Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Davası

Ocak 29, 2026 · Aile ve Boşanma Hukuku · Yazar Av. Mustafa Kürşad Arı

Boşanma davası açmayı düşünen eşler için en sık karşılaşılan dava türlerinden biri, şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasıdır. Türk Medeni Kanunu’nun 166/1. maddesine dayanan bu dava türünde, evlilik birliğinin hangi davranışlar nedeniyle çekilmez hale geldiğinin doğru şekilde ortaya konulması büyük önem taşır. Yanlış gerekçeye dayanılarak açılan davalar, delil yetersizliği veya kusur tespitindeki hatalar nedeniyle uzayabilir ya da reddedilebilir. Bu rehberde, şiddetli geçimsizlik nedir, hangi davranışlar boşanma sebebi sayılır, kusur tespiti nasıl yapılır ve uygulamada en sık karşılaşılan örnekler nelerdir ayrıntılı şekilde ele alınmaktadır.

Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davası eşler arasındaki uyuşmazlıkların evlilik birlikteliğini çekilemez hale getirmesi sonucu açılan davalardır. Niteliği itibariyle çoğunlukla çekişmeli boşanma davalarının konusunu oluşturur. Çünkü eşler genellikle şiddetli geçimsizliğe neden olabilecek davranışların kendi kusurlu hareketleri ile gerçekleşmediği iddiası ile boşanma davası açmaktadırlar. Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasının yasal dayanağını ise Türk Medeni Kanunumuzun 166/1 maddesi oluşturur.  Türk Medeni Kanunumuzun 166/1 maddesinde belirtildiği üzere; Evlilik birliği ortak hayatı sürdürmeleri kendilerinden beklenemeyecek derecede temelinden sarsılması halinde eşlerden herhangi birisi boşanma davası açabilir.  Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasının yasal dayanağını Türk Medeni Kanunumuzun 166/1. Maddesi oluştursa da; Evlilik birlikteliğinin temelinden sarsılması nedenleri konusunda bir açıklama yapılmamıştır. Boşanma davasının şiddetli geçimsizliğe veya evlilik birliğinin temelinden sarsılmasına dayandırılmak istenmesi halinde öncelikle şiddetli geçimsizlik sebepleri ile evlilik birliğini temelinden sarsacak nedenler hakkında bilgi sahibi olmamız gerekir. Yazımızın devamında ise edinmiş olduğumuz bilgileri evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedeni ile boşanma dava dilekçesi örneğini inceleyerek pekiştirebiliriz. 

Şiddetli Gemsizlik Nedenleri

Evlilik birliği sürecince birçok neden şiddetli geçimsizlik sebepleri arasında yer alabilir. Hatta bazı durumlarda bu sebepler Türk Medeni Kanunumuzda yer alan özel boşanma sebepleri dahil olabilmektedir. Kanun koyucu bu sebepleri tek tek saymak yerine evlilik birliğini temelinden sarsacak tüm fiil ve davranışları şiddetli geçimsizlik sebepleri arasında kabul etmiştir. İstanbul boşanma avukatı olarak sık dava konusu olan şiddetli geçimsizlik sebeplerini aşağıdaki gibi örneklendirmek isteriz. 

Sürekli Tartışmalar

• Eşler arasında sık sık farklı konularda anlaşmazlıklar yaşanması
• Ortak konut içerisinde var olan huzursuzluklar
• Eşlerin birbirine karşı saygı eksiklikleri
• Aşağılayıcı üsluplar, bağırma veya hakaret etme
• En küçük sorunların daha büyütülerek tartışma konusu yapılması

Güven Sarsıcı Davranışlar

• Sık sık yalan söyleme
• Şüphe uyandıracak davranışlar
• Aldatmaya işaret eden davranışlar
• Mesaj, e-posta veya sosyal medya yazışmalarının sürekli eşten saklanması

