Sosyal Medya ve İnstagram Dolandırıcılığı

Aralık 22, 2025 · Ceza Hukuku · Yazar Av. Mustafa Kürşad Arı

Sosyal medya ve Instagram dolandırıcılığı, son yıllarda en sık karşılaşılan nitelikli dolandırıcılık suçları arasında yer almaktadır. Sahte çekilişler, kripto yatırım vaatleri, hesap ele geçirme ve kaparo dolandırıcılığı gibi yöntemlerle binlerce kişi mağdur edilmektedir. Bu tür dolandırıcılık fiilleri Türk Ceza Kanunu kapsamında ciddi hapis ve adli para cezaları ile yaptırıma bağlanmıştır.

Bu yazıda, sosyal medya ve Instagram dolandırıcılığı nedir, hangi fiiller suç oluşturur, cezası nedir ve nereye nasıl şikayet edilir gibi sorular ceza hukuku uygulamaları ışığında detaylı şekilde ele alınmıştır.

Sosyal Medya ve İnstagram Dolandırıcılığı Nedir?

Türk Ceza Kanunumuzda doğrudan “sosyal medya dolandırıcılığı veya İnstagram dolandırıcılığı” şeklinde bir suç tanımlaması yapılmamış ise de; Bu uygulama ve platformların her birisi ceza hukuku açısından “bilişim sistemi” olarak kabul edilir. Bu nedenle sosyal medyanın sağlamış olduğu kolaylıktan yararlanmak suretiyle dolandırıcılık suçunun işlenmesi halinde fail TCK 158/1-f maddesinde belirtilen “Bilişim Sistemlerinin, Banka veya Kredi Kurumlarının Araç Olarak Kullanılması Suretiyle Dolandırıcılık Suçu” suç ile sorumlu tutulacaktır. 

Ceza Avukatı Notu: Sosyal medya dolandırıcılığı dosyaları, delil toplama ve şikayet süresi açısından teknik bilgi gerektirir. Uygulamada geç yapılan başvurular failin tespitini zorlaştırmaktadır.

Sosyal Medya Dolandırıcılığı Suçunun Cezası Nedir? 

Yukarıda da belirttiğimiz gibi sosyal medya dolandırıcılığı genellikle bilişim sistemleri aracılığı ile dolandırıcılık suçunu oluşturur ve TCK 158/1-f maddesinde “nitelikli dolandırıcılık suçu” olarak düzenlenmiştir. Mobil uygulamalar, sahte web siteleri, sosyal medya platformları veya forum siteleri gibi sistemler aracılığı ile işlenen dolandırıcılık suçlarının tamamı TCK 158/1-f maddesi kapsamında değerlendirilir. Suçun bu şekilde işlenmesinin nitelikli hal olarak kabul edilmesinde failin asıl kimliğini gizleme daha fazla olması ve bu şekilde ulaşabileceği mağdur sayısının da çok daha fazla olmasıdır.  Vermiş olduğumuz bu bilgiler ışığında sosyal medya dolandırıcılığı suçu cezası; 4 yıl ile 10 yıl arasında hapis ve mağdurun uğramış olduğu zararın 2 katından az olmamak üzere kadar adli para cezasıdır. 

Sık Karşılaşılan Sosyal Medya Dolandırıcılığı Türleri

Bilişim hukuku alanında tecrübe sahibi ve ceza avukatı olarak son yıllarda sık karşılaştığımız ve dava konusu yapılan sosyal medya dolandırıcılığı türleri ile özelliklerini aşağıdaki gibi özetleyebiliriz. 

Sahte Çekiliş ve Hediye Dolandırıcılığı

Sosyal medya dolandırıcılığı suçlarının ilk olarak sahte çekiliş ve hediye dolandırıcılığı olarak başladığını söyleyebiliriz. Aradan uzun zaman geçmiş olmasına rağmen hala yoğun bir şeklide bu şekildeki devam eden dolandırıcılık vakıalarına rastlamaktayız.  Bu dolandırıcılık yönteminde fail daha çok tanınmış marka veya firmalara ait logo veya görsellerini kullanarak sahte çekiliş düzenleyip, hediye kampanyaların düzenledikleri yönünde paylaşımlar yaparak zaman zaman sosyal medya kullanıcılarına bu yönde mesajlar göndermektedirler. Kazanmış olduğu hediyeyi cüzi miktarda da olsa; Kargo ücreti, vergi veya sigorta bedeli altında göndermeyi taahhüt ederler, hatta bazı durumlarda mağdura ait kredi kartı veya banka kartı gibi bilgileri talep etmektedirler. 

