Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?

Haziran 23, 2026 · Aile ve Boşanma Hukuku · Yazar Av. Mustafa Kürşad Arı

Şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan kişilerin hızla korunabilmesi için öngörülen en etkili hukuki araçlardan biri uzaklaştırma kararıdır. Bir ceza değil, önleyici bir tedbir olan bu karar, mağduru şiddetin tekrarından korumayı amaçlar. Bu rehberde, 6284 sayılı Kanun kapsamında uzaklaştırma kararının kimler tarafından, nasıl ve hangi şartlarla alınabileceğini; süresini, ihlal hâlinde uygulanan yaptırımları ve uygulamada bilinmeyen ayrıntıları açıklıyoruz.

Uzaklaştırma Kararı Nedir?

Uzaklaştırma kararı, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında verilen önleyici bir tedbirdir. Bir suçun cezası olmadığı için sanıklık ya da mahkûmiyet doğurmaz; amacı, şiddetin yeniden yaşanmasının önüne geçmektir. Şiddet denildiğinde yalnızca fiziksel şiddet değil; psikolojik, ekonomik ve cinsel şiddet de bu kapsamdadır. Tedbir; şiddet uygulayanın konuttan uzaklaştırılması, mağdura ve onun bulunduğu yerlere (konut, okul, işyeri) yaklaşmaması, iletişim araçlarıyla rahatsız etmemesi, silahını kolluğa teslim etmesi gibi pek çok yükümlülüğü kapsayabilir.

Uzaklaştırma Kararını Kimler Alabilir?

Kanunun adı kadınları öne çıkarsa da, şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan herkes bu korumadan yararlanabilir. Erkekler, çocuklar, aile bireyleri ve ısrarlı takip mağdurları da uzaklaştırma talebinde bulunabilir. Burada “şiddet gören” ifadesi, hukuken mağdur olan kişiyi tanımlar. Henüz şiddete maruz kalmamış ancak kalma ihtimali bulunan kişiler de tedbir talep edebilir.

Uzaklaştırma Kararı Kimler Hakkında Verilir?

Uzaklaştırma kararı, şiddet uygulayan kişi hakkında verilir. Bu kişi; eş, eski eş, nişanlı, birlikte yaşanan ya da eskiden birlikte yaşanan kişi olabileceği gibi, ısrarlı takipte bulunan biri de olabilir. Aile bireyleri (örneğin anne ya da baba) da şiddet uygulayan konumundaysa haklarında tedbir alınabilir. Yaygın bir yanlış bilgi, uzaklaştırma kararının yalnızca birlikte yaşanan kişiye karşı alınabileceğidir. Oysa mağdur aynı evde yaşamasa dahi, şiddet uygulayan ya da tehdit eden kişiye karşı tedbir alınabilir. Şartlar oluştuğunda kişi, apartman komşusu ya da iş arkadaşı hakkında bile uzaklaştırma talep edebilir.

Uzaklaştırma Kararı Nasıl Alınır?

Önleyici bir tedbir olduğundan, sürecin hızlı ve kolay erişilebilir olması esastır. Başvuru birden çok kanaldan yapılabilir:

• Aile mahkemesine doğrudan dilekçeyle: Mağdur, hazırladığı bir dilekçeyle doğrudan aile mahkemesine başvurabilir. Bu, sürecin en sağlıklı yürüdüğü yoldur.
• Kolluğa (polis/jandarma) başvurarak: Özellikle mesai dışında ya da acil durumlarda en yakın karakola gidilerek koruma talep edilebilir.
• Cumhuriyet savcılığına başvurarak: Nöbetçi savcılığa verilen dilekçeyle de koruma istenebilir.
• Mülki amir ve ŞÖNİM aracılığıyla: Valilik/kaymakamlık ile Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri de başvuru kanallarındandır.

Aile mahkemesi hâkimi, dosya üzerinden duruşmasız ve ivedilikle inceleme yaparak karar verir. Karar her iki tarafa da tebliğ edilir.

Uzaklaştırma Kararı İçin Delil ve Belge Gerekir mi?

Hayır. 6284 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca tedbir kararı verilmesi için şiddet uygulandığına ilişkin delil ve belge şartı aranmaz. “Şiddete uğrama tehlikesi” tek başına yeterlidir. Bununla birlikte, elindeki tüm bilgi ve belgeleri sunmak mağdurun yararınadır; bu deliller ileride açılacak ceza ya da boşanma davasında da işlevsel olur. Şiddete dair sağlık raporu almanın önemi konusunda darp raporu içeriğimiz aydınlatıcıdır. Önemli bir avantaj da harç muafiyetidir: 6284 kapsamındaki başvurular ve işlemler harçtan muaftır. Mağdur, hiçbir masraf yapmadan tedbir talebinde bulunabilir.

Polis Uzaklaştırma Kararı Verebilir mi?

