Mala Zarar Verme Suçu ve Cezası (TCK 151, 152)

Mala Zarar Verme Suçu ve Cezası (TCK 151, 152)
Mala zarar verme suçu ve cezası 5237 sayılı Türk Ceza Kanunumuzun “ malvarlığına karşı suçlar TCK 151 ve TCK 152 maddelerinde düzenlenmiştir. Mala zarar verme suçu ve cezası, soruşturma ve kovuşturma aşamaları, şikayet süresi, suçun unsurları ve mala zarar verme suçunda zararın giderilmesinin hukuki sonuçları hakkında detaylı bilgiler vermeden önce suçun TCK 151/1 maddesinde yapılan tanımı hakkında kısaca bilgi verelim.

Mala Zarar Verme Suçu Nasıl Oluşur?

Suçun kanuni tanımı TCK 151/1 maddesinde yapılmıştır. Buna göre bir başkasına ait taşınır veya taşınmazı kısmen veya tamamen,
  • Yıkmak
  • Tahrip etmek
  • Yok etmek
  • Bozmak
  • Kullanılmaz hale getirmek
  • Kirletmek
Mala zarar verme suçunu oluşturur. TCK 151/1 maddesinde yapılan tanımdan da anlaşılacağı gibi…

Basit Mala Zarar Verme Suçu ve Cezası (TCK 151)

TCK 151/1 maddesinde genellikle basit mala zarar verme suçu olarak tabir edilen suçun temel şekli düzenlenmiştir.

Nitelikli Mala Zarar Verme Suçu ve Cezası (TCK 152)

Nitelikli mala zarar verme suçlarının tanımı TCK 152/1 maddesinde sıralanmıştır.
  • Kamu kurum ve kuruluşlarının malları
  • Yangına, sele karşı korunan tesisler
  • Ağaç, fidan, bağ çubukları
  • İçme suyu ve afet koruma tesisleri
  • Grev/lokavt dönemindeki mallar
  • Siyasi parti ve meslek odası malları
  • Kamu görevlisine öç alma amacıyla işlenen haller

Mala Zarar Verme Suçunun Daha Ağır Cezayı Gerektiren Halleri

Daha ağır cezayı gerektiren haller TCK 152/2 ve TCK 152/3 maddelerinde düzenlenmiştir.
  • Yakma, patlayıcı madde kullanma
  • Çığ, toprak kayması, sel oluşturma
  • Radyasyon, kimyasal/nükleer etki

Kasten Ev Yakmanın Cezası

Kasten ev yakma eylemi, mala zarar verme suçunun en ağır görünüş biçimlerinden birini oluşturmaktadır. Bu fiil TCK kapsamında farklı maddelerde değerlendirilebilir.

TCK 152/2 Kapsamında Değerlendirme: Yakma yöntemiyle gerçekleştirilen mala zarar verme eylemi TCK 152/2 maddesi uyarınca daha ağır cezayı gerektiren hal olarak düzenlenmiştir. Bu durumda TCK 152/1’de öngörülen ceza 1 kat artırılarak uygulanır.

TCK 170 — Genel Güvenliği Tehlikeye Atma: Kasten ev yakma eyleminin başkalarının hayatını, sağlığını veya malvarlığını tehlikeye atacak biçimde gerçekleştirilmesi halinde fail ayrıca TCK 170. maddesi uyarınca “genel güvenliği kasten tehlikeye atma” suçundan da yargılanabilir. Bu suçun cezası 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezasıdır.

TCK 110 — Mala Zarar Verme ile Yangın Çıkarma: Yangın çıkarma yoluyla gerçekleştirilen mala zarar verme eylemlerinde içtima hükümleri devreye girebilir. TCK 44. maddesi uyarınca birden fazla suçun oluşması halinde en ağır cezayı gerektiren suçtan hüküm kurulur.

