İstinaf Mahkemesi Ne Kadar Sürer?

Ağustos 18, 2026 · Ceza Hukuku · Yazar Av. Mustafa Kürşad Arı

2026 yılı itibarıyla Bölge Adliye Mahkemelerinde (BAM) istinaf incelemesi ortalama 1 ila 2 yıl arasında sonuçlanmaktadır. Bu süre; asliye ceza dosyalarında ortalama 6 ay – 1,5 yıl, ağır ceza dosyalarında 1 – 3 yıl, tazminat ve tapu davalarında 1 – 2 yıl, iş mahkemesi ile boşanma dosyalarında ise 6 ay – 1 yıl arasında değişebilmektedir. Sürenin belirlenmesinde mahkemenin bulunduğu il, dairenin iş yükü ve dosyanın karmaşıklığı belirleyicidir. Türk yargı sisteminde yerel mahkemeler tarafından verilen kararların hem maddi vakıa hem de hukuki denetim açısından üst bir mahkemece incelenmesi sürecine istinaf denilmektedir. İstinaf mahkemesi, “ikinci derece” bir yargılama makamı olarak görev yapar ve dosyanın sadece kanuna uygunluğunu değil, aynı zamanda delillerin doğru değerlendirilip değerlendirilmediğini de denetler. Bu süreçte Bölge Adliye Mahkemeleri (BAM) veya Bölge İdare Mahkemeleri (BİM) yetkilidir. Vatandaşlar için “istinaf mahkemesi ne kadar sürer” sorusu, adaletin tecellisi ve hakların elde edilmesi bakımından hayati bir önem taşır. Süreç; mahkemenin iş yükü, davanın türü ve dosyadaki delillerin karmaşıklığına göre değişkenlik gösterse de, bu üst kanun yolu mekanizması hatalı kararların düzeltilmesi için en kritik güvencedir. İstinaf mahkemeleri konusunda hukuki danışmanlık almak için deneyimli bir avukat tercih etmelisiniz.

İstinaf Mahkemesi Nedir?

İstinaf mahkemesi, ilk derece mahkemelerinin (asliye hukuk, sulh hukuk, asliye ceza, ağır ceza, iş ve aile mahkemeleri) verdiği ve henüz kesinleşmemiş nihai kararların, hem maddi vakıa hem de hukuka uygunluk yönünden yeniden incelendiği ikinci derece yargı merciidir. Türkiye’de bu görevi adli yargıda Bölge Adliye Mahkemeleri (BAM), idari yargıda ise Bölge İdare Mahkemeleri (BİM) yürütür. İstinafın temel amacı, yerel mahkemenin kararındaki eksiklik veya yanlışlıkların uzmanlaşmış bir üst kurul tarafından giderilmesidir. Temyizden (Yargıtay incelemesi) farklı olarak istinaf mahkemesi yalnızca hukuki denetim yapmaz; gerektiğinde yeniden duruşma açabilir, tanık dinleyebilir ve keşif yapabilir. Bu yönüyle istinaf, bir “denetim” yolu olduğu kadar aynı zamanda bir “yeniden yargılama” yoludur.

İstinaf Ne Demek?

Kelime anlamıyla istinaf “yeniden başlama” demektir. Hukukta ise ilk derece mahkemesi kararını hatalı bulan tarafın, kararın kaldırılması veya değiştirilmesi için bir üst mahkemeye başvurmasını ifade eder. 2016 yılında faaliyete geçen Bölge Adliye Mahkemeleri ile birlikte istinaf, Türk yargı sisteminin zorunlu ikinci aşaması hâline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) ve Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) çerçevesinde düzenlenen bu kurum, yargılamanın daha sağlıklı yürümesini ve hataların Yargıtay aşamasına gelmeden yerinde çözülmesini hedefler. İstinaf sürecinde hak kaybı yaşamamak ve dosyanızın doğru stratejiyle yönetilmesi için uzman desteği alabilirsiniz. Ücretsiz ön görüşme: 📞 0530 079 54 48

Hangi Kararlar İstinafa Gider?