Kripto Para Dolandırıcılığı

Sosyal medya aracı kılınarak işlenen bir başka suç tipi ise sahte yatırım veya kripto para dolandırıcılığı şeklinde gerçekleşmektedir. Genellikle risksiz bir şekilde yüksek kazanç vaadi ile mağdurlar manipüle edilerek sahte uygulama veya web siteleri aracılığı ile kripto para yatırmaya teşvik edilir. Mağdurun bu yüksek kazanç vaatlerine kanarak para yatırmasından kısa bir süre sonra web sitesi veya uygulama ile iletişim kesilerek fail haksız kazanç elde etmektedir.  Kripto para dolandırıcılığı son yıllarda oldukça fazla şekilde kendisini göstermesi nedeniyle bu konuda ayrı ve daha detaylı bilgi vermeyi daha uygun görüyoruz. Kripto para dolandırıcılığı veya benzeri dijital varlıklara yönelik dolandırıcılık suçu ve cezası ile bu konuda takip etmeniz gereken hukuki yollar hakkında detaylı bilgilere “Kripto Para ve Bitcoin Dolandırıcılığı Suçu ve Cezası” başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz. 

Kimlik Avı ve Hesap Ele Geçirme

Sadece sosyal medya dolandırıcılığı olarak değerlendirilmeyip ayrıca bilişim suçları alanında en sık rastlanan suç tiplerinden birisidir. Fail tarafından mağdura genellikle hesabınız askıya alınacak, telif hakkı veya güvenlik doğrulaması yapınız şeklide gerçeği yansıtmayan mesajlar gönderilir. Gönderilen mesajlarda kullanılan sosyal medya platformunun giriş ekranı birebir tasarlanmış olup, kullanıcı bu şekilde bilgileri girmiş olduğu takdirde kullanıcı adı ile şifre bilgileri dolandırıcının eline geçmiş olur.  Dolandırıcı kimliği eline geçirmiş olduğu kişinin geriye dönük sohbet kayıtlarını inceleyerek gerçek profil sahibi gibi mağdurun eş, dost veya akrabalarından borç para talep etmek şeklinde de bu dolandırıcılık yöntemi kendisini gösterebilir. 

Taklit Hesaplar

Sosyal medya dolandırıcılığı olarak kabul edilen bir başka durum ise failin sahte kimliğe bürünmek suretiyle mağdurdan ödül kazanılmış olması, borç ödemesi gibi farklı yöntemlerle para istenmektedir. 

Sahte Satış İle Kaparo Dolandırıcılığı

İlan sitelerinde sık karşılaşılan bir durum olan kaparo dolandırıcılığı zaman zaman sosyal medya hesapları ile de gerçekleşmektedir. Tıpkı ilan sitelerinde olduğu gibi fail piyasanın altında olan bir fiyat ile ilan vererek mağdurları etkilemeye çalışır. Aracın, cep telefonunun veya bilgisayar gibi satışı yapılan malların fiyatının uygun olduğunu düşünen mağdurdan kaparo adı altında para talep edilir. Kaparonun gönderilmesi ile birlikte fail ile olan iletişim kopar. 

Ürün Paketleme ve Evden Çalışma 

Evden çalışmak isteyen ve ek iş arama içerisinde olan mağdurlar bu yöntemde faillerin hedefindedir. Daha çok evden paketleme işi olarak verilen ilanlarda başvuru için ilk ve tek seferlik kargo veya sigorta başlangıç için bir miktar talep edilir. Ayrıca bu yöntemde fail kişinin kimlik fotokopisini de talep edebilmektedir. Her iki şekilde de mağdur ağır ekonomik zararlar ile karşı karşıya olabilmektedir. 