Ceza Özet Tablosu:

Suç Kanun Maddesi Ceza
Yakma yoluyla mala zarar verme TCK 152/2 TCK 152/1 cezası 1 kat artırılır
Genel güvenliği tehlikeye atma TCK 170 6 ay – 3 yıl hapis
İbadethane/mezarlığa zarar verme TCK 153 1 – 4 yıl hapis

⚠️ Kasten ev yakma eylemi birden fazla suçu aynı anda oluşturabilir. Bu nedenle hukuki süreçte mutlaka bir ceza avukatından destek almanızı tavsiye ederiz.

(Kaynak: 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu, Madde 152, 170)

İbadethane ve Mezarlıklara Yönelik Mala Zarar Verme Suçu (TCK 153)

İbadethanelere ve mezarlıklara yönelik fiiller TCK 153 maddesinde ayrıca düzenlenmiştir.

Mala Zarar Verme Suçu ve Cezası Özet Tablo

Basit Mala Zarar Verme TCK 151/1 4 ay – 3 yıl hapis / adli para cezası
Nitelikli Mala Zarar Verme TCK 152/1 1 – 4 yıl hapis
Daha Ağır Haller TCK 152/2 Ceza 1 kat artırılabilir
İbadethane / Mezarlık TCK 153/1 1 – 4 yıl hapis
Kirletme TCK 153/2 3 ay – 1 yıl hapis / adli para cezası

Mala Zarar Verme Suçunun Unsurları

Suçun unsurlarının daha iyi anlaşılabilmesi için TCK 151 ve TCK 152 maddeleri önemlidir. Kullanılamaz hale getirme; Herhangi bir malın kullanılamaz hale getirilmesi işlevini tamamen kaybetmesidir. Tahrip etme; Tahrip etme tam olarak suça konu malın kullanımına engellemeyecek şekilde de olsa fiziksel özelliklerinin bozulmasına sebebiyet veren bir fiildir. Yok etme; Yok etme yukarıda vermiş olduğumuz örneklere göre çok daha ağırdır. Çünkü yok etme söz konusu olduğunda malın tekrar kullanımı olanaksızdır. Kirletme; Kirletme malın kullanımına tamamen engel olmasa da eski haline getirmek için yine bir takım işlemlere tabi tutulması gereken fiillerdir.

Mala Zarar Verme Suçuna Konu Olabilecek Fiil ve Davranışlar

Fiil Örnek Davranışlar
Bozmak Arabanın aynasını kırmak, Cep telefonunun ekranını kırmak, Bisikletin fren sistemini kırmak, Kapı zilini bozmak,
Yıkmak Bahçe duvarını yıkmak, tabelayı devirmek, durak camını tamamen kırmak; barakayı yıkarak ortadan kaldırmak; çitleri devirmek
Tahrip Etmek Aracın kaportasını çizmek, Bahçe duvarına boya ile yazı yazmak, Toplu taşıma aracının koltuklarını yırtmak
Kullanılamaz Hale Getirmek Elektrik kablolarını kesmek, Cep telefonunu tamamen bozmak, aracın lastiklerini kesmek
Kirletmek Ev/ofis eşyalarına bilinçli olarak boya dökmek, Cami içerisine çöp dökmek, Elbiselere çamur atmak

Mala Zarar Verme Suçu Unsurları Yargıtay Kararları

Erbaa İlçe Emniyet Müdürlüğü’nün 29/08/2013 tarihli yazısında sanığın ekip aracına tekme ile vurması eylemi nedeniyle kurumun her hangi bir zararının oluşmadığı bildirildiği göz önüne alındığında, sanığın tekme ile vurması nedeniyle 23/01/2013 tarihli tutanakta belirtilen şekilde ekip aracının sağ arka kapısında eziklik bulunup bulunmadığı hususundaki tereddütün giderilmesi ve bu bağlamda mala zarar verme suçunun unsurları itibari ile oluşup oluşmadığı, suçun sübutu halinde ise yargılama esnasında kamu zararını karşılamaya yönelik olumsuz irade sergilediğine ilişkin dosyada bilgi bulunmayan sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulama şartlarının bulunup bulunmadığı değerlendirilmeksizin eksik inceleme ile sanığın Kamu Malına Zarar Verme suçundan mahkumiyetine karar verilmesi hukuka aykırıdır.”

