Mala Zarar Verme Suçu ve Cezası (TCK 151, 152)

Kasım 10, 2025 · Ceza Hukuku · Yazar Av. Mustafa Kürşad Arı

Mala zarar verme suçu ve cezası 5237 sayılı Türk Ceza Kanunumuzun “ malvarlığına karşı suçlar ” TCK 151 ve TCK 152 maddelerinde düzenlenmiştir. Mala zarar verme suçu ve cezası, soruşturma ve kovuşturma aşamaları, şikayet süresi, suçun unsurları ve mala zarar verme suçunda zararın giderilmesinin hukuki sonuçları hakkında detaylı bilgiler vermeden önce suçun TCK 151/1 maddesinde yapılan tanımı hakkında kısaca bilgi verelim.

Mala Zarar Verme Suçu Nasıl Oluşur?

Suçun kanuni tanımı TCK 151/1 maddesinde yapılmıştır. Buna göre bir başkasına ait taşınır veya taşınmazı kısmen veya tamamen,

• Yıkmak
• Tahrip etmek
• Yok etmek
• Bozmak
• Kullanılmaz hale getirmek
• Kirletmek

Mala zarar verme suçunu oluşturur. TCK 151/1 maddesinde yapılan tanımdan da anlaşılacağı gibi…

Basit Mala Zarar Verme Suçu ve Cezası (TCK 151)

TCK 151/1 maddesinde genellikle basit mala zarar verme suçu olarak tabir edilen suçun temel şekli düzenlenmiştir.

Nitelikli Mala Zarar Verme Suçu ve Cezası (TCK 152)

Nitelikli mala zarar verme suçlarının tanımı TCK 152/1 maddesinde sıralanmıştır.

• Kamu kurum ve kuruluşlarının malları
• Yangına, sele karşı korunan tesisler
• Ağaç, fidan, bağ çubukları
• İçme suyu ve afet koruma tesisleri
• Grev/lokavt dönemindeki mallar
• Siyasi parti ve meslek odası malları
• Kamu görevlisine öç alma amacıyla işlenen haller

Mala Zarar Verme Suçunun Daha Ağır Cezayı Gerektiren Halleri

Daha ağır cezayı gerektiren haller TCK 152/2 ve TCK 152/3 maddelerinde düzenlenmiştir.

• Yakma, patlayıcı madde kullanma
• Çığ, toprak kayması, sel oluşturma
• Radyasyon, kimyasal/nükleer etki

İbadethane ve Mezarlıklara Yönelik Mala Zarar Verme Suçu (TCK 153)

İbadethanelere ve mezarlıklara yönelik fiiller TCK 153 maddesinde ayrıca düzenlenmiştir.

Mala Zarar Verme Suçu ve Cezası Özet Tablo

Basit Mala Zarar Verme	TCK 151/1	4 ay – 3 yıl hapis / adli para cezası
Nitelikli Mala Zarar Verme	TCK 152/1	1 – 4 yıl hapis
Daha Ağır Haller	TCK 152/2	Ceza 1 kat artırılabilir
İbadethane / Mezarlık	TCK 153/1	1 – 4 yıl hapis
Kirletme	TCK 153/2	3 ay – 1 yıl hapis / adli para cezası

Mala Zarar Verme Suçunun Unsurları

Suçun unsurlarının daha iyi anlaşılabilmesi için TCK 151 ve TCK 152 maddeleri önemlidir. Kullanılamaz hale getirme; Herhangi bir malın kullanılamaz hale getirilmesi işlevini tamamen kaybetmesidir. Tahrip etme; Tahrip etme tam olarak suça konu malın kullanımına engellemeyecek şekilde de olsa fiziksel özelliklerinin bozulmasına sebebiyet veren bir fiildir. Yok etme; Yok etme yukarıda vermiş olduğumuz örneklere göre çok daha ağırdır. Çünkü yok etme söz konusu olduğunda malın tekrar kullanımı olanaksızdır. Kirletme; Kirletme malın kullanımına tamamen engel olmasa da eski haline getirmek için yine bir takım işlemlere tabi tutulması gereken fiillerdir.

