerde kendiliğinden kalkar:- Nafaka alacaklısının yeniden evlenmesi
- Taraflardan birinin ölümü
- Nafaka alacaklısının evlilik olmaksızın fiilen evliymiş gibi yaşaması
- Yoksulluğun ortadan kalkması (iş sahibi olma, miras vb.)
- Haysiyetsiz yaşam sürme
Nafaka Miktarı Hesaplama Tablosu — 2026 Gelir Bazlı Rehber
Yoksulluk nafakası için kanunda sabit bir alt veya üst sınır belirlenmemiştir. Hâkim hakkaniyet ilkesini esas alarak nafakayı ödeyecek tarafın geliri, giderleri ve nafaka alacaklısının ihtiyaçlarına göre karar verir. Aşağıdaki tablo, uygulamada yaygın olarak referans alınan yaklaşık değerleri göstermektedir; kesin miktarlar dava koşullarına göre farklılaşır.| Nafakayı Ödeyecek Tarafın Aylık Net Geliri | Tahmini Yoksulluk Nafakası Aralığı | Çocuk Sayısına Göre İştirak Nafakası (Her Çocuk İçin) |
|---|---|---|
| 30.000 TL | 3.000 – 7.000 TL | 2.500 – 5.000 TL |
| 50.000 TL | 6.000 – 12.000 TL | 4.000 – 8.000 TL |
| 80.000 TL | 10.000 – 20.000 TL | 6.000 – 12.000 TL |
| 100.000 TL ve üzeri | Mahkeme takdirine bağlı | Mahkeme takdirine bağlı |
Erkek Hangi Durumlarda Nafaka Ödemez?
Nafaka yükümlülüğü cinsiyete bağlı olmamakla birlikte uygulamada çoğunlukla erkekten kadına ödenmektedir. Aşağıdaki koşullar gerçekleştiğinde nafaka yükümlülüğü doğmaz veya ortadan kalkar:- Protokolde nafakadan feragat edilmişse: Anlaşmalı boşanmada kadın nafaka istemediğini protokolde ya da hâkim huzurunda beyan etmişse bu bir feragat sayılır ve bir daha yoksulluk nafakası talep edilemez.
- Nafaka talep eden taraf daha ağır kusurlu ise: TMK m. 175, nafaka talep eden eşin diğerinden daha ağır kusurlu olmamasını şart koşar.
- Nafaka talep eden taraf yoksulluğa düşmüyorsa: Çalışan eşin boşanmayla yoksulluğa düşmeyeceği anlaşılırsa yoksulluk nafakasına hükmedilmez.
- Sonradan evlenme veya birlikte yaşama: Nafaka alacaklısı yeniden evlenirse ya da fiilen evliymiş gibi yaşarsa nafaka kendiliğinden ya da mahkeme kararıyla sona erer.
- Nafakayı ödeyecek tarafın ödeme gücü yoksa: Velayet kendisinde olmayan eş, çalışamayacak durumda ve başka geliri yoksa iştirak nafakasından muaf tutulabilir.
Nafaka Ödenmezse Ne Olur? — İcra Süreci
Mahkeme kararıyla hükmedilen nafakanın ödenmemesi hâlinde nafaka alacaklısı icra yoluna başvurabilir. Bu süreç şu şekilde işler:- İcra takibi başlatma: Kesinleşmiş nafaka kararı ile icra müdürlüğüne başvurulur. İlamlı icra yolu kullanılır; itiraz süreci genel alacaklara göre çok daha sınırlıdır.
- Maaş haczi: Borçlunun işverenine yazı yazılarak maaşının belirli bir oranına (çoğunlukla 1/4 ile 1/2 arasında) haciz konulabilir.
- Banka hesabı ve taşınmaz haczi: Ödeme yapılmazsa banka hesapları ve kayıtlı taşınmazlar haciz kapsamına girer.
- Nafaka borcundan tahliye yok: Nafaka borcu diğer borçlardan farklı olarak konkordato veya borçtan kurtulma davasına konu edilemez.