Mala Zarar Verme Suçunun Özel Görünüş Biçimleri

Etkin Pişmanlık

Mala zarar verme suçlarında zararın giderilmesi hem ceza indirimi hem de uzlaşma açısından kritik öneme sahiptir.

Zararın Giderilmesinin Hukuki Sonuçları:

1. Soruşturma Aşamasında Zararın Giderilmesi (TCK 168/1) Kovuşturma başlamadan önce mağdurun zararı tamamen giderilirse fail hakkında verilecek ceza 2/3 oranında indirilir. Bu en avantajlı aşamadır.

2. Yargılama Aşamasında Zararın Giderilmesi (TCK 168/2) Kovuşturma başladıktan sonra ancak mahkeme hüküm vermeden önce zarar giderilirse 1/2 oranında indirim yapılır.

3. Mağdurun Rızası Zorunluluğu (TCK 168/4) Zararın tazminine bağlı ceza indirimi yapılabilmesi için mağdurun rıza göstermesi şarttır. Mağdur tazminatı reddederse indirim uygulanmaz.

Zararın Giderilmesi Yöntemleri:

Yöntem Açıklama
Aynen iade Zarar gören malın eski hale getirilmesi
Tazminat Zararın para olarak ödenmesi
Onarım Hasarlı malın tamir ettirilmesi
Uzlaşma CMK 253 kapsamında uzlaşma sağlanması

💡 Zararı en kısa sürede gidermek hem ceza indirimi hem de uzlaşma ihtimalini artırır. Sürecin doğru yönetilmesi için bir ceza avukatına danışmanızı tavsiye ederiz.

(Kaynak: 5237 Sayılı Türk Ceza Kanunu, Madde 168)

Meşru Müdafaa ve Zorunluluk Hali

Meşru müdafaa ve zorunluluk hali Türk Ceza Kanunumuza göre ceza sorumluluğunu tamamen ortadan kaldıran nedenler arasında yer alır. Mala zarar verme suçu ve cezası için suçun işleniş biçimleri dikkate alındığında her iki durumda da TCK 151, TCK 152 ve TCK 153 maddeleri için uygulanması mümkündür. Örneğin otelde müşteri olarak konaklayan bir kişinin yangın başlamasından sonra oda kilidinin açılmaması nedeniyle kapıyı kırarak kaçmış olması durumunda zorunluluk hali söz konusu olur. Ya da araç içerisinde kilitli kalmış ve boğulma tehlikesi geçiren küçüğün kurtarılması için 3. bir şahıs tarafından aracın camının kırılması zorunluluk hallerine birer örnek gösterilebilir. Bu durumda fail hakkında TCK 25/2 maddesi gereğince ceza verme yoluna gidilemez.

Suça Teşebbüs

Suçun işleniş biçimi ve mala zarar verme suçu unsurları dikkate alındığında uygulamada sık karşılaşılan bir durum olmasa da teşebbüs mümkün olabilmektedir. Öncelikle teşebbüs hükümlerinin uygulanabilmesi için temel koşul failin suçu gerçekleştirmeye elverişli icrai başlamasına rağmen kendi elinde olmayan sebeplerle fiili tamamlayamaması gerekir. Fail hakkında teşebbüs hükümlerinin uygulanması halinde 1/4 ile 3/4 oranında ceza indirimi yapılır.

Şahsi Cezasızlık Nedenleri

Mala zarar verme suçu ve cezası için şahsi cezasızlık nedenleri TCK 167/1 maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;
  1. Ayrılık kararı verilmiş olsa dahi eşlerin birbirleri aleyhine zararları
  2. Üstsoy ve altsoyun ya da bu derecedeki kan hısımlıkları ile evlat edinen ya da evlatlığın aleyhine zararlar
  3. Aynı konutta yaşayan kardeşlerin
Zararlarına gerçekleşecek olan mala zarar verme suçlarının söz konusu olması halinde ceza verme yoluna gidilmez.