Mala Zarar Verme Suçuna Konu Olabilecek Fiil ve Davranışlar

Fiil	Örnek Davranışlar
Bozmak	Arabanın aynasını kırmak, Cep telefonunun ekranını kırmak, Bisikletin fren sistemini kırmak, Kapı zilini bozmak,
Yıkmak	Bahçe duvarını yıkmak, tabelayı devirmek, durak camını tamamen kırmak; barakayı yıkarak ortadan kaldırmak; çitleri devirmek
Tahrip Etmek	Aracın kaportasını çizmek, Bahçe duvarına boya ile yazı yazmak, Toplu taşıma aracının koltuklarını yırtmak
Kullanılamaz Hale Getirmek	Elektrik kablolarını kesmek, Cep telefonunu tamamen bozmak, aracın lastiklerini kesmek
Kirletmek	Ev/ofis eşyalarına bilinçli olarak boya dökmek, Cami içerisine çöp dökmek, Elbiselere çamur atmak

Mala Zarar Verme Suçu Unsurları Yargıtay Kararları

“Erbaa İlçe Emniyet Müdürlüğü’nün 29/08/2013 tarihli yazısında sanığın ekip aracına tekme ile vurması eylemi nedeniyle kurumun her hangi bir zararının oluşmadığı bildirildiği göz önüne alındığında, sanığın tekme ile vurması nedeniyle 23/01/2013 tarihli tutanakta belirtilen şekilde ekip aracının sağ arka kapısında eziklik bulunup bulunmadığı hususundaki tereddütün giderilmesi ve bu bağlamda mala zarar verme suçunun unsurları itibari ile oluşup oluşmadığı, suçun sübutu halinde ise yargılama esnasında kamu zararını karşılamaya yönelik olumsuz irade sergilediğine ilişkin dosyada bilgi bulunmayan sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulama şartlarının bulunup bulunmadığı değerlendirilmeksizin eksik inceleme ile sanığın Kamu Malına Zarar Verme suçundan mahkumiyetine karar verilmesi hukuka aykırıdır.”

Mala Zarar Verme Suçunun Özel Görünüş Biçimleri

Etkin Pişmanlık

Mala zarar verme suçlarında fail için etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması mümkündür. Hatta etkin pişmanlığın mağdurun uğramış olduğu zararın iadesi veya tazmini şeklinde gerçekleşmesi durumunda ciddi ceza indirimleri öngörülmüştür. Etkin pişmanlığın soruşturma ve kovuşturma aşamasında gösterilmesine bağlı olarak fail hakkında yapılacak ceza indirimleri ve miktarları aşağıdaki gibidir.

• Kovuşturma aşaması (yargılama aşaması) başlamadan zararın giderilmesi halinde fail hakkında verilecek olan ceza 2/3 oranında indirilir.
• Kovuşturma (yargılama) aşaması başlamasına rağmen mahkemece hüküm verilmeden önce etkin pişmanlığın gösterilmesi halinde fail hakkında verilecek olan ceza 1/2 (yarı) oranında indirilir.

Önemli Not: Mala zarar verme suçu ve cezası için sanık hakkında zararın tazminine bağlı olarak ceza indirimi yapılabilmesi için mağdurun rıza göstermesi gerekir. (TCK 168/4)

Meşru Müdafaa ve Zorunluluk Hali

Meşru müdafaa ve zorunluluk hali Türk Ceza Kanunumuza göre ceza sorumluluğunu tamamen ortadan kaldıran nedenler arasında yer alır. Mala zarar verme suçu ve cezası için suçun işleniş biçimleri dikkate alındığında her iki durumda da TCK 151, TCK 152 ve TCK 153 maddeleri için uygulanması mümkündür. Örneğin otelde müşteri olarak konaklayan bir kişinin yangın başlamasından sonra oda kilidinin açılmaması nedeniyle kapıyı kırarak kaçmış olması durumunda zorunluluk hali söz konusu olur. Ya da araç içerisinde kilitli kalmış ve boğulma tehlikesi geçiren küçüğün kurtarılması için 3. bir şahıs tarafından aracın camının kırılması zorunluluk hallerine birer örnek gösterilebilir. Bu durumda fail hakkında TCK 25/2 maddesi gereğince ceza verme yoluna gidilemez.

Suça Teşebbüs

Suçun işleniş biçimi ve mala zarar verme suçu unsurları dikkate alındığında uygulamada sık karşılaşılan bir durum olmasa da teşebbüs mümkün olabilmektedir. Öncelikle teşebbüs hükümlerinin uygulanabilmesi için temel koşul failin suçu gerçekleştirmeye elverişli icrai başlamasına rağmen kendi elinde olmayan sebeplerle fiili tamamlayamaması gerekir. Fail hakkında teşebbüs hükümlerinin uygulanması halinde 1/4 ile 3/4 oranında ceza indirimi yapılır.