Her mahkeme kararı doğrudan istinafa götürülemez; kararın niteliği ve bazen de dava konusunun değeri bu noktada belirleyicidir. Hukuk davalarında, miktar veya değeri her yıl güncellenen parasal sınırın (istinaf sınırı) üzerinde kalan nihai kararlar istinaf edilebilir. Örneğin küçük meblağlı alacak davaları istinaf yoluna kapalıyken; boşanma, velayet, tapu iptali gibi şahıs ve malvarlığı hukukuna ilişkin önemli kararlar doğrudan istinafa tabidir. Ceza davalarında ise kural olarak tüm mahkûmiyet veya beraat hükümleri istinaf edilebilir. Ancak kanunun kesin saydığı düşük tutarlı adli para cezaları ile hapis cezasından çevrilen belirli cezalar istinafa kapalıdır. Ayrıca mahkemelerin ara kararları (geçici kararlar) tek başına istinaf edilemez; bu kararlar ancak asıl hükümle birlikte istinafa taşınabilir.

İstinafa Başvuru Şartları ve Süreler

İstinaf yoluna başvurabilmek için öncelikle kararın taraflara usulüne uygun tebliğ edilmiş olması ve kanunda öngörülen hak düşürücü sürelerin geçirilmemesi gerekir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca hukuk davalarında istinaf başvuru süresi, kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Ceza Muhakemesi Kanunu’nda ise 01.06.2024 tarihinde yürürlüğe giren düzenlemeyle birlikte istinaf süresi, gerekçeli kararın tefhim veya tebliğinden itibaren iki hafta olarak belirlenmiştir. Bu sürelerin kaçırılması durumunda karar kesinleşir ve artık olağan kanun yolları ile düzeltilmesi mümkün olmaz. Başvuru, kararı veren mahkemeye sunulacak bir “istinaf dilekçesi” ile yapılır. Dilekçede istinaf sebeplerinin açıkça belirtilmesi ve gerekli harç ile gider avansının yatırılması zorunludur; aksi hâlde başvuru usulden reddedilebilir. İstinaf süresini kaçırmamak kadar, dilekçenin doğru gerekçelerle hazırlanması da başvurunun kabul edilmesi açısından belirleyicidir. Ceza ve hukuk davalarına özgü hazırlanmış istinaf dilekçesi örneklerine ulaşabilir, kendi dosyanıza uygun şablonu inceleyebilirsiniz.

İstinaf Aşamaları

İstinaf süreci temel olarak üç ana aşamadan oluşur: ön inceleme, inceleme ve karar. Dosya ilgili Bölge Adliye Mahkemesi dairesine ulaştığında heyet öncelikle “ön inceleme” yapar. Bu aşamada süreler, harçlar ve kararın istinafa tabi olup olmadığı gibi usulü şartlar kontrol edilir. Eğer usulü bir eksiklik yoksa “inceleme” aşamasına geçilir. Bu aşamada mahkeme dosya üzerinden bir değerlendirme yapar; gerekli görürse duruşma açarak tarafları dinleyebilir veya eksik delilleri toplayabilir. Son aşamada ise mahkeme bir karar verir. Karar; istinaf başvurusunun esastan reddi (kararın doğru bulunması), yerel mahkeme kararının kaldırılması ve davanın yeniden görülmesi veya mahkemenin kendisinin yeni bir hüküm kurması şeklinde olabilir. Bu aşamalı yapı, her dosyanın titizlikle süzgeçten geçirilmesini sağlar.

İstinaf Süresi Ne Kadar?

İstinaf mahkemesindeki süreç dava türüne göre önemli farklılıklar göstermektedir. Aşağıdaki tablo Türkiye genelindeki Bölge Adliye Mahkemelerinin ortalama sonuçlanma sürelerini yansıtmaktadır. Dava Türüne Göre Ortalama İstinaf Süresi