Ekonomik Savurganlık ve Sorumsuzluk

• Ailenin ihtiyaçlarını karşılamamak
• Ödeme gücü üzerinde borçlanmak
• Eşin çalışmasını önlemek
• Ekonomik şiddet

İletişim Bozuklukları

• Duygusal uzaklaşma
• Herhangi bir konuda sık sık ortak bir karara varamama
• Eşlerin sorunlarını birbiri ile paylaşmaktan kaçınması
• Ayrı yaşama istediği
• Evlilik birlikteliğinin sürdürülmek istenmemesi

Zararlı Bağımlılıklar

• Alkol bağımlılığı
• Kumar alışkanlıkları
• Uyuşturucu madde bağımlılığı
• Gece hayatına düşkünlük

Şiddet

• Fiziksel şiddet
• Psikolojik şiddet
• Tehdit
• Korkutma

Küçük Düşürücü Davranışlar

• Hakaret
• Küfür
• Aşağılamak
• Eşi rencide etmek
• Toplum içinde küçük düşürücü davranışlar

Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması Nedenleri

Evlilik birliğinin temelinden sarsılması nedenleri ile şiddetli geçimsizlik sebepleri büyük ölçüde aynıdır. Daha doğrusu şiddetli geçimsizlik sebepleri, evlilik birlikteliğini temelinden sarsacak boyutta olmalıdır.  Genel olarak aşağıdaki durumlar evlilik birliğinin temelinden sarsıldığını önemli derecede işaret eden durumlardır. 

• Eşlerin birbirine karşı saygısının son bulması
• Güven bağlarının kopması
• Evliliğin amaç ve işlevinin ortadan kalkması
• Ortak yaşamın çekilemez hale gelmesi

Bu ve benzer durumların evlilik birliği içerisinde bulunması halinde eşlerden herhangi birisi şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davası açabilecektir. 

Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması Örnekleri

Şiddetli geçimsizlik nedenlerine bağlı olarak evlilik birliğinin temelinden sarsılması sıklıkla boşanma davalarına konu olan bir durumdur. Her evlilik birlikteliğinde farklı sebepler olabilmektedir. Çeşitli yargı kararlarına konu oluşmuş evlilik birliğinin temelinden sarsılması örnekleri ile şiddetli geçimsizlik daha anlaşılabilir olacaktır. 

Fiziksel Şiddet ve Psikolojik Baskı

“Davacı vekili,dava dilekçesinde özetle;tarafların 06/09/1995 tarihinde evlendiklerini, 2 müşterek çocukları olduğunu, davalının müvekkiline fiziksel şiddet uyguladığını, müvekkiline ve çocuklarına adeta hapis hayatı yaşattığını, davalı müvekkilinin annesini darp ettiğini, hastalığı ile ilgilenmediğini, ayrıca kendisini aldattığını bu nedenlerle, tarafların boşanmalarına…”

Güven Sarsıcı Davranışlar ve Hakaret

“İlk derece mahkemesince özetle; davalının çocuklara şiddet uyguladığı, evin temizliğini ve yemeği yapmadığı, davalının bilgisayar başında çıplak olarak müşterek çocuk K1 tarafından görüldüğü, bu nedenle davalının güven sarsıcı davranışta bulunduğu, küfür edip pezevenk dediği, davacının da eve geç gelip, bazı geceler eve gelmediği, Bulgaristan’da bir bayana para gönderdiği, ” gel kızını bıçaklıyorum, ya oğlumu ya kendimi bıçaklayacağım ” diye davalının annesine telefonda söylediği sonra kızınızı alıp götürün dediği, telefonu davalının kafasına fırlattığı, davalıya “eşyalarını al git deyip dava bitsin sizinle teker teker görüşeceğiz” dediği tüm bu nedenlerle evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında tarafların eşit kusurlu oldukları gerekçesiyle her iki davanın kabulü ile tarafların TMK 166/1 maddesi gereğince boşanmalarına…”