Bahis Dolandırıcılığı

Sosyal medya platformları kullanılarak gerçekleşen bir başka yöntem ise bahis dolandırıcılığı şeklindedir. Failler banko kupon adı altında farklı futbol müsabakaların farklı kombinasyonlarını mağdurlara göndermektedirler. Failin farklı kişilere göndermiş olduğu futbol müsabakalarının kombinasyonunun tutmuş olduğu kişi dolandırıcılık ağına büyük ölçüde düşmüştür. İkinci bir kupon talep edilmesi halinde ise mağdurdan para talep edilmektedir. Bu nedenle sosyal medya aracılığı ile bahis kuponu satan kişilere kesinlikle itibar edilmemesi gerekir. Bu dolandırıcılık yöntemi bir çeşit oltalama yöntemi olarak da kabul edilebilir. 

İnstagram Dolandırıcılığı Nereye Şikayet Edilir?

Sosyal medya ve İnstagram dolandırıcılığının TCK 158 maddesi kapsamında nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturduğu yönünde kuşku yoktur. Ceza kanunumuzda tanımlanmış diğer suçlarda olduğu gibi İnstagram dolandırıcılığında da şikayet hakkımızı yetkili mercilere yapmamız gerekir. Suç teşkil eden bir fiilden dolayı zarar görmeniz halinde Nöbetçi Cumhuriyet Başsavcılığına başvuruda bulunabileceğiniz gibi en yakın Emniyet Müdürlüğünde kolluk kuvvetine de gerekli şikayetinizi yapabilirsiniz. 

İnstagram Dolandırıcılığı Nasıl Anlaşılır?

Sosyal medya ve İnstagram dolandırıcılığı konusunda vermiş olduğumuz örneklere göre failim hareket tarzları da değişiklik gösterir. Ancak dolandırma kastı ile hareket eden failin genellikle aşağıdaki şekillerde hareket ettikleri gözlemlenmiştir. 

Yeni Hesaplar

Bütün sosyal medya hesaplarında kullanıcının hesabını aktif etmiş olduğu tarih net bir şekilde görüntülenebilmektedir. Daha önce benzer şekilde İnstagram dolandırıcılığı faaliyetlerinde bulunan kişilerin hesapları sistem tarafından kapatıldığından dolandırmak amacıyla hareket eden kişiler yeni hesaplar açarak faaliyetlerine devam etmektedirler. Bu nedenle çok yeni hesaplardan gelen bu gibi işlemlere itibar etmemiz gerekir. 

Sahte Takipçi ve Sahte Yorumlar

Sosyal medya aracılığı ile gerçekleşen dolandırıcılık suçlarında sahte takipçi e sahte yorumlar mağduru manipüle etmek için en sık başvurulan yöntemlerdir. Genellikle dolandırıcının paylaşmış olduğu ilan ve kampanyalar altında yine dolandırıcı tarafından yönlendirilen ve gerçekleşen yorumlar bulunmaktadır. Bu yorumlarda genellikle ilana veya kampanyaya övgü dolu sözler yazılmaktadır. Unutmayınız ki bu yorumlarda yine aynı kişi tarafından mağduru etkilemek amacı ile yapılmaktadır. 

Farklı Sitelere Yönlendirme Çalışmaları

Dijital ortamlarda farklı site veya uygulamalar yönlendirme şeklindeki taleplere her zaman temkinli yaklaşmalıyız. Çünkü bu tür yönlendirmeler çoğunlukla kimlik avcılığına yönelik olup sosyal medya ve İnstagram dolandırıcılığı şeklinde de kendisini sıklıkla gösterir. Bu nedenle güvenliğinden kesinlikle emin olmadığımız harici sayfa yönlendirmelerine itibar etmemeliyiz. 

Kişisel Bilgi Talepleri

Dijital ortamlarda açık kimlik bilgilerinizin talep edilmesi kuvvetle muhtemel dolandırılmak üzere olduğunuza bir işarettir. Kimlik bilgilerinin talep edilmesi doğrudan bir dolandırma şekli olmasa da elde edilen bu kimlik bilgileri ile farklı birçok hukuk dışı faaliyetlerde bulunulması mümkündür. Bu nedenle sosyal medya veya diğer dijital ortamlarda kesinlikle açık kimlik bilgilerimizi herhangi bir kişi ile paylaşmamamız gerekir. 