Dava Türü	Ortalama Süre	Açıklama
Ağır ceza davaları	1 – 3 yıl	Çok sanıklı davalarda süre uzayabilir
Asliye ceza davaları	6 ay – 1,5 yıl	Dosya kapsamına göre değişir
Tazminat davaları	1 – 2 yıl	Bilirkişi incelemesi süreci etkiler
İş mahkemesi davaları	6 ay – 1 yıl	İvedi niteliği nedeniyle daha hızlı
Miras davaları	1 – 2 yıl	Taraf sayısı süreci etkiler
Boşanma ve velayet davaları	6 ay – 1 yıl	Kesinleşmeden icra edilemez
Tapu iptali ve tescil	1 – 2 yıl	Keşif ve bilirkişi süreci uzatır
İcra hukuku davaları	3 – 9 ay	Genellikle dosya üzerinden incelenir
İdare mahkemesi (BİM)	1 – 2 yıl	Bölge İdare Mahkemelerinde görülür

Asliye ceza mahkemelerinde en yaygın görülen ve istinafa en sık taşınan davalar arasında tehdit suçu öne çıkmaktadır. Tehdit suçunun hangi koşullarda oluştuğunu, ceza miktarlarını ve şikayet sürelerini öğrenmek için ilgili yazımıza göz atabilirsiniz. Süreyi Etkileyen Temel Faktörler

1. Mahkemenin iş yükü: İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyükşehirlerdeki Bölge Adliye Mahkemeleri yoğun iş yükü nedeniyle taşra mahkemelerine göre daha uzun süre alabilmektedir.
2. Duruşma açılıp açılmaması: İstinaf mahkemesi kural olarak dosya üzerinden karar verir. Ancak duruşma açılmasına karar verilmesi süreci önemli ölçüde uzatır.
3. Dosyanın tekemmülü: Eksik belgeler, bilirkişi raporları veya taraflara yapılan tebligatlar dosyanın olgunlaşma sürecini doğrudan etkiler.
4. Temyiz sınırı: Hukuk davalarında her yıl güncellenen temyiz parasal sınırının altında kalan BAM kararları kesin nitelikte olup Yargıtay’a taşınamaz. Bu durum istinaf aşamasını son karar mercii hâline getirir.

⚠️ Yukarıdaki süreler Türkiye geneli ortalamalarıdır. Davanızın sonuçlanma süresi dosyanızın özelliklerine ve bulunduğunuz bölgedeki mahkemenin iş yüküne göre farklılık gösterebilir.

İstinaf mahkemesinde bir dosyanın sonuçlanma süresi, mahkemenin bulunduğu bölgeye ve davanın niteliğine göre büyük farklılıklar gösterir. Türkiye genelindeki Bölge Adliye Mahkemelerinin iş yükü dikkate alındığında, ortalama bir istinaf incelemesi 1 ila 2 yıl arasında sürmektedir. İş mahkemelerinden gelen dosyalar veya ivedi nitelikteki ihtiyati tedbir itirazları daha hızlı sonuçlanabilirken; çok sanıklı ceza dosyaları, karmaşık tapu davaları veya tazminat hesaplaması gerektiren dosyalar daha uzun sürebilir. Mahkemenin duruşma açıp açmaması da süreyi doğrudan etkileyen bir unsurdur. Adalet Bakanlığı tarafından belirlenen “Yargıda Hedef Süre” uygulaması kapsamında süreçlerin hızlandırılması amaçlansa da; dosyanın tekemmül etmesi (olgunlaşması) ve sıraya girmesi bu sürenin temel belirleyicisidir.

Ağır Ceza Davalarında İstinaf Süresi

Ağır ceza mahkemelerince verilen mahkûmiyet veya beraat kararları kural olarak istinaf yoluna açıktır. Ağır ceza davalarında istinaf süreci diğer dava türlerine kıyasla daha uzun sürebilmektedir. Ağır ceza mahkemelerinde görülen davalar arasında en sık istinafa taşınan suç türlerinden biri yaralama suçlarıdır. Basit yaralama suçunun unsurları, ceza miktarları ve bu suçlarda savunma stratejileri hakkında ayrıntılı bilgiye ulaşabilirsiniz. Süreyi uzatan başlıca nedenler:

• Çok sanıklı davaların dosya hacminin büyüklüğü
• Delil değerlendirmesinin karmaşıklığı
• Bilirkişi raporlarının yeniden incelenmesi ihtiyacı
• İstinaf mahkemesinin duruşma açma kararı