Evliliğin Devam Ettirilmek İstenmemesi

“İlk derece mahkemesince özetle; davalı-karşı davacının, davacı-karşı davalının ilk evliliğinden olma çocuğunu istemediği, erkeğin ailesini kıskandığı, onlarla iletişimin kesmesini istediği, ailesi ile kendisi arasında tercihe zorladığı, evi terk ettiği, eve dönmediği, evliliği devam ettirmek istemediğine ilişkin davacı-karşı davalı erkeğin babası ve kız kardeşine söylemlerde bulunduğu, davalı-karşı davacı erkeğin ise ailesine aşırı düşkün olduğu, onlarla fazla vakit geçirdiği, ayrı yaşadıkları süreçte eşine bakmadığı, tüm bu nedenlerle evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında davalı-karşı davacı kadının davacı-karşı davalı erkeğe nazaran daha ağır kusurlu olduğu gerekçesiyle asıl davanın kabulü ile tarafların TMK 166/1.maddesi gereğince boşanmalarına…”

Kıskançlık – Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması

“İlk derece mahkemesince; davalı erkeğin bağımsız konut temin etmediği, davacı kadını ailesiyle yaşamaya zorladığı, birlik görevlerini yerine getirmediği, sosyal medyada başka kadınlarla paylaşım yaptığı, tüm bu nedenlerle evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasında davalı erkeğin tam kusurlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile tarafların TMK 166/1.maddesi gereğince boşanmalarına, müşterek çocuğun velayetinin davacı anneye verilmesine, davalı baba ile müşterek çocuk arasında kişisel ilişki kurulmasına, müşterek çocuk yararına aylık 300 TL iştirak nafakasına, davacı kadının yoksulluk nafakası talebinin reddine, davacı kadın yararına 8.000 TL maddi, 10.000 TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmiştir.”

Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Davasında Kusur Tespiti

Çekişmeli boşanma davalarında eşlerin kusurlarının tespit edilmesi en önemli konudur. Bu önem şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasında daha da ön planda tutulmaktadır.  Boşanma davalarında kusur; eşlerden herhangi birisinin evlilik birlikteliğinden kaynaklanan yükümlülüklerini kasıt veya ihmal göstermesi sonucu ihlal etmesi anlamına gelir. Şiddetli geçimsizlik nedeniyle açılacak olan boşanma davalarının temel nedenlerinin evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması ve ortak hayatın çekilemez hale gelmiş olması düşünüldüğünde boşanma davalarında da kusur tespiti bu yönde yapılacaktır.

Uygulamada en sık yapılan hatalardan biri, boşanma davası sırasında yoksulluk nafakasının talep edilmemesidir. Bu durumda karar kesinleştikten sonra nafaka talebi her zaman mümkün olmayabilir.

Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Davasında Kusur Tespiti Şart Mıdır?

Boşanma davalarında her durumda kusur tespiti yapılması şart değildir. Genellikle çekişmeli boşama davalarında eşlerden herhangi birisinin diğer eşten yoksulluk nafakası veya maddi ve manevi tazminat talebi bulunması halinde mahkeme tarafından kusur tespiti yapılması yoluna gidilir. 

Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Davasında Kusur Türleri

Şiddetli geçimsizlik nedeniyle açılacak olan boşanma davasında veya diğer sebeplere dayalı olarak açılan boşanma davalarında genellikle üç farklı kusur türü karşımıza çıkmaktadır. 

• Tam Kusur

Evlilik birlikteliğinin temelinden sarsılması veya ortak hayatın çekilemez hale gelmesinde sadece herhangi bir eşin davranışlarının neden olmasıdır. Aile mahkemelerince aşağıdaki durumlar genellikle tam kusurlu eşin belirlenmesinde etkili olmaktadır. 