Mala Zarar Verme Suçunda İndirim Gerektiren Şahsi Sebepler

Fail ile mağdur arasında TCK 167/1 maddesinde sıralanmış akraba ilişkilerinden herhangi birisinin bulunmasına rağmen mağdurun şikayetçi olması halinde fail hakkında 1/2 (yarı) oranında indirim yapılır.

İçtima

Mala zarar verme suçu ve cezasında içtima önemli üzerinde durulması gereken bir konudur. Türk Ceza Kanunumuzun 44. maddesinde yapılan tanıma göre suç olarak tanımlanmış bir fiilin işlenmesi sırasında farklı suçlarında oluşmasına sebebiyet veren fail hakkında bu suçlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırma yoluna gidilir.

Hırsızlık Suçu ve Mala Zarar Verme Suçunun Birlikte İşlenmesi

Mala zarar verme suçlarında içtima hükümlerinin en sık uygulandığı alan hırsızlık suçunun işlenmesi sırasında meydana gelen zararlarda söz konusu olur. Failin hırsızlık suçunu işlemek gayesiyle hareketi sonrasında meydana gelen zararlardan ötürü TCK 151 ve TCK 152 maddelerinden sorumlu tutulmaz. Ancak hırsızlık suçu işlenmesine rağmen failin yakalanmamak için ayrıca mala zarar verme suçunu da işlemesi halinde bu kez hakkında her iki suçtan da hüküm kurulacaktır. Mala zarar verme suçu Yargıtay kararları bu konuda daha açıklayıcı olacaktır.

Mala Zarar Verme Suçu Yargıtay Kararları

Mala zarar verme suçunun konusu ile hırsızlık suçunun konusu aynı mal olması halinde ayrıca mala zarar verme suçundan da ceza verilemeyeceği, bu nedenle mobiletin arkasında bulunan kilit aksamının kırılması sonucunda mala zarar verme suçunun oluşmadığı anlaşılmakla, sanık hakkında TCK 151/1 maddesi nedeniyle cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmış ise de; Yapılan yargılama sonunda yüklenen suçun unsurları itibariyle oluşmadığının anlaşılması karşısında sanığın müspet suçtan beratına karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.“

Mala Zarar Verme Suçunda Soruşturma

Ceza kanunumuz veya diğer özel yasalarda suç olarak tanımlanmış bir fiilden dolayı şüpheli hakkında soruşturma yapılması için, şikayete tabi suçlardan suçtan zarar görenin şikayeti üzerine, şikayete tabi olmayan suçlarda ise Cumhuriyet Savcısının suçu öğrenmesi üzerine soruşturma aşaması başlamış olarak kabul edilir. Genel hatları ile TCK 151 ve TCK 152 maddeleri için soruşturma aşaması aşağıdaki gibidir. 

Mala Zarar Verme Şikayet Süresi

Yukarıda detaylarını belirtmiş olduğumuz basit ve nitelikli mala zarar verme suçu için sadece TCK 151/1 maddesinde düzenlenmiş olan basit mala zarar verme suçu şikayete tabidir. Diğer durumlarda suçun öğrenilmesi ile şüpheli hakkında re’sen soruşturma yapılır. Suçun şikayete tabi olduğu durumlarda mala zarar verme şikayet süresi 6 aydır.

Mala Zarar Verme Suçu Uzlaşmaya Tabi Mi?

Sadece TCK 151/1 maddesinde yer alan yani suçun şikayete tabi olduğu durumlarda uzlaşma hükümleri uygulanır. Diğer durumlarda suç şikayete tabi olmaması nedeniyle uzlaşma hükümleri uygulanmaksızın soruşturma ve devamında kovuşturma yapılır.