İştirak Nafakası — Belirlenme Esasları ve Protokole Yazılması
TMK m. 182/2 uyarınca velayet kendisine verilmeyen eş, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine gücü oranında katılmak zorundadır. Boşanmış olmak bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.İştirak Nafakası Belirlenirken Dikkate Alınan Unsurlar
- Ödeme yapacak tarafın net aylık geliri ve zorunlu giderleri
- Çocuğun yaşı, okul türü (devlet/özel), sağlık ihtiyaçları
- Velayeti alan eşin gelir durumu
- Günün ekonomik koşulları (TÜFE, ÜFE)
İştirak Nafakasına Ek Talep Edilebilecek Masraflar
Protokolde standart iştirak nafakasının yanı sıra şu masraflar için de taraflar arasında düzenleme yapılabilir:- Çocuğun özel okul ücreti
- Özel ders ve kurs ücretleri
- Servis ve ulaşım ücretleri
- Özel sağlık sigortası primleri
Nafaka Ödeme Şekilleri — Toplu Ödeme ve İrat
TMK m. 176 uyarınca yoksulluk nafakası iki biçimde ödenebilir:| Ödeme Biçimi | Avantajı | Dezavantajı |
|---|---|---|
| Toplu (Sermaye) Ödeme | Nafaka alacaklısı maddi güvenceye hemen kavuşur; ödeyicinin süregelen yükümlülüğü sona erer | Yüksek peşin ödeme gerektirdiğinden her dosyada mümkün olmayabilir |
| İrat (Aylık) Ödeme | Ödeyici için daha kolay nakit yönetimi | Alacaklı için uzun vadeli belirsizlik; icra riski sürer |
Protokolde Nafaka Maddesi Nasıl Yazılır? (Örnek Madde Metni)
Nafaka maddesinin anlaşmalı boşanma protokolünde doğru ve eksiksiz biçimde yer alması, ilerideki hukuki uyuşmazlıkları önler. Detaylı bir anlaşmalı boşanma protokolü için ayrıca hukuki destek alınması önerilmekle birlikte, aşağıda örnek bir nafaka maddesi yer almaktadır: “Taraflarca kararlaştırıldığı üzere; davacı/davalı [taraf adı], davalı/davacı [diğer taraf adı]’a aylık [miktar] TL yoksulluk nafakası ödeyecektir. Söz konusu nafaka miktarı her yıl TÜİK tarafından açıklanan TÜFE artış oranında artırılacaktır. Ortak çocuk [çocuğun adı] için aylık [miktar] TL iştirak nafakası ödenecek olup bu miktar da her yıl TÜFE oranında artırılacaktır. Nafaka ödemeleri her ayın [gün] tarihinde [banka adı] üzerinden gerçekleştirilecektir.”Protokolde TÜFE/ÜFE Artış Klozu Nasıl Yazılır?
Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre nafaka artırım oranı olarak TÜFE esas alınmalıdır (ÜFE değil). İstanbul BAM 38. HD., E. 2019/2431 K. 2020/715 sayılı kararında TÜFE yerine ÜFE kullanıldığı için artırım oranı bozulmuştur. Bu nedenle protokolde artırım klozunu yazarken “TÜİK tarafından açıklanan TÜFE oranında artırılacaktır” ifadesini kullanmak hukuki açıdan daha güvenlidir. Protokolün hatasız hazırlanması için İstanbul boşanma avukatından destek alınması tavsiye edilir.Nafakadan Feragat — Hukuki Sonuçları ve Dikkat Edilmesi Gerekenler
Anlaşmalı boşanma protokolünde ya da hâkim huzurunda “nafaka istemiyorum” beyanı, hukuki anlamda kesin bir feragattir. Bu feragatin sonuçları şunlardır:- Yoksulluk nafakasından feragat eden taraf, boşanma kararı kesinleştikten sonra bir daha yoksulluk nafakası talep edemez.
- Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun yerleşik içtihadı bu sonucu açıkça teyit etmiştir.
- Ancak çocuk için iştirak nafakasından feragat, yoksulluk nafakasından feragat kadar katı değildir; velayeti alan eş, çocuğun menfaati için sonradan iştirak nafakası talep edebilir.
Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Ne Zaman Başlar ve Ne Zaman Biter?
| Nafaka Türü | Ne Zaman Başlar? | Ne Zaman Sona Erer? |
|---|---|---|
| Yoksulluk Nafakası | Boşanma kararının kesinleşmesi | Taraflardan birinin ölümü, alacaklının yeniden evlenmesi veya mahkeme kararı |
| İştirak Nafakası | Boşanma kararının kesinleşmesi | Çocuğun 18 yaşını doldurması (öğrenim devamında uzatma talep edilebilir) |
| Tedbir Nafakası | Dava açılması | Boşanma kararının kesinleşmesi (yerine yoksulluk/iştirak nafakası geçer) |
Anlaşmalı Boşanma Davasında Nafaka ile İlgili Yargıtay Kararları
TÜFE Artırım Oranı ve Bozma Kararı
İstanbul BAM, 38. HD., E. 2019/2431 K. 2020/715 T. 16.6.2020 sayılı kararında çocuklar için belirlenen iştirak nafakasının artırım oranının Yargıtay içtihatları uyarınca TÜİK’ce belirlenen ÜFE oranında değil TÜFE oranında yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır. Bu karar, protokollerde artırım klozunun doğru yazılmasının önemini ortaya koymaktadır.İştirak Nafakasının Protokolde Yer Alma Zorunluluğu
Yargıtay 2. HD., E. 2011/709 K. 2011/22100 T. 14.12.2011 sayılı kararında, anlaşmalı boşanma kararı verilebilmesi için iştirak nafakası konusunda da tarafların anlaşmış ve hâkimin bunu uygun bulmuş olması gerektiği vurgulanmıştır. Protokolde bu konuya hiç yer verilmemesi, davanın boşanma talebinin reddini gerektirebilir.Anlaşmaya Rağmen Nafaka Tespiti
Yargıtay 2. HD., E. 2013/803 K. 2013/13916 T. 16.05.2013 sayılı kararında, taraflarca anlaşılan bütün hususların hükümde yer verilmesi gerektiği; velayeti anneye bırakılan çocuk için kararlaştırılan iştirak nafakasının hüküm fıkrasında yer almamasının usul ve yasaya aykırı olduğu tespit edilerek bozma kararı verilmiştir.Anlaşmalı Boşanma Evrakları ve Protokol Hazırlama
Nafaka maddesini içeren anlaşmalı boşanma protokolünün mahkemece kabul edilebilmesi için doğru biçimde hazırlanmış olması şarttır. Protokolün yanı sıra sunulması gereken belgeler hakkında kapsamlı bilgiye anlaşmalı boşanma için gerekli evraklar sayfamızdan ulaşabilirsiniz.Sık Sorulan Sorular
Anlaşmalı boşanmada nafaka miktarı nedir?
Kanunda belirlenen sabit bir alt veya üst sınır yoktur. Taraflar protokolde istedikleri miktarı kararlaştırabilir; ancak hâkim bu miktarı hakkaniyet açısından denetler ve uygun bulmadığı hâllerde değiştirebilir. Yoksulluk nafakasında ödeyecek tarafın geliri, iştirak nafakasında ise çocuğun ihtiyaçları ve eşlerin ekonomik koşulları belirleyici faktörlerdir.30.000 TL alan biri ne kadar nafaka öder?
Kesin bir rakam vermek mümkün değildir; ancak uygulamada 30.000 TL net gelirli bir taraf için yoksulluk nafakası genellikle 3.000–7.000 TL aralığında belirlenmektedir. Her çocuk için iştirak nafakası ise yaklaşık 2.500–5.000 TL arasında değişmektedir. Ödeyicinin zorunlu giderleri ve alacaklının ekonomik durumu bu rakamları önemli ölçüde etkiler.50.000 TL maaş alan ne kadar nafaka verir?
Uygulamadaki genel eğilime göre 50.000 TL net gelirli bir taraftan 6.000–12.000 TL yoksulluk nafakası talep edilebilir. Çocuk sayısı, velayeti alan eşin geliri ve çocukların eğitim giderleri bu miktarı doğrudan etkiler. Hâkim, somut dosyayı değerlendirerek nihai kararı verir.Erkek hangi durumlarda nafaka ödemez?