Şahsi Cezasızlık Nedenleri

Mala zarar verme suçu ve cezası için şahsi cezasızlık nedenleri TCK 167/1 maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre;

1. Ayrılık kararı verilmiş olsa dahi eşlerin birbirleri aleyhine zararları
2. Üstsoy ve altsoyun ya da bu derecedeki kan hısımlıkları ile evlat edinen ya da evlatlığın aleyhine zararlar
3. Aynı konutta yaşayan kardeşlerin

Zararlarına gerçekleşecek olan mala zarar verme suçlarının söz konusu olması halinde ceza verme yoluna gidilmez.

Mala Zarar Verme Suçunda İndirim Gerektiren Şahsi Sebepler

Fail ile mağdur arasında TCK 167/1 maddesinde sıralanmış akraba ilişkilerinden herhangi birisinin bulunmasına rağmen mağdurun şikayetçi olması halinde fail hakkında 1/2 (yarı) oranında indirim yapılır.

İçtima

Mala zarar verme suçu ve cezasında içtima önemli üzerinde durulması gereken bir konudur. Türk Ceza Kanunumuzun 44. maddesinde yapılan tanıma göre suç olarak tanımlanmış bir fiilin işlenmesi sırasında farklı suçlarında oluşmasına sebebiyet veren fail hakkında bu suçlardan en ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırma yoluna gidilir.

Hırsızlık Suçu ve Mala Zarar Verme Suçunun Birlikte İşlenmesi

Mala zarar verme suçlarında içtima hükümlerinin en sık uygulandığı alan hırsızlık suçunun işlenmesi sırasında meydana gelen zararlarda söz konusu olur. Failin hırsızlık suçunu işlemek gayesiyle hareketi sonrasında meydana gelen zararlardan ötürü TCK 151 ve TCK 152 maddelerinden sorumlu tutulmaz. Ancak hırsızlık suçu işlenmesine rağmen failin yakalanmamak için ayrıca mala zarar verme suçunu da işlemesi halinde bu kez hakkında her iki suçtan da hüküm kurulacaktır. Mala zarar verme suçu Yargıtay kararları bu konuda daha açıklayıcı olacaktır.

Mala Zarar Verme Suçu Yargıtay Kararları

“Mala zarar verme suçunun konusu ile hırsızlık suçunun konusu aynı mal olması halinde ayrıca mala zarar verme suçundan da ceza verilemeyeceği, bu nedenle mobiletin arkasında bulunan kilit aksamının kırılması sonucunda mala zarar verme suçunun oluşmadığı anlaşılmakla, sanık hakkında TCK 151/1 maddesi nedeniyle cezalandırılması talebiyle kamu davası açılmış ise de; Yapılan yargılama sonunda yüklenen suçun unsurları itibariyle oluşmadığının anlaşılması karşısında sanığın müspet suçtan beratına karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır.“

Mala Zarar Verme Suçunda Soruşturma

Ceza kanunumuz veya diğer özel yasalarda suç olarak tanımlanmış bir fiilden dolayı şüpheli hakkında soruşturma yapılması için, şikayete tabi suçlardan suçtan zarar görenin şikayeti üzerine, şikayete tabi olmayan suçlarda ise Cumhuriyet Savcısının suçu öğrenmesi üzerine soruşturma aşaması başlamış olarak kabul edilir. Genel hatları ile TCK 151 ve TCK 152 maddeleri için soruşturma aşaması aşağıdaki gibidir.

Mala Zarar Verme Şikayet Süresi

Yukarıda detaylarını belirtmiş olduğumuz basit ve nitelikli mala zarar verme suçu için sadece TCK 151/1 maddesinde düzenlenmiş olan basit mala zarar verme suçu şikayete tabidir. Diğer durumlarda suçun öğrenilmesi ile şüpheli hakkında re’sen soruşturma yapılır. Suçun şikayete tabi olduğu durumlarda mala zarar verme şikayet süresi 6 aydır.

Mala Zarar Verme Suçu Uzlaşmaya Tabi Mi?

Sadece TCK 151/1 maddesinde yer alan yani suçun şikayete tabi olduğu durumlarda uzlaşma hükümleri uygulanır. Diğer durumlarda suç şikayete tabi olmaması nedeniyle uzlaşma hükümleri uygulanmaksızın soruşturma ve devamında kovuşturma yapılır.

Mala Zarar Verme Suçunda Yargılama

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Ceza üst sınırları itibariyle görevli mahkeme Asliye Ceza Mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise diğer suçlarda olduğu gibi suçun işlenmiş olduğu yer mahkemesidir.