Kural olarak önleyici tedbirlere hâkim karar verir. Ancak gecikmesinde sakınca bulunan acil hâllerde kolluk amirinin geçici uzaklaştırma uygulama yetkisi vardır. Kolluk böyle bir karar aldığında, en geç ertesi iş günü kararı hâkimin onayına sunar. Karar 24 saat içinde onaylanmazsa kendiliğinden kalkar. Bu mekanizma, özellikle gece ve hafta sonu yaşanan acil durumlarda hayati bir güvence sağlar.

Uzaklaştırma Kararı Ne Kadar Süre Verilir?

Tedbir kararı ilk aşamada en çok 6 ay için verilebilir. Hâkim, talep edilen süreyle bağlı değildir; 6 aylık koruma istenmiş olsa bile 1 veya 3 aylık tedbire hükmedebilir. Süre dolmadan tedbirin uzatılmasını talep etmek her zaman mümkündür; süre dolduktan sonra da yeniden başvurulabilir. Otomatik uzama yoktur; risk sürüyorsa süre dolmadan uzatma talep edilmelidir. Üst sınır konusunda kanun rakam vermez; ancak kötü niyetli biçimde sürekli yenilenen tedbirler hak ihlali yaratabileceği için desteklenmez. Nitekim Anayasa Mahkemesi, üç yıl boyunca kesintisiz uygulanan bir önleyici tedbirin devamını gerektiren somut olguların açıklanmamasını aile hayatına saygı hakkının ihlali olarak değerlendirmiştir (AYM, B. 2020/37585, T. 22/11/2023).

Uzaklaştırma Kararına İtiraz Nasıl Yapılır?

Hakkında tedbir uygulanan kişi, kararın tefhim ya da tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, kararı veren aile mahkemesine dilekçe sunarak itiraz edebilir. İtirazı, dosya numarasını izleyen bir başka aile mahkemesi (tek daire varsa asliye hukuk mahkemesi) inceler. İtiraz mercii genellikle bir hafta içinde karar verir ve verilen karar kesindir; temyiz edilemez. Burada kritik bir nokta vardır: itiraz, kararın icrasını durdurmaz. Yani itiraz süreci devam ederken tedbir yürürlükte kalır. İtiraz; tebliğ, kapsam ya da ölçülülük gibi somut gerekçelerle yapılmalıdır.

Uzaklaştırma Kararına Uyulmazsa Ne Olur?

Tedbire aykırı davranan kişi hakkında, 6284 sayılı Kanun’un 13. maddesi uyarınca zorlama hapsi uygulanır:

• İlk ihlalde: 3 günden 10 güne kadar zorlama hapsi.
• Her tekrarda: 15 günden 30 güne kadar zorlama hapsi.
• Toplam sınır: Zorlama hapsinin toplam süresi 6 ayı geçemez.

Zorlama hapsi bir suç cezası değildir; tedbire uyulmasını sağlamaya yönelik bir yaptırımdır. Bu nedenle paraya çevrilemez, ertelenemez ve adli sicile “suç” olarak değil, tedbir ihlali olarak kaydedilir. Uygulamada çoğu kişinin bilmediği bir kural şudur: her ihlal ayrı bir başvuru konusudur. İhlaller tek seferde toplu bildirilmek yerine, her ihlal anında kolluğa ayrı ayrı bildirilmeli ve tutanağa bağlanmalıdır. Ayrıca ihlal sırasında darp, tehdit ya da kasten yaralama gibi ayrı bir suç işlenmişse, bunlar Türk Ceza Kanunu kapsamında ayrıca soruşturulur. Tedbirin etkin uygulanması için hâkim, 6284 sayılı Kanun’un 17. maddesi uyarınca şiddet uygulayana elektronik kelepçe takılmasına da karar verebilir. Bu cihaz, belirlenen mesafeden fazla yaklaşıldığında otomatik alarm üreterek kolluğu bilgilendirir.

Koruyucu ve Önleyici Tedbirler Arasındaki Fark

6284 sayılı Kanun, “uzaklaştırma” başlığı altında tek bir tedbiri değil, geniş bir tedbir yelpazesini düzenler. Bu tedbirler iki ana grupta toplanır: mağdura yönelik koruyucu tedbirler ve şiddet uygulayana yönelik önleyici tedbirler. Halk arasında “uzaklaştırma” denilen yasaklar, çoğunlukla önleyici tedbirler kategorisindedir.

Tedbir Türü	Kime Yönelik	Kararı Verebilen	Örnekler
Koruyucu Tedbirler	Mağdura destek sağlar	Hâkim ve mülki amir	Geçici barınma, adres gizliliği, geçici maddi yardım, geçici koruma
Önleyici Tedbirler	Şiddet uygulayanı kısıtlar	Kural olarak hâkim	Konuttan uzaklaştırma, yaklaşmama, iletişim yasağı, silahın teslimi

Önleyici tedbirler tek bir karardan ibaret olmayıp, somut olayın özelliğine göre birlikte uygulanabilir. Örneğin bir kişi hakkında hem konuttan uzaklaştırma hem de iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme yasağı aynı kararla verilebilir. Tedbirin kapsamı önemlidir; çünkü ihlal değerlendirmesi, yalnızca kararda açıkça yer alan yasaklar bakımından yapılır.