Eğer protokolde ya da hâkim huzurunda nafakadan feragat edilmişse, nafaka talep eden taraf daha ağır kusurlu ise, boşanmayla yoksulluğa düşme koşulu gerçekleşmiyorsa ya da nafaka alacaklısı yeniden evlenir veya birlikte yaşarsa ödeme yükümlülüğü doğmaz ya da ortadan kalkar. Nafaka yükümlülüğünün cinsiyetle değil somut koşullarla belirlendiğini unutmamak gerekir.1 yıl evli kalan kadın nafaka alabilir mi?
Evet, 1 yıllık evlilik anlaşmalı boşanma için asgari koşuldur ve nafaka talebi için ayrı bir asgari süre şartı öngörülmemektedir. Ancak evliliğin kısa sürmesi, yoksulluğa düşme iddiasını olumsuz etkileyen bir faktör olarak değerlendirilebilir; yoksulluk nafakasına hükmedilip hükmedilmeyeceği yine somut koşullara bağlıdır.Nafaka miktarına itiraz edilebilir mi?
Taraflarca protokolde kararlaştırılan nafaka miktarı hâkim tarafından değiştirilebilir. Hâkimin belirlediği miktarı taraflar kabul etmezse anlaşmalı boşanma çekişmeli boşanmaya dönüşür. Kesinleşmiş nafaka kararına karşı ise belirli koşulların değişmesi hâlinde nafaka artırım ya da azaltım davası açılabilir.Anlaşmalı boşanmada nafaka için avukat şart mı?
Zorunlu değildir; ancak nafaka maddesi protokolde hatalı yazılırsa hâkim müdahalesi ya da davanın çekişmeliye dönmesi riski ortaya çıkar. Özellikle TÜFE artırım klozu, iştirak nafakasının kapsamı ve feragat beyanının doğru ifade edilmesi gibi teknik konularda bir aile hukuku avukatından destek almak uzun vadeli hak kayıplarını önler.Bu içerik, Avukat Kürşad Arı tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Burada yer alan bilgiler, hukuki danışmanlık niteliği taşımadığı gibi avukat–müvekkil ilişkisi de oluşturmaz. Her hukuki uyuşmazlık kendi içinde farklı dinamikler barındırdığından, içerikte aktarılan bilgiler somut olayın koşullarına göre değişebilir. Bu nedenle hak kaybı yaşamamak için konu hakkında mutlaka bir avukattan profesyonel hukuki destek almanız tavsiye edilir.
Avukat Mustafa Kürşad Arı
İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan
Avukat Mustafa Kürşad Arı, İstanbul Barosu'na kayıtlı olarak
Beylikdüzü'nde kurucusu olduğu hukuk bürosunda serbest
avukatlık yapmaktadır.
Başlıca uzmanlık alanları aile hukuku ve boşanma davaları
olan Avukat Mustafa Kürşad Arı; anlaşmalı boşanma, çekişmeli boşanma,
nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında müvekkillerine
hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.
Bunun yanı sıra ceza hukuku alanında da İstanbul Barosu
nezdinde CMK kapsamında görev almaktadır.
Av. Mustafa Kürşad Arı
İstanbul doğumlu olan Av. Mustafa Kürşad Arı, ilk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamlamış, ardından İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuştur. İstanbul Barosu’na bağlı olarak avukatlık stajını tamamlamış; halen Beylikdüzü’nde kurucusu olduğu hukuk bürosunda serbest avukat olarak hizmet vermektedir.
Ağırlıklı olarak boşanma davaları ve ceza hukuku alanlarında çalışan Av. Mustafa Kürşad Arı, aile hukuku ve ağır ceza davalarında edindiği tecrübe ile öne çıkmaktadır. İstanbul Barosu nezdinde CMK (Ceza Muhakemesi Kanunu) kapsamında da görev almaya devam etmekte; hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma ilkeleri doğrultusunda müvekkillerine profesyonel hukuki destek sunmaktadır.