Ceza davalarında istinafa başvuru süresi: CMK uyarınca ceza davalarında istinaf süresi, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftadır. Bu süre hak düşürücü nitelikte olup kaçırılması hâlinde karar kesinleşir. İstinaf sonuçları:

• Başvurunun esastan reddi → Yerel mahkeme kararı onanır
• Kararın kaldırılması → Dosya yeniden görülmek üzere yerel mahkemeye iade edilir
• Yeni hüküm kurulması → BAM doğrudan yeni karar verir

⚠️ Ağır ceza davalarında istinaf başvurusu cezanın infazını durdurur. Bu nedenle istinaf dilekçesinin doğru gerekçelerle hazırlanması büyük önem taşır.

(Kaynak: 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu)

Tazminat Davalarında İstinaf Süresi

Tazminat davaları istinaf mahkemesinde en uzun süren dava türleri arasında yer almaktadır. Bunun temel nedeni, bilirkişi incelemesi gerektiren hesaplamaların yeniden değerlendirilmesidir. Yerel mahkemeden gelen tazminat dosyası BAM’a ulaştığında öncelikle ön inceleme yapılır. Dosyanın tekemmülünün ardından heyet dosya üzerinden inceleme yapar. Ancak tazminat miktarının hesaplanmasında hata tespit edilmesi hâlinde bilirkişi raporu yeniden alınabilir ya da eksik araştırma gerekçesiyle dosya yerel mahkemeye iade edilebilir. Trafik kazası, iş kazası, destekten yoksun kalma ve maluliyet gibi aktüerya hesabı içeren dosyalar, basit alacak uyuşmazlıklarına göre belirgin şekilde geç sonuçlanır. Ortalama süre: 1 – 2 yıl Dikkat edilmesi gereken hususlar:

• İstinaf dilekçesinde tazminat hesaplama hatalarının somut olarak gösterilmesi
• Bilirkişi raporuna itiraz gerekçelerinin açıkça belirtilmesi
• Hak düşürücü sürenin (iki hafta) kaçırılmaması

💡 Tazminat davalarında istinaf aşaması kararı tamamen değiştirebilir. Dosyanın uzman bir avukat tarafından yönetilmesi sonucu doğrudan etkiler.

İş Mahkemesi ve Miras Davalarında İstinaf Süresi

İş mahkemesi davalarında istinaf: İş mahkemelerinden verilen kararlar ivedi nitelik taşıdığından BAM’da diğer dava türlerine göre daha hızlı sonuçlanabilmektedir. İşçi alacakları, kıdem tazminatı ve işe iade davalarında istinaf süreci ortalama 6 ay ile 1 yıl arasında tamamlanmaktadır. İş mahkemesi davalarında istinaf dilekçesinin gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde verilmesi zorunludur. Miras davalarında istinaf: Miras davalarında istinaf süreci taraf sayısı ve mirasın kapsamına göre farklılık göstermektedir. Ortaklığın giderilmesi, tenkis ve miras taksimi davalarında istinaf incelemesi ortalama 1 ile 2 yıl arasında sürmektedir. Miras davalarında dikkat edilmesi gereken önemli bir husus, tapu iptali ve tescil içeren kararların kesinleşmeden icra edilememesidir. Bu nedenle istinaf aşamasının doğru yönetilmesi, hak kaybını önlemek açısından kritik önem taşır. Boşanma ve velayet davalarında istinaf: Boşanma ve velayet davalarında verilen kararlar kesinleşmeden icra edilemez. Bu davaların istinaf süreci ortalama 6 ay ile 1 yıl arasında tamamlanmaktadır. (Kaynak: 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu, 5271 Sayılı CMK) Boşanma ve velayet davalarında istinaf sürecini doğru yönetebilmek için, yerel mahkeme aşamasındaki sürecin nasıl işlediğini ve hangi taleplerin ne zaman ileri sürülmesi gerektiğini bilmek büyük önem taşır. Boşanma süreci nasıl işler yazımız bu konuda kapsamlı bir başlangıç noktası sunmaktadır. Yargılama sürecinde hak kaybı yaşamamak, istinaf aşamasını doğru stratejiyle yönetmek ve dosyanın en etkili şekilde ele alınmasını sağlamak için İstanbul ceza avukatı desteği ile süreci yürütmek önem taşır.