Uzaklaştırma Kararı Boşanma Davasını Etkiler mi?

Uzaklaştırma kararı tek başına boşanma sebebi sayılmasa da, evlilik birliğinin sarsıldığının ve karşı tarafın kusurlu davranışlarının güçlü bir göstergesidir. Boşanma davasında sunulan uzaklaştırma kararları; kusur oranının belirlenmesinde, tazminat ve velayet taleplerinde mağdur lehine önemli bir delil oluşturabilir. Tedbir kararı boşanma davasından bağımsızdır; boşanma davası açılmamış olsa bile alınabilir, boşanma kesinleştikten sonra eski eşe karşı dahi yeniden talep edilebilir. Bu sürecin boşanmaya etkisi için tehdit nedeniyle boşanma ve boşanma davasında kadının hakları içeriklerimiz; çekişmeli sürecin işleyişi için ise çekişmeli boşanma davası nasıl açılır içeriğimiz tamamlayıcıdır. Tedbirin alınması ve ihlal hâlinde ihbar süreçleri usul kuralları içerdiğinden, Beylikdüzü, Esenyurt, Büyükçekmece ve İstanbul genelinde bu süreçlerde aile hukuku alanında deneyimli bir avukattan destek almak yararlı olur. Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; hukuki danışmanlık niteliği taşımaz ve avukat–müvekkil ilişkisi oluşturmaz. Her uyuşmazlık kendine özgü koşullar barındırdığından, hak kaybı yaşanmaması için somut olayınıza ilişkin olarak bir avukattan profesyonel destek almanız önerilir.

Sık Sorulan Sorular

Uzaklaştırma kararı nasıl alınır?

Mağdur; doğrudan aile mahkemesine dilekçeyle, kolluğa (polis/jandarma), Cumhuriyet savcılığına ya da ŞÖNİM’e başvurarak tedbir talep edebilir. Aile mahkemesi hâkimi dosya üzerinden ivedilikle karar verir.

Uzaklaştırma kararı için delil veya belge gerekir mi?

Gerekmez. 6284 sayılı Kanun’un 8. maddesi uyarınca tedbir için delil ve belge şartı aranmaz; şiddete uğrama tehlikesi yeterlidir. Yine de eldeki belgeleri sunmak mağdurun yararınadır.

Uzaklaştırma kararını sadece kadınlar mı alabilir?

Hayır. Şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan herkes; erkekler, çocuklar, aile bireyleri ve ısrarlı takip mağdurları tedbir talep edebilir.

Uzaklaştırma kararı ne kadar süreyle verilir?

Tedbir ilk aşamada en çok 6 ay için verilebilir. Hâkim talep edilen süreyle bağlı değildir; daha kısa süre de belirleyebilir. Süre dolmadan uzatma talep edilebilir, süre sonunda yeniden başvurulabilir.

Polis uzaklaştırma kararı verebilir mi?

Gecikmesinde sakınca bulunan acil hâllerde kolluk amiri geçici uzaklaştırma uygulayabilir. Bu karar en geç ertesi iş günü hâkim onayına sunulur; 24 saat içinde onaylanmazsa kendiliğinden kalkar.

Uzaklaştırma kararına nasıl itiraz edilir?

Hakkında tedbir uygulanan kişi, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde kararı veren aile mahkemesine itiraz edebilir. İtirazı bir başka aile mahkemesi inceler ve genellikle bir hafta içinde kesin karar verir. İtiraz, kararın icrasını durdurmaz.

Uzaklaştırma kararı ihlal edilirse ne olur?

İlk ihlalde 3-10 gün, her tekrarda 15-30 gün zorlama hapsi uygulanır; toplam süre 6 ayı geçemez. Her ihlal ayrı bir başvuru konusudur ve ihlal sırasında işlenen ayrı suçlar TCK kapsamında ayrıca soruşturulur.

Uzaklaştırma kararı almak için harç ödenir mi?

Hayır. 6284 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular ve işlemler harçtan muaftır; mağdur hiçbir masraf yapmadan talepte bulunabilir.

Uzaklaştırma kararı için boşanma davası açmak şart mı?

Şart değildir. Tedbir kararı boşanma davasından bağımsızdır; boşanma davası açılmamış olsa bile alınabilir, hatta boşanma kesinleştikten sonra eski eşe karşı yeniden talep edilebilir.

Uzaklaştırma kararı boşanma davasını etkiler mi?

Tek başına boşanma sebebi sayılmasa da, kusur oranının belirlenmesinde ve tazminat ile velayet taleplerinde mağdur lehine güçlü bir delil oluşturabilir.

Zorlama hapsi adli sicile işler mi?

Zorlama hapsi bir suç cezası değildir; tedbire uyulmasını sağlayan bir yaptırımdır. Adli sicile “suç” olarak değil, tedbir ihlali olarak kaydedilir; paraya çevrilemez ve ertelenemez.

Uzaklaştırma kararı sürecinde hak kaybı yaşamamak için Aile Hukuku alanında deneyimli Avukat Mustafa Kürşad Arı’dan hukuki destek alabilirsiniz.