Mala Zarar Verme Suçu Paraya Çevrilir Mi?

TCK 151/1 maddesinde yer alan cezai hükümler itibariyle suçun para cezasına çevrilmesi mümkün olduğu gibi doğrudan fail hakkında adli para cezası şeklinde de hüküm verilebilir. Herhangi bir suçtan yapılan yargılama sonunda sanık hakkında verilen hapis cezasının para cezasına çevrilebilmesinin en önemli koşulu söz konusu hürriyeti bağlayıcı cezanın 1 yıl ve daha az süreli olması gerektiğidir. Mala zarar verme suçu ve cezası hakkında vermiş olduğumuz bilgilerden de anlaşılacağı üzere aşağıda detaylarına paylaşacağımız indirim nedenlerinin varlığı dışında ve özellikle nitelikli mala zarar verme suçu için ceza miktarları genellikle 1 yıldan fazladır. Buna rağmen yargılama sonunda sanık hakkında verilen hapis cezası 1 yıl ve daha az süreli olması durumunda para cezasına çevrilebilir.

Mala Zarar Verme Suçunda Uygulanabilecek İndirim Nedenleri

Uygulanabilecek İndirim Nedeni	Kanun Maddesi	İndirim Oranı
Haksız Tahrik	TCK 29	1/4 ile 3/4 arasında
Teşebbüs	TCK 35	1/4 ile 3/4 arasında
İyi Hal İndirimi	TCK 62	1/6 Oranında İndirim
Soruşturma Aşamasında Etkin Pişmanlık	TCK 168/1	2/3 Oranında İndirim
Yargılama Aşamasında Etkin Pişmanlık	TCK 168/2	1/2 (Yarı) Oranında İndirim

Kamu Malına Zarar Verme İdari Para Cezası

Kamu malına zarar verme idari para cezası şeklinde düzenlenmemiştir. TCK 152/1-a maddesinde yer alan “Kamu kurum ve kuruluşlarına ait, kamu hizmetine tahsis edilmiş veya kamunun yararlanmasına ayrılmış yer, bina, tesis veya diğer eşya hakkında” suçun işlenmesi nitelikli mala zarar verme suçu olarak düzenlenmiştir. Niteliği itibariyle adli ceza şeklindedir. Suçun kamu malına zarar verme şeklinde işlenmesi durumunda ise cezai yaptırımı; 1 yıl ile 4 yıl arasında hapis cezasıdır.

SIK SORULAN SORULAR

Mala Zarar Verme Suçunda Zarar Giderilirse Ne Olur?

Zararın giderilmesi sanık hakkında ceza indirimine imkan verebilmektedir. Zararın soruşturma aşamasında veya yargılama aşamasında giderilmesine göre farklı indirim miktarları öngörülmüştür. Soruşturma aşamasında mağdurun zararının giderilmesi halinde 2/3 oranında, yargılama aşamasında karar verilmeden önce mağdurun zararının giderilmesi halinde ise 1/2 oranında ceza indirimi yapılabilir.

Silahla Mala Zarar Verme Cezası

TCK 151 ve TCK 152 maddelerinde ayrıca biyolojik ve kimyasal silahlar dışında silahla mala zarar verme şeklinde bir düzenleme yapılmamıştır. Ancak failin üzerine atılı suçu ateşli silah kullanarak işlemesi halinde ayrıca ceza kanunumuzda yer alan “genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması” veya 6136 sayılı yasaya muhalefet suçlarından yargılanması kuvvetle muhtemeldir.

Mala Zarar Verme Suçu Uzlaşma Kapsamında Mıdır?

TCK 151 maddesinde yer alan ve daha çok basit mala zarar verme olarak nitelendirilen hallerde uzlaşma hükümleri uygulanır. Diğer durumlarda (TCK 152) uzlaşma hükümleri uygulanmaz.

Mala Zarar Verme Suçu Nereye Şikayet Edilir?

Mala zarar verme suçları veya başkaca suçlardan dolayı şikayet hakkımızı en yakın Cumhuriyet Savcılığı veya polis ve jandarma gibi kolluk kuvvetlerine müracaat ederek kullanabiliriz.

Mala Zarar Verme Suçu Nasıl İspatlanır?

Ceza kanunumuzda suç olarak tanımlanmış diğer fiillerde olduğu gibi mala zarar verme suçlarında da her türlü yasal delil kullanılabilir. Bu deliller kamera kayıtları, olay yeri görgü ve tespit tutanağı olabileceği gibi tanık beyanları şeklinde de olabilir.