Baskılı Üslup

Dolandırmak maksadıyla hareket eden kişilerin en büyük özellikleri arasında mağduru manipüle etmek amacıyla baskıcı bir üslup kullanmalarıdır. Kampanyanın sona ereceği, kısa sürede ödeme yapması halinde daha avantajlı olacağı şeklinde farklı yöntemler ile manipüle etmek amacıyla hareket etmektedir.  Vermiş olduğumuz bu örnekleri çoğaltmamız mümkündür. Ancak tek tek bu konuda bir sıralama yapmamız da suçun işleniş biçimi bakımından mümkün değildir. Ancak bu durumların tek bir ortak özelliği genellikle olağandışı davranışlardır. Bu nedenle sosyal medya ve İnstagram dolandırıcılığına maruz kalmamız için bu ve benzeri davranışlara itibar etmemiz gerekir. 

Dolandırıcılar Hangi Bilgileri İster?

Dolandırmak maksadı ile hareket eden kişiler genellikle ilk olarak kişinin açık kimlik bilgilerine ulaşmak isterler. Elde edeceği bu açık kimlik bilgilerini farklı dolandırıcılık suçlarında da kullanabilir. Örneğin dijital cüzdan hesabı açılması bunlardan en sık karşılaşılan yöntemdir. Sosyal medya ve diğer dijital ortamlarda ise dolandırıcılık maksadıyla genellikle aşağıdaki bilgiler talep edildiğine sıklıkla rastlamaktayız. 

• Açık kimlik bilgileri
• T.C. kimlik numarası
• Banka hesap bilgileri
• Kredi kartı bilgileri
• Mobil bankacılık giriş bilgileri

Sosyal medya veya Instagram dolandırıcılığına maruz kaldıysanız, hak kaybı yaşamamak için süreci bir Ceza Avukatı ile yürütmeniz büyük önem taşır.

SIK SORULAN SORULAR

İnternet Dolandırıcılığı Suçu 

Türk Ceza Kanunumuzda ayrıca “internet dolandırıcılığı suçu” şeklinde bir düzenleme bulunmasa da TCK 158/1-f maddesinde yer alan bilişim sistemlerinin kullanılması suretiyle dolandırıcılık suçu büyük ölçüde internet dolandırıcılığı suçu ile örtüşmektedir. Zira internet, web sitesi, mobil uygulama gibi sistemler bilişim sistemleri arasında yer almaktadır. 

İnstagramdan Dolandırıldım Ne Yapabilirim?

Bütün dolandırıcılık suçlarında mağdurun herhangi bir gecikme göstermeksizin şikayet hakkını kullanması önemlidir. Bu şekilde failin tespit edilmesi bilişim suçları bürolarınca daha kolay olabilmektedir. İnstagram veya diğer sosyal medya aracılığı ile dolandırıcılık suçuna maruz kalanlar en yakın nöbetçi Cumhuriyet Başsavcılıklarına bu konuda şikayette bulunabilecekleri gibi; Emniyet Müdürlüğü veya polis ile jandarma kolluk kuvvetine de şikayette bulunabilirler. 

Sanal Dolandırıcılar İçin Hangi Şikayet Hattı Kullanılabilir?

Dolandırıcılık suçları için ayrı bir şikayet hattı oluşturulmamıştır. Yine diğer suçlarda olduğu gibi 112 acil yardım hattına ihbarda bulunabilirsiniz. Ancak sosyal medya ve İnstagram dolandırıcılığına maruz kalmamız halinde yazılı ve sözlü olarak şikayetimizi yetkili makamlara iletmemiz daha yararlı olacaktır.  Sahte web sitesi veya uygulamalar ile dolandırıcılık suçunun gerçekleştiğini düşünmemiz halinde ise söz konusu web sitesinin engellenmesi amacıyla e-devlet şifrenizi kullanarak “İnternet İhbar Başvurusu” yapabilirsiniz. Ancak unutmamanız gerekir ki internet ihbar başvurusu sadece idari işlem niteliğindedir. Cezai soruşturma için yine yukarıda detaylarını paylaştığımız şikayet kanallarını kullanmanız gerekir. 

İnstagram Dolandırıcılığı Şikayet Hattı

Sanal dolandırıcılar için ayrı bir şikayet hattı oluşturulmadığı gibi İnstagram dolandırıcılığı şikayet hattı şeklinde de özel bir şikayet hattı oluşturulmamıştır. İnstagram dolandırıcılığı sonucu mağdur olan kişiler yine 112 ihbar hattını aramaları gerekir.