• Fiziksel şiddet
• Zina (aldatma)
• Sadakatsiz davranışlar
• Ağır hakaret, tehdit ve küçük düşürücü davranışlar
• Ortak konutu geçerli bir sebep bulunmaksızın terk etme
• Evlilik birlikteliğinden doğan yükümlülükleri yerine getirmeme

• Ağır Kusur

Her iki eşinden kusurlu olduğu durumlardır. Ancak ağır kusur bulunması halinde herhangi bir eşin kusuru diğer eşe göre çok daha fazladır. 

• Eşit Kusur

Uygulamada eşit kusur durumuna sık rastlanmamaktadır. Ancak şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasına sebep veren davranışlar genellikle her iki eşin ortak kusurlu hareketleridir. 

Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması Nedeni İle Boşanma Dava Dilekçesi

T.C. … AİLE MAHKEMESİ’NE DAVACI : Adı ve Soyadı :  T.C. Kimlik No :  Adres :  Vekili :  DAVALI :  Adı ve Soyadı :  T.C. Kimlik No :  Adres :  DAVA KONUSU : Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Davası (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılmış Olması Nedeniyle) AÇIKLAMALAR : 

1. Davalı … ile …/…/… tarihinde evlenmiş bulunmaktayız ve bu evlilik birlikteliğinden olan … isimli … doğumlu bir çocuğumuz vardır. 
2. Davalı eş ile evlilik birlikteliğinin kurulmasının ilk günlerinden itibaren çeşitli ve farklı konularda anlaşmalıklar yaşanmaya başlamıştır. Bu anlaşmazlıklar zaman zaman tartışma boyutuna varmış, son yıllarda şiddetini arttırarak, sürekli tartışma, aile içinde huzursuzluk ve dolayısıyla iletişim bozukluğuna sebep olmaktadır. 
3. Davalı eş davacı eşe yönelik sürekli saygısız, kırıcı, aşağılayıcı ve onur kırıcı davranışlar sergilemektedir. Tartışmaların sebebini davalı eşin bu hareketleri oluşturmaktadır.
4. Tüm bu durumlar ve yaşanan tartışmalar istikrarlı bir şekilde sürekli şekilde devam eder hale gelmiştir. Bu nedenle evlilik birliği davacı eş açısından çekilemez hale gelmiştir. Buna bağlı olarak uzun zamandır fiili ayrılık gerçekleşmiş olup, eşler ayrı yaşamaktadır. 
5. Davalı eşin davacı eşe yönelik kusurlu davranışları nedeniyle davacı eş manevi olarak yıpranmış ve dolayısıyla maddi ve manevi şekilde zarara uğramıştır. Bu nedenle davalı eşinin maddi ve manevi ödeme yükümlülüğü de doğmuştur. 
6. Boşanmaya bağlı olarak davacı eş yoksulluğa düşeceğinden ayrıca yoksulluk nafakası talep etme zorunluluğu hasıl olmuştur. 

HUKUKİ DAYANAKLAR : Türk Medeni Kanunumuzun 166, 174. Maddeleri ile diğer sair mevzuat hükümleri DELİLLER : Tanık beyanları, sosyal medya kayıtları, nüfus kayıt örneği, polis tutanakları, HTS kayıtları ve tüm diğer yasal deliller SONUÇ VE TALEP : Yukarıda izah etmiş olduğum nedenlerden dolayı,

1. Tarafların TMK 166/1 maddesi uyarınca boşanmalarına,
2. Davalı eşin kusurlu olduğunun tespit edilmesine,
3. Davacı eş lehine maddi ve manevi tazminata hükmedilmesine,
4. Çocuğun velayetinin davacı eşe verilmesine ve ortak çocuk için aylık … TL iştirak nafakasına hükmedilmesine,
5. Yoksulluğa düşecek davacı eş lehine aylık … TL yoksulluk nafakasına hükmedilmesine,
6. Bütün yargılama giderlerinin davalı eş üzerinde bırakılmasına,

Karar verilmesi arz ve talep olunur.  (Not: Dilekçe şekil açısından örnek olarak hazırlanmış olup, herhangi bir hak kaybına uğranılmaması açısından mevcut durumunuz gözetilerek dilekçenin hazırlanması gerekir.)