Sıkça Sorulan Sorular

İstinaf mahkemesi ne kadar sürer?

Bölge Adliye Mahkemelerinde istinaf incelemesi ortalama 1 ila 2 yıl arasında sonuçlanır. Süre; dava türüne, mahkemenin iş yüküne ve dosyanın karmaşıklığına göre değişir. İş mahkemesi ve boşanma dosyaları 6 ay – 1 yıl gibi daha kısa sürede, çok sanıklı ağır ceza ve tazminat dosyaları ise 1 – 3 yıl gibi daha uzun sürede tamamlanabilir.

İstinaf başvuru süresi kaç gündür?

İstinaf başvurusu, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren hukuk davalarında iki hafta, ceza davalarında ise 01.06.2024 tarihli düzenlemeyle birlikte yine iki hafta içinde yapılmalıdır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir; kaçırılması hâlinde karar kesinleşir.

İstinafa cevap süresi ne kadardır?

İstinaf dilekçesi karşı tarafa tebliğ edilir; karşı taraf, tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde cevap dilekçesi verebilir. Bu süre hem hukuk davaları (HMK m.347) hem de ceza davaları (CMK m.277) için iki haftadır. Cevap verilmemesi istinaf incelemesine engel değildir, ancak karşı tarafın savunma ve karşı istinaf hakkını kullanamaması sonucunu doğurabilir.

İstinaf sürecini hızlandırmak mümkün müdür?

İstinaf incelemesi için yasal bir hızlandırma prosedürü bulunmamaktadır. Ancak dilekçenin usulüne uygun ve gerekçeli hazırlanması, eksik evrak nedeniyle iade yaşanmaması ve tutukluluk gibi öncelikli hâllerin dilekçede açıkça belirtilmesi süreci kısaltabilir.

İstinaf mahkemesi yerel mahkemenin kararını tamamen değiştirebilir mi?

Evet. İstinaf mahkemesi yaptığı inceleme sonucunda yerel mahkemenin kararını kaldırarak davanın esası hakkında tamamen yeni bir karar verebilir. Hukuka aykırılık giderilemeyecek boyuttaysa veya eksik araştırma varsa dosyayı yerel mahkemeye de gönderebilir. İstinaf sonucunda dosyanın yerel mahkemeye iade edilmesi durumunda yargılama yeniden başlar; bu noktada hangi mahkemenin yetkili olduğunu netleştirmek için boşanma davası nerede açılır yazımız pratik bir rehber niteliği taşır.

İstinafa gitmek kararın uygulanmasını (icrasını) durdurur mu?

Hukuk davalarında kural olarak istinafa başvurmak kararın icrasını durdurmaz. Ancak aile, şahsın hukuku ve taşınmazın aynına ilişkin davalarda karar kesinleşmeden icra edilemez. Diğer davalarda icranın durdurulması için “tehir-i icra” (icranın geriye bırakılması) talebinde bulunulmalı ve teminat yatırılmalıdır. Ceza davalarında ise istinaf başvurusu, hükmün kesinleşmesini engellediği için cezanın infazını durdurur.

İstinaf mahkemesinin kararı son karar mıdır, Yargıtay’a gidilebilir mi?

İstinaf mahkemesinin her kararı son karar değildir. Kanunda belirtilen parasal sınırların üzerindeki hukuk davaları ile belirli ağırlıktaki ceza davaları için istinaf sonrası “temyiz” yoluyla Yargıtay’a başvurulabilir. Ancak miktar itibarıyla düşük olan veya kanunun kesin saydığı hâllerde BAM kararları ile süreç sona erer.

Bu içerik, Avukat Kürşad Arı tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Burada yer alan bilgiler hukuki danışmanlık niteliği taşımadığı gibi avukat–müvekkil ilişkisi de oluşturmaz. Her hukuki uyuşmazlık kendi içinde farklı dinamikler barındırdığından, içerikte aktarılan bilgiler somut olayın koşullarına göre değişebilir. Bu nedenle hak kaybı yaşamamak için konu hakkında bir avukattan hukuki destek almanız önerilir.