Mala Zarar Verme Suçunda Yargılama

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Ceza üst sınırları itibariyle görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise diğer suçlarda olduğu gibi suçun işlenmiş olduğu yer mahkemesidir.  Mala zarar verme suçuna ilişkin soruşturma veya kovuşturma sürecinde hakkınızda suç isnadı bulunması halinde haklarınızı korumak için savunma dilekçesi hazırlanması kritik öneme sahiptir. Hatalı ya da eksik hazırlanan savunmalar telafisi güç hak kayıplarına yol açabilir.

Mala Zarar Verme Suçu Paraya Çevrilir Mi?

TCK 151/1 maddesinde yer alan cezai hükümler itibariyle suçun para cezasına çevrilmesi mümkün olduğu gibi doğrudan fail hakkında adli para cezası şeklinde de hüküm verilebilir. Herhangi bir suçtan yapılan yargılama sonunda sanık hakkında verilen hapis cezasının para cezasına çevrilebilmesinin en önemli koşulu söz konusu hürriyeti bağlayıcı cezanın 1 yıl ve daha az süreli olması gerektiğidir. Mala zarar verme suçu ve cezası hakkında vermiş olduğumuz bilgilerden de anlaşılacağı üzere aşağıda detaylarına paylaşacağımız indirim nedenlerinin varlığı dışında ve özellikle nitelikli mala zarar verme suçu için ceza miktarları genellikle 1 yıldan fazladır. Buna rağmen yargılama sonunda sanık hakkında verilen hapis cezası 1 yıl ve daha az süreli olması durumunda para cezasına çevrilebilir.

Mala Zarar Verme Suçunda Uygulanabilecek İndirim Nedenleri

Uygulanabilecek İndirim Nedeni Kanun Maddesi İndirim Oranı
Haksız Tahrik TCK 29 1/4 ile 3/4 arasında
Teşebbüs TCK 35 1/4 ile 3/4 arasında
İyi Hal İndirimi TCK 62 1/6 Oranında İndirim
Soruşturma Aşamasında Etkin Pişmanlık TCK 168/1 2/3 Oranında İndirim
Yargılama Aşamasında Etkin Pişmanlık TCK 168/2 1/2 (Yarı) Oranında İndirim

Kamu Malına Zarar Verme İdari Para Cezası

Kamu malına zarar verme idari para cezası şeklinde düzenlenmemiştir. TCK 152/1-a maddesinde yer alan “Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında” suçun işlenmesi nitelikli mala zarar verme suçu olarak düzenlenmiştir. Niteliği itibariyle adli ceza şeklindedir. Suçun kamu malına zarar verme şeklinde işlenmesi durumunda ise cezai yaptırımı; 1 yıl ile 4 yıl arasında hapis cezasıdır.  

Mala Zarar Verme Suçunda Hukuki Destek Alın

Mala zarar verme suçu soruşturması veya kovuşturmasıyla karşı karşıya kaldıysanız sürecin en başından itibaren profesyonel destek almanız hak kaybını önler. İstanbul ceza avukatı olarak soruşturma, savunma ve yargılama aşamalarının tamamında yanınızdayız.

Ücretsiz Danışmanlık İçin İletişime Geçin →

Sıkça Sorulan Sorular

Mala zarar verme suçunda zarar giderilirse ne olur?

Zararın soruşturma aşamasında giderilmesi halinde fail hakkında 2/3 oranında, yargılama aşamasında karar verilmeden önce giderilmesi halinde ise 1/2 oranında ceza indirimi yapılabilir. (TCK 168)

Mala zarar verme suçu şikayete tabi midir?

Yalnızca TCK 151/1 maddesinde düzenlenen basit mala zarar verme suçu şikayete tabidir ve şikayet süresi 6 aydır. Nitelikli mala zarar verme (TCK 152) şikayete tabi olmayıp re'sen soruşturulur.