Şiddetli Geçimsizlik Boşanma Dilekçesi Örneği

T.C. … AİLE MAHKEMESİ’NE DAVACI : Adı ve Soyadı : … T.C. Kimlik No : … Adres : … Vekili : Avukat … DAVALI :  Adı ve Soyadı : … T.C. Kimlik No : … Adres : … DAVA KONUSU : Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma, Nafaka, çocuğun velayeti ve maddi ve manevi tazminat talebi   AÇIKLAMALAR : 

1. Davacı ile davalı … tarihinde evlenmişlerdir. Bu evlilik birlikteliğinden … isimli … doğumlu çocukları vardır. (Çocuk bulunmaması halinde boş bırakılabilir)
2. Evlilik birlikteliğinin kurulmasının ilk günlerinden itibaren davalı eşin herhangi bir sebep bulunmaksızın çeşitli konularda aile içerinde tartışmaya başlaması ve geçimsiz davranışları ortak konutta yoğun bir huzursuzluk hali yaratmıştır. 
3. Davalı eş ayrıca eşine ve ortak çocuğa yönelik ilgisiz, kırıcı ve küçük düşürücü sözlerle hitap etmeyi alışkanlık haline getirmiştir. Bu durum ortak çocuk üzerinde de olumsuz bir etki yaratmaktadır. 
4. Davalı eşin tüm bu kusurlu hareketleri nedeniyle ve eşe karşı diğer güven sarsıcı hareketler sergilemesine bağlı olarak karşılıklı olarak sevgi bağları da kopmuştur ve dolayısıyla evlilik birlikteliği temelinden sarsılmış ve ortak yaşam çekilemez hale gelmiştir. 
5. Davalı eşin bu kusurlu hareketlerinden dolayı davacı eş manevi olarak yıpranmış ve boşanma sonrası ekonomik açıdan yoksulluğa düşme riski doğmuştur.
6. Ayrıca çocuğun velayetinin davalı eşte kalması da çocuğun üstün yararına aykırılık teşkil edecektir. 

SONUÇ VE İSTEM : Yukarıda açıklamış olduğum nedenlerden dolayı,

1. Eşlerin boşanmalarına karar verilmesi,
2. Çocuğun velayetinin davacı eşe verilmesi
3. Boşanma nedeniyle yoksulluğa düşülecek olması nedeniyle aylık … TL yoksulluk nafakası ile ortak çocuğun bakım, sağlık ve eğitim giderleri için aylık … TL iştirak nafakasına hükmedilmesine,
4. Boşanma nedeniyle kişilik hakları zedelenen ve ekonomik kayba uğrayan davacı lehine … TL manevi tazminat … TL maddi tazminat olmak üzere toplam … TL tazminata hükmedilmesine,
5. Yargılama giderlerinin davalı eş üzerinde bırakılmasına,

Karar verilmesi arz ve talep olunur.  DELİLLER : Evlilik cüzdanı, nüfus kayıt örneği, tanık beyanları ve her türlü yasal deliller HUKUKİ DAYANAK : TMK 166/1 ve devamı maddeleri 

Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davası açılmak istendiğinde farklı bir hukuki yol izlenmemektedir. Yine boşanma davalarında takip edilmesi gereken hukuki yollar aynen geçerlidir. Dilerseniz bu konuda daha detaylı bilgilere “Çekişmeli Boşanma Davası Nasıl Açılır?” başlıklı yazımızdan ulaşabilirsiniz. 

Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Davası (Özet Bilgiler)

ŞİDDETLİ GEÇİMSİZLİK NEDENİYLE BOŞANMA	AÇIKLAMA
Hukuki Dayanak	Türk Medeni Kanunu md. 166/1 (Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması)
Şiddetli Geçimsizlik Nedir?	Eşler arasında sevgi, saygı ve güvenin kalmaması; ortak hayatın çekilmez hale gelmesi
En Yaygın Nedenler	Sürekli tartışma, hakaret, ilgisizlik, iletişim kopukluğu, ekonomik sorunlar
Kusur Şart mı?	Hayır, boşanma için şart değil; ancak nafaka ve tazminat açısından önemlidir
Kimler Dava Açabilir?	Eşlerden her biri
Dava Türü	Çekişmeli boşanma davası
Görevli Mahkeme	Aile Mahkemesi
Yetkili Mahkeme	Eşlerden birinin yerleşim yeri veya son 6 ay birlikte oturulan yer
Sunulabilecek Deliller	Tanık, mesajlaşmalar, sosyal medya kayıtları, polis tutanakları
Ortalama Dava Süresi	1 – 2 yıl
Tazminat Talebi	Daha az kusurlu eş, kusurlu eşten isteyebilir
Nafaka Talebi	Yoksulluğa düşecek ve ağır kusurlu olmayan eş isteyebilir

 

Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davalarında delillerin doğru sunulması ve kusur tespitinin doğru yapılması, davanın sonucunu doğrudan etkiler. Hak kaybı yaşamamak için sürecin bir boşanma avukatı tarafından değerlendirilmesi faydalı olacaktır.

SIK SORULAN SORULAR

Şiddetli Geçimsizlik Nedir?

Şiddetli geçimsizlik, eşler arasında evlilik birlikteliğinin ciddi şekilde zedelenmesi ve hatta ortak hayatın çekilemez hale gelmesidir. Uygulamada ise genellikle evlilik birliğinin temelinden sarsılması olarak kabul edilir. Genel bir sebep ileri sürülemese de; sürekli tartışma, güven kaybı, eşlerin birbirine karşı saygısız tutumları veya eşler arasındaki iletişim bozuklukları gibi durumlar şiddetli geçimsizliğe en sık rastlanan örnekler arasında yer alır. 

Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Nasıl Olur?

Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanmada da yine diğer boşanma davalarında olduğu gibi benzer hukuki yollar izlenir. Farklı olarak şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasında daha çok evlilik birlikteliğinin temelinden sarsılmış olduğu ileri sürülür ve bu sarsılmanın ortak yaşamı çekilemez hale getirdiği yasal deliller ile kanıtlanmaya çalışılır. Ayrıca boşanma davası şiddetli geçimsizliğe dayandırılmak istendiğinde kusur tespitinin yapılması önemlidir. Bu nedenle diğer çekişmeli boşanma davaları gibi bu gerekçe ile açılacak olan boşanma davasının da boşana avukatından destek alınarak açılması daha yerinde olacaktır. 

Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Davası Ne Kadar Sürer?

Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasının ne kadar süreceği daha çok uyuşmazlığın kapsam ve niteliğine göre değişir. Herhangi bir boşanma davası süresine delillerin toplanması, tanıkların dinlenmesi, tarafların beyanlarının alınması ve itirazlarının değerlendirilmesi gibi farklı birçok husus etki eder. Şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasını uzatabilecek en önemli etken ise kusur tespiti olduğunu söyleyebiliriz. Bu aşamada kesin bir süre belirtmek zor olsa da; ortalama 6 ay ile 1,5 yıl sürdüğünü söyleyebiliriz. 

Şiddetli Geçimsizlik Nedeniyle Boşanma Davasında Hangi Deliler Sunulabilir?

Yukarıda da belirttiğimiz gibi şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davası daha çok evlilik birlikteliğinin temelinden sarsıldığı ve ortak yaşamın çekilemez hale geldiğinin kanıtlanması üzerine yoğunlaşmış bir dava türüdür. Bu hususların yasal deliller olmak koşulu ile mahkemede kanıtlanmasına yönelik her türlü delil boşanma dava dilekçesinde belirtilebilir.