Mala zarar verme suçu uzlaşmaya tabi midir?

Sadece TCK 151/1 maddesindeki basit mala zarar verme suçunda uzlaşma hükümleri uygulanır. TCK 152 kapsamındaki nitelikli hallerde uzlaşma mümkün değildir.

Silahla mala zarar verme cezası nedir?

TCK 151 ve 152 maddelerinde silahla mala zarar verme ayrıca düzenlenmemiştir. Ancak ateşli silah kullanılması halinde fail ayrıca genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması veya 6136 sayılı yasaya muhalefet suçlarından da yargılanabilir.

Mala zarar verme suçu nereye şikayet edilir?

Mala zarar verme suçu için en yakın Cumhuriyet Savcılığına, polis veya jandarma gibi kolluk kuvvetlerine şikayette bulunulabilir. Şikayete tabi olmayan hallerde re'sen soruşturma başlatılır.

Kamu malına zarar vermenin cezası nedir?

TCK 152/1-a maddesi uyarınca kamu kurum ve kuruluşlarına ait mallara zarar verilmesi nitelikli mala zarar verme suçunu oluşturur. Cezası 1 yıl ile 4 yıl arasında hapis cezasıdır.

Mala zarar verme suçu para cezasına çevrilir mi?

TCK 151/1 kapsamında hükmedilen hapis cezası 1 yıl veya daha az ise adli para cezasına çevrilebilir. Nitelikli hallerde (TCK 152) ceza miktarları genellikle 1 yılın üzerinde olduğundan para cezasına çevirme her zaman mümkün olmayabilir.

Bu içerik, Avukat Kürşad Arı tarafından genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Burada yer alan bilgiler, hukuki danışmanlık niteliği taşımadığı gibi avukat–müvekkil ilişkisi de oluşturmaz. Her hukuki uyuşmazlık kendi içinde farklı dinamikler barındırdığından, içerikte aktarılan bilgiler somut olayın koşullarına göre değişebilir. Bu nedenle hak kaybı yaşamamak için konu hakkında mutlaka bir avukattan profesyonel hukuki destek almanız tavsiye edilir.
Avukat Mustafa Kürşad Arı

Avukat Mustafa Kürşad Arı

İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan
Avukat Mustafa Kürşad Arı, İstanbul Barosu'na kayıtlı olarak
Beylikdüzü'nde kurucusu olduğu hukuk bürosunda serbest
avukatlık yapmaktadır.

Başlıca uzmanlık alanları aile hukuku ve boşanma davaları
olan Avukat Mustafa Kürşad Arı; anlaşmalı boşanma, çekişmeli boşanma,
nafaka, velayet ve mal paylaşımı davalarında müvekkillerine
hukuki danışmanlık ve dava takibi hizmeti sunmaktadır.
Bunun yanı sıra ceza hukuku alanında da İstanbul Barosu
nezdinde CMK kapsamında görev almaktadır.

Av. Mustafa Kürşad Arı

Av. Mustafa Kürşad Arı

İstanbul doğumlu olan Av. Mustafa Kürşad Arı, ilk ve orta öğrenimini İstanbul’da tamamlamış, ardından İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olmuştur. İstanbul Barosu’na bağlı olarak avukatlık stajını tamamlamış; halen Beylikdüzü’nde kurucusu olduğu hukuk bürosunda serbest avukat olarak hizmet vermektedir.

Ağırlıklı olarak boşanma davaları ve ceza hukuku alanlarında çalışan Av. Mustafa Kürşad Arı, aile hukuku ve ağır ceza davalarında edindiği tecrübe ile öne çıkmaktadır. İstanbul Barosu nezdinde CMK (Ceza Muhakemesi Kanunu) kapsamında da görev almaya devam etmekte; hak arama özgürlüğü ve adil yargılanma ilkeleri doğrultusunda müvekkillerine profesyonel hukuki destek sunmaktadır.

İletişime Geç

    